Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
10 Март, 2026   |   21 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:26
Қуёш
06:44
Пешин
12:38
Аср
16:38
Шом
18:28
Хуфтон
19:39
Bismillah
10 Март, 2026, 21 Рамазон, 1447

МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ: Ишорат исрофил алайҳиссаломнинг суриға (Ўттиз тўртинчи мавзу)

21.01.2021   2481   3 min.
МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ: Ишорат исрофил алайҳиссаломнинг суриға (Ўттиз тўртинчи мавзу)

ОЗ-ОЗ ЎРГАНИБ ДОНО БЎЛУР...

*   *   *

Заҳируддин Муҳаммад Бобур хазиналари

*   *   *

МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ

*   *   *

ИЙМОН-ЭЪТИҚОД  КИТОБИ

*   *   *

НАЗМ

 

Ишорат исрофил алайҳиссаломнинг суриға

 

Даври охирки чун ёвуқлашса,

Умр паймонаси бари тошса,

Амр бўлғай Худойдин, беқийл,

Дамни сур ичра сургай Исрофил.

Шамъдек ўлғай эл бу дам бирла,

Ҳам адам бўлғай эл бу дам бирла.

Холий ўлғай бу халқдин олам,

Умрлар бўлмағай баний Одам.

Яна бўлғай Худойдин маъмур,

Сур аро дам сурарга соҳибсур.

Зинда қилғай барини бир дамда,

Ҳеч ўлук қолмағай бу оламда.

Ҳашр ўлур мўъминийн бу суратта,

Балки, мундин латиф ҳайъатта.

 

НАСРИЙ БАЁН

Исрофил алайҳиссаломнинг

сур чалишлари баёни

 

Охират вақти яқинлашса ва барча умрларнинг паймонаси тўлиб-тошса, яъни инсоният умри ниҳоясига етса, шубҳасиз, Аллоҳ таъолодан амр бўлиб, (фаришталарнинг улуғларидан бўлмиш) Исрофил алайҳиссалом сурга дам урадилар (сурни чаладилар).

 

Бу дам уриш билан бутун халқ (махлуқот) шамъдек (эриб тамом) бўлади ҳамда халқ бир дамда йўқликка кетади, яъни вафот топади. Шунда дунё халқдан (барча тирик махлуқотдан) бўшаб қолади,бутун Одам фарзандларининг умри тугайди.

 

Яна сур эгаси (Исрофил алайҳиссалом) Аллоҳ тарафидан сурни (икккинчи бор) чалишга буюрилади. Бир дамда (бир онда) бутун жону жонзотни (Аллоҳ Ўз амри билан) тирилтиради ва оламда бирорта ҳам ўлик жонзод қолмайди.

 

Бу суратда (бу ҳолатда) барча мўъминлар ҳам тирилиб ҳашр бўладилар – маҳшаргоҳда тўпланадилар, балки бундан ҳам нозик бир ҳайъатда – нозик шаклу ҳолатда тирилиб жамланадилар.

 

ИЗОҲ. Қуръони каримда уч турли сур чалиниши билдирилган:

 

БИРИНЧИ СУР: ўлиш. осмонлардаги ва ердаги жон-жонзотларнинг ҳаммаси йиқилиб ўлади, фақат Аллоҳ хоҳлаган вазифадор фаришталар қолади (Зумар сураси, 68-оятига кўра).

«Аллоҳ хоҳлаган фаришталар»дан мақсад тўрт улуғ фаришта ёки Аршни кўтариб турувчи фаришталар ёхуд жаннат фаришталари ва уларнинг тепасидаги Ризвон ҳамда дўзах фаришталари бўлган забонийлар ва тепаларидаги Моликдир (“Файзул-Фурқон”).

 

ИККИНЧИ СУР: ҳамма жон-жонзод қайта тирилади (Зумар сураси, 68-оятига кўра).

 

УЧИНЧИ СУР: ҳамма Аллоҳ томон боради – маҳшаргоҳда тўпланади (Намл сураси, 87-оятига кўра).

Инсонлар орасидаги боғлиқликлар, насаблар йўқ бўлади, ҳеч ким бирбирининг ҳолини сўраб-суриштирмайди. Бутун ҳукмронлик Аллоҳники бўлади (Анъом сураси,  73-оятига кўра).

 

Насрий баён ва шарҳ муаллифи:

Мирзо КЕНЖАБЕК

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Фаришта бу зикрни айтмаса осмонга чиқа олмайди

20.05.2024   16160   4 min.
Фаришта бу зикрни айтмаса осмонга чиқа олмайди

Абу Мусо Ашъарий розияллоҳу анҳу айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга эдим. У зот алайҳиссалом менга: “Эй, Абу Мусо, Сени жаннат хазинасидан бўлган калимага далолат қилайми?!” дедилар”.

Мен: “Ҳа, ё Аллоҳнинг Расули”, дедим. Шунда Набий алайҳиссалом: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни айт, чунки у жаннат хазиналаридан”, дедилар (Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти).

Ибн Масъуд розияллоҳу анҳу “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”нинг маъноси ҳақида бундай деганлар: “Гуноҳдан фақатгина Аллоҳнинг ёрдами ила тийилиш мумкин. Аллоҳга итоат этиш ҳам ёлғиз Аллоҳнинг ёрдами билан бўлади”.

Банда Аллоҳнинг ёрдамисиз ўзини ўзгартира олмайди, гуноҳдан қутила олмайди, тўғри йўлни тополмайди, бирор савобли ишга қўл уролмайди. Чунки куч-қувват фақат Аллоҳдандир.

Ким мусибатга йўлиқиб, қийин аҳволга тушиб қолса, қарздор бўлса, моддий ҳолати оғирлашса, “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни кўп такрорласин. Шунда Аллоҳ унга нажот беради ҳамда уни турли қийинчилик ва ташвишлардан халос этади.

Ҳазрат Али розияллоҳу анҳу айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: “Эй Али, сенга қийин аҳволга тушиб қолганда айтиладиган калималарни ўргатайми?” дедилар.

Мен: “Аллоҳ мени сизга фидо қилсин, ўргатинг, ё Расулуллоҳ”, дедим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қийин аҳволга тушиб қолсанг, “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Ва лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳил ъалиййил ъазийм”, деб айт. Чунки мана шу дуо билан Аллоҳ хоҳлаганича ҳар турли балолардан халос қилади, дедилар”.

Бошқа ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Ким Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни айтса, тўқсон тўққиз дардга даво бўлади. Энг енгили ғамдир”, (Имом Табароний, Имом Ҳоким ривояти).

Шунинг учун уламолар: “Кимнинг ғам-ташвиш ва мусибатлари кўпайиб кетса: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни кўп айтсин”, деганлар.

Ким “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ” зикрини айтишга одатланса ғам-ташвишлардан халос бўлиш билан бирга, камбағаллик ҳам кўрмайди. Бу ҳақда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким ҳар куни юз марта “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни айтса, унга фақирлик етмас”, деганлар (Ибн Абу Дунё ривояти).

Пайғамбаримиз алайҳиссалом қачон муаззин “Ҳайя ъалас-сола” ва “Ҳайя ъалал-фалаҳ”ни айтганида “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” дейишни ўргатганлар.

Муаззиннинг намозга, нажотга шошилинг деган чақириқига “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” яъни Аллоҳнинг хоҳишисиз бизда ҳаракат ҳам, қувват ҳам йўқ, деб жавоб қайтарилади. Чунки агар Роббимиз ибодат қилишимизга куч-қувват бермаса, биз ўзимиз адо этишга қодир эмасмиз.

Сафвон ибн Сулайм розияллоҳу анҳу: “Қайси бир фаришта осмонга чиқмоқчи бўлса, албатта “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни айтиб, ердан кўтарилади. Чунки фаришта бу зикрни айтмаса осмонга чиқа олмайди”.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уйдан чиқаётиб: “Бисмиллаҳи, таваккалту ъалаллоҳ. Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллааҳ”, дер эдилар.

Ким ушбу зикрларни айтиб уйидан чиқса у Аллоҳнинг ҳимоясида бўлади, шайтон унга яқинлаша олмайди.

“Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” зикри сабабли қанча қийинчиликлар енгил бўлди, ғам-ғуссалар ариди, дангасаликлар кетди, ибодатга завқ ортди, қайғулар ҳурсандчиликка айланди, ҳаётда эзгу мақсадлар сари илдам қадам босишга илҳом, ишонч пайдо бўлди.

Шундай экан, “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” деб айтишни ўзингизга кунлик вазифа қилиб олинг. Ҳар куни имкон қадар кўп айтишга одатланинг.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Жаннат кўчатларини кўпайтиринглар”, дедилар. “Ё Аллоҳнинг расули, унинг кўчатлари нима?” дейишди. У зот алайҳиссалом: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”, дедилар (Имом Табароний ривояти).

 Даврон НУРМУҲАММАД