Абулқосим Заҳровий дорини беморнинг қонига аралаштириб (томирдан) юборилса, унинг таъсири тез бўлишини тажрибалар орқали кашф қилди. Шунинг учун у киши ҳозирги кунимизгача ишлатиб келинаётган тиббий шприц- уколнинг ихтирочиси саналади.
Бу зот ўша даврда Андалусияда энг буюк жарроҳ дея танилган. Шу сабабдан уни «замонавий хирургиянинг отаси» деб ҳам сифатлашади. Унинг қаламига мансуб улкан қомусий қўлланма «Ат-Тасриф лиман ъажаза ъанит таълиф» китоби бўлиб, ўттиз жилддан иборатдир.
Мусулмон тиббиёт олими Абулқосим Заҳровий тарихдаги биринчи стоматолог - тиш жарроҳи ҳам эканини биласизми?
Ушбу олим тиш жароҳати учун махсус ускуналарни ихтиро қилган. Ундан ташқари тишни текисловчи ускунани ҳам ясаган. У тиш текислашда тилла ва кумуш иплардан фойдаланган.
Ўзи таълиф этган китобида тишни суғуриш, милк остидаги синган илдизни суғуриш ҳақида тўхталган. У оғиз, милк ва тишга етадиган касалликлар муолажаси ҳақида ҳам бир фасл ёзган.
Ундан ташқари, Абулқосим Заҳровий тарихда биринчи бўлиб, кўкрак бези саратонини жарроҳлик йўли билан даволаган. У 200 дан ортиқ жарроҳлик асбобларни ихтиро қилган олим ҳисобланади. У саратонни бошланғич даврида тўлиғича олиб ташлаш имкони бўлса, даволаш мумкин дейди.
Олим Испаниянинг Мадинатуз Заҳро шаҳрида 936-мелодий сана туғилиб, 1013-мелодий санада Қуртуба шаҳрида вафот этган. X – XI асрларда яшаб ижод қилган. Европада уни «Абулькасис - Al-Zahrawi Albucasis» деб номлашган.
Бобур Аҳмад тайёрлади
Жорий йилнинг 17 апрель куни Тошкент ислом институти талабасининг “Мусҳаф ҳарфлари жилоси” деб номланган шахсий хаттотлик кўргазмаси бўлиб ўтди. Унда Диний идора масъул ходимлари, институт раҳбарияти ва устозлари, соҳа мутахассислари, талаба-ёшлар иштирок этди.
Мазкур кўргазма ислом маданияти ва маънавий меросимизнинг ажралмас қисми бўлган хаттотлик санъатини кенг жамоатчиликка тақдим этиш, унинг нафосати ва чуқур маъно-мазмунини намоён қилишга қаратилган муҳим маърифий тадбир бўлди.
Кўргазма доирасида муаллиф истеъдодли ёш хаттот Азизбек Ҳамдамовнинг алоҳида маҳорат билан битилган Қуръони карим оятлари, ҳадислар ва ҳикматли иборалардан иборат ноёб асарлар тўплами намойиш этилди.
Мазкур асарларда хаттотликнинг классик насх, настаълиқ, сулс, риқъа ва бошқа услублари юқори дид ҳамда замонавий бадиий ечимлар билан маҳоратли тарзда ифода этилган. Айниқса, нафис хат турлари орқали битилган муқаддас калом – Қуръони карим оятлари акс этган намуналар ўзининг эстетик ва маънавий мазмуни билан кўргазма иштирокчилари қалбида чуқур из қолдирди.
Тадбир давомида хаттотнинг ижодий фаолияти тақдимоти билан бир қаторда, иштирокчилар билан очиқ мулоқотлар, қизиқарли савол-жавоблар ва хаттотлик санъати бўйича маҳоратли устозларнинг тавсиялари берилди. Бу жараён ёш ижодкорлар учун ўзаро илҳом ва тажриба алмашиш майдонига айланди.
Тошкент ислом институти мезбонлик қилган ушбу кўргазма юртимизда ислом санъати ва маданиятига бўлган қизиқишни янада ошириб, ёш авлодни миллий қадриятларимиз руҳида тарбиялашга ҳамда хаттотлик санъатининг нозик қирраларини кенг оммага етказишга хизмат қилиши, шубҳасиз.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати