Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
23 Апрел, 2026   |   5 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:06
Қуёш
05:32
Пешин
12:26
Аср
17:11
Шом
19:15
Хуфтон
20:35
Bismillah
23 Апрел, 2026, 5 Зулқаъда, 1447

Уколни ихтиро қилган, биринчи тиш шифокори ва саратонни илк бор жарроҳлик йўли билан даволаган мусулмон олимини биласизми?

21.01.2021   2756   1 min.
Уколни ихтиро қилган, биринчи тиш шифокори ва саратонни илк бор жарроҳлик йўли билан даволаган мусулмон олимини биласизми?

Абулқосим Заҳровий дорини беморнинг қонига аралаштириб (томирдан) юборилса, унинг таъсири тез бўлишини тажрибалар орқали кашф қилди. Шунинг учун у киши ҳозирги кунимизгача ишлатиб келинаётган тиббий шприц- уколнинг ихтирочиси саналади.

Бу зот ўша даврда Андалусияда энг буюк жарроҳ дея танилган. Шу сабабдан уни «замонавий хирургиянинг отаси» деб ҳам сифатлашади. Унинг қаламига мансуб улкан қомусий қўлланма «Ат-Тасриф лиман ъажаза ъанит таълиф» китоби бўлиб, ўттиз жилддан иборатдир.

Мусулмон тиббиёт олими Абулқосим Заҳровий тарихдаги биринчи стоматолог - тиш жарроҳи ҳам эканини биласизми?

Ушбу олим тиш жароҳати учун махсус ускуналарни ихтиро қилган. Ундан ташқари тишни текисловчи ускунани ҳам ясаган. У тиш текислашда тилла ва кумуш иплардан фойдаланган.

Ўзи таълиф этган китобида тишни суғуриш, милк остидаги синган илдизни суғуриш ҳақида тўхталган. У оғиз, милк ва тишга етадиган касалликлар муолажаси ҳақида ҳам бир фасл ёзган.

Ундан ташқари, Абулқосим Заҳровий тарихда биринчи бўлиб, кўкрак бези саратонини жарроҳлик йўли билан даволаган. У 200 дан ортиқ жарроҳлик асбобларни ихтиро қилган олим ҳисобланади. У саратонни бошланғич даврида тўлиғича олиб ташлаш имкони бўлса, даволаш мумкин дейди.

Олим Испаниянинг Мадинатуз Заҳро шаҳрида 936-мелодий сана туғилиб, 1013-мелодий санада Қуртуба шаҳрида вафот этган. X – XI асрларда яшаб ижод қилган. Европада уни «Абулькасис - Al-Zahrawi Albucasis» деб номлашган.

Бобур Аҳмад тайёрлади

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари: 3-қисм

23.04.2026   692   1 min.
Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ ﷺга муҳаббатлари: 3-қисм

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бетобликларида ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳуга имом бўлиб, меҳробда намозга ўтиб беришни буюрдилар. Абу Бакр жамоат билан намозни бошлаганларида масжидга Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам кириб келиб, намозга қўшилдилар. Набий Акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам келганларини пайқаган жамоат қўл силкиб, ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳуни огоҳлантирмоқчи бўлишди. Ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳу намозни давом эттиравердилар. Шундай қилишлари ҳам керак эди. Аллоҳ таолога ибодат этувчи ҳар бир киши ён-атрофга қарамаслиги, бошқа нарсаларга чалғимаслиги лозим. Аммо қўл силташлар тўхтамагач, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам келганларини фаҳмладилар.

Юзларини қибладан бурмаган ҳолда ортга тисарила бошладилар. Биринчи сафга келганларида Расули Муҳтарам соллаллоҳу алайҳи ва саллам олдинга силжиб, намозни давом эттирдилар. Салом берилгандан сўнг жамоага юзландилар. Намозда қўл кўтариш аёлларга хос хусусият эканлигини, агарда имомга бирор нарсани билдириш керак бўлса,"Субҳаналлоҳ" деб овоз бериш кераклигини айтдилар. Кейин: "Эй Абу Бакр, сенга ишора қилсам ҳам нима учун жойингда туриб, намозни давом эттиравермадинг?" дея сўрадилар. Ҳазрат Абу Бакр розияллоҳу анҳу: "Абу Қуҳофанинг ўғлига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг олдиларида намоз ўқиш ярашмайди", деб жавоб бердилар.

 

Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси

Мақолалар