Абулқосим Заҳровий дорини беморнинг қонига аралаштириб (томирдан) юборилса, унинг таъсири тез бўлишини тажрибалар орқали кашф қилди. Шунинг учун у киши ҳозирги кунимизгача ишлатиб келинаётган тиббий шприц- уколнинг ихтирочиси саналади.
Бу зот ўша даврда Андалусияда энг буюк жарроҳ дея танилган. Шу сабабдан уни «замонавий хирургиянинг отаси» деб ҳам сифатлашади. Унинг қаламига мансуб улкан қомусий қўлланма «Ат-Тасриф лиман ъажаза ъанит таълиф» китоби бўлиб, ўттиз жилддан иборатдир.
Мусулмон тиббиёт олими Абулқосим Заҳровий тарихдаги биринчи стоматолог - тиш жарроҳи ҳам эканини биласизми?
Ушбу олим тиш жароҳати учун махсус ускуналарни ихтиро қилган. Ундан ташқари тишни текисловчи ускунани ҳам ясаган. У тиш текислашда тилла ва кумуш иплардан фойдаланган.
Ўзи таълиф этган китобида тишни суғуриш, милк остидаги синган илдизни суғуриш ҳақида тўхталган. У оғиз, милк ва тишга етадиган касалликлар муолажаси ҳақида ҳам бир фасл ёзган.
Ундан ташқари, Абулқосим Заҳровий тарихда биринчи бўлиб, кўкрак бези саратонини жарроҳлик йўли билан даволаган. У 200 дан ортиқ жарроҳлик асбобларни ихтиро қилган олим ҳисобланади. У саратонни бошланғич даврида тўлиғича олиб ташлаш имкони бўлса, даволаш мумкин дейди.
Олим Испаниянинг Мадинатуз Заҳро шаҳрида 936-мелодий сана туғилиб, 1013-мелодий санада Қуртуба шаҳрида вафот этган. X – XI асрларда яшаб ижод қилган. Европада уни «Абулькасис - Al-Zahrawi Albucasis» деб номлашган.
Бобур Аҳмад тайёрлади
#xabar #muftiy #juma #masjid
Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари бугун, 13 феврал куни жума намозини пойтахтимизнинг Бектемир туманида қайта қурилиб, фойдаланишга топширилган "Абдуқодир ҳожи ота" (аввалги номи "Хутон") жоме масжидида адо этдилар.
Муфтий ҳазратлари жума намозидан олдин жамоатга Қуръонда таъкидланган икки улуғ амал – зикр ва салавот айтишнинг фазилатлари ҳақида маърифий суҳбат қилиб бердилар.
Дарҳақиқат, инсон турли юмушлар билан овора бўлиб, баъзан руҳий тарбиядан, қалбига озуқа бўладиган амаллардан узилиб қолади. Ҳолбуки, зикр ва салавотлар қалбни сайқаллаб, мусаффо ва нурли қилади.
Маърузада айтилганидек, Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг ўн олти жойида зикрга буюрган: “Бас, Мени ёд этингиз, (Мен ҳам) сизларни ёд этурман. Менга шукр қилингиз, ношукрчилик қилмангиз!” (Бақара сураси, 152-оят). Демак, зикрнинг энг катта фойдаси – банданинг гуноҳлари афв этилишига, Робби ҳам уни ёд этишига сабаб бўлади.
Аммо баъзи инсонлар “зикр қилишим керак экан” дея кундалик касбу кор қилишдан ҳам ўзларини тортиб, аҳли оиласини танг аҳволга тушириб қўйганларини эшитиб қоламиз. Бу хато тушунча бўлиб, аслида ишлаб туриб ҳам қалбни зикр билан машғул қилиш мумкин. Баҳоуддин Нақшбанд ҳазрат: “Дилинг Аллоҳда, қўлинг ишда бўлсин”, деганида шунга далолат этганлар.
Шунингдек, салавот ҳам яхшиликлар василаси, Аллоҳнинг розилигига олиб борувчи, кўплаб ажр-савоблар эшигидир. Салавот айтишнинг нечоғлик улуғ амал экани Қуръони каримда таъкидланган: “Албатта, Аллоҳ ва Унинг фаришталари Пайғамбарга салавот айтурлар. Эй, мўминлар! (Сизлар ҳам) унга салавот ва салом айтингиз!” (Аҳзоб сураси, 56-оят).
Зеро, Пайғамбар алайҳиссалом бундай марҳамат қилганлар: “Менга салавот айтинглар, чунки қаерда бўлсангиз ҳам салавотларингиз менга етиб келади” (Имом Абу Довуд ривояти).
Манфаатли маъруза сўнгида барча мўмин-мусулмонлар Аллоҳнинг зикри ва Пайғамбар алайҳиссаломга салавот айтишда пешқадам бўлишини сўраб дуолар қилинди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати