— Ba'zi bir qorilarga xatmi Qur'on buyurgani borsak, “menda tayyori bor”, deyishadi. Ya'ni Qur'onni o'qishni boshlab qo'ygan bo'lishadi. Shunda “mayli” desangiz, tugatib berishadi. Shariatimizda bu joizmi? Yoki xatmi qachon boshlab qo'yilgan bo'lsa ham, savobi kimga bag'ishlangani muhimmi?
— Avvalo, Qur'oni karimni Alloh taolo bandalarining ikki dunyo saodatiga erishishi uchun nozil qilganini unutmaslik kerak. “Hatmi Qur'on” deganda Qur'oni karimni boshdan-oxir to'liq o'qib chiqish tushuniladi. Birorta sura yoki oyat tashlab ketilsa, tom ma'noda xatm hisoblanmaydi. “Hatm” so'zi tugatish, yakunlash degan ma'noni bildiradi.
Hozirgi paytda odamlar orasida keng tarqalgan savoldagiga o'xshagan holatlar taaassufki, asl Islom maqsadlariga to'g'ri emas. Yana alohida ta'kidlash lozim, Qur'onni xolis Alloh roziligi uchun tilovat qilinsa, xatm qilinsagina unga savob beriladi. Keyin o'sha berilgan savobni bag'ishlash mumkin. Bizning ahli-sunna e'tiqodimizda Qur'on tilovat qilib, savobini bag'ishlasa, etib boradi, deyilgani aynan shudir. Har bir ibodatda aniq maqsad bo'lishi, uni boshlashda niyat bo'lishi kerakligi hadislarda ta'kidlangan. Savobini bag'ishlash maqsad qilingan tilovatni ham boshidan boshlab, Allohning roziligi, undan keyin kimgadir savobini bag'ishlashni niyat qilinadi. Shunda savobi etadi, deb umid qilinadi.
Muhammad Ayyub HOMIDOV
Bismillahir Rohmanir Rohiym
“IQNA” axborot agentligi xabar berishicha, Misr Arab Respublikasi Bosh vaziri Mustofo Madbuliy janoblari 2026 yil 504-sonli qarorni imzoladi. Unga ko‘ra, “Al-Azhar ash-Sharif” universiteti huzurida “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti tashkil etiladi.
Misr rasmiy gazetasida e’lon qilingan ushbu qaror mamlakat konstitutsiyasi (qomusi) hamda 1961 yilgi 103-sonli “Al-Azhar ash-Sharif va unga qarashli muassasalarni qayta tashkil etish to‘g‘risida”gi qonun va uning ijro nizomiga asoslanadi. Mazkur tashabbus “Al-Azhar ash-Sharif” universitetida oliy ta’lim tizimini rivojlantirish yo‘lidagi strategik tashabbus sifatida baholanmoqda.
Fakultetni tashkil etishning huquqiy asoslari
Qaror matnida 2024 yilgi 304-sonli Prezident qaroriga ham tayanilgan bo‘lib, unda ayrim vakolatlarni topshirish masalasi belgilangan. Bu esa ta’lim tizimini qo‘llab-quvvatlashda davlat idoralari o‘rtasidagi hamkorlikni ko‘rsatadi.
Shuningdek, 2025 yil 18 noyabr kuni bo‘lib o‘tgan “Azhar Oliy Kengashi” yig‘ilishida mazkur tashabbus ma’qullangan. Loyiha “al-Azhar ash-Sharif” majmuasi rahbari, doktor, shayx Ahmad Tayyib hazratlari tomonidan taqdim etilgan keng qamrovli ta’limiy dastur asosida ishlab chiqilgan.
Fakultet tuzilmasi va joylashuvi
Qarorning birinchi va ikkinchi moddalariga ko‘ra, talabalar mutaxassisligi va ular uchun munosib ta’lim muhitini yaratish maqsadida ikki mustaqil fakultet ochiladi:
Yigitlar bo‘limi: “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti (yigitlar uchun) – Qohira shahridagi “Al-Azhar” universiteti “Islom da’vati” fakulteti binosida faoliyat olib boradi.
Qizlar bo‘limi: “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti (qizlar uchun) – Qohira shahridagi“Al-Azhar” universiteti “Islom va arabshunoslik tadqiqotlari” fakulteti binosida faoliyat olib boradi.
O‘quv jarayoni boshlanish muddati
Qarorning uchinchi moddasiga muvofiq, har ikki fakultetda o‘qish 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Qaror rasmiy gazetada chop etilgan bo‘lib, shu orqali kuchga kirdi va bunga muvofiq “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” sohasida ixtisoslashgan akademik ta’limning yangi bosqichi boshlanadi.
Manbalar asosida
Ilyosxon AHMЕDOV
tayyorladi.