العَظِيمُ
Ақл тасаввур қила олмайдиган даражада азаматли ва улуғ.
الغَفُورُ
Кўп мағфират қилувчи.
الشَّكُورُ
Оз амал учун кўп савоб берувчи.
العَلِيُّ
Мартабаси олийликда бениҳоя.
الكَبِيرُ
Ҳар бир нарсадан улуғ.
االْحَافِظُ
Ҳар бир нарсани муҳофаза қилувчи.
المُقِيتُ
Барча моддий ва руҳий ризқларни яратувчи.
الحَسِيبُ
Кифоя қилувчи. Қиёматда бандаларнинг ҳисобини қилувчи.
الجَلِيل
Сифатлари улуғ зот.
الكَرِيمُ
Биров сўрамаса ҳам, ҳеч бир эваз олмасдан, нарсаларни кўплаб ато қилувчи.
الرَّقِيبُ
Ҳеч бир заррани ҳам қўймай текшириб турувчи.
المُجِيبُ
Дуоларни ижобат қилувчи.
الوَاسِعُ
Ҳамма нарсани кенг илми ила иҳота қилган. Барчани кенг раҳмати ила қамраб олган.
الحَكِيمُ
Ҳар бир нарсани ҳикмат ила қилувчи.
الوَدُودُ
Барчага яхшиликни раво кўрувчи.
المَجِيدُ
Шон-шарафи ва қадри беҳад юксак.
Халқларга пайғамбарлар юборувчи. Кишиларга ҳиммат юборувчи. Ўликларни қайта тирилтирувчи.
الشَّهِيدُ
Ҳар бир нарсага ҳозиру нозир. Барчага шоҳидлик берувчи.
الحَقُّ
Ўзгармас, собит зот. Ҳақни юзага чиқарувчи.
الوَكِيلُ
Барчанинг иши унга топширилган зот.
القَوِيُ
Қувватли Зот.
المَتِينُ
Машаққат билмас, кучли Зот.
الوَلِيُ
Муҳаббат қилувчи, нусрат берувчи ва халқининг ишини юритувчи зот.
الحَمِيدُ
Барчага мақтовлар ила мақталган зот.
المُحْصِى
Барча нарсанинг ҳисобини олувчи зот.
المُبْدِئ
Барча нарсаларни аввал бошдан бор қилган зот.
المُعِيد
Йўқ бўлган нарсаларни яна қайтадан бор қилувчи.
المُحْيِى
Тирилтирувчи. У зот ўликларни тирилтирувчидир.
المُمِيت
Ўлдирувчи. Барча жонзотларнинг жонини олувчи.
الحَيُّ
У ҳамиша тирикдир, У ўлмайди. Аллоҳнинг ҳаёти абадийдир, ўлим ила йўқ бўлмас. Аллоҳнинг ҳаёти азалий, олдин йўқ бўлган эмас.
القَيُّومُ
Ҳар бир нарса устида турувчи ва ҳар бир турувчи нарса Унинг сабабидангина туради.
الوَاجِد
Хоҳлаган нарсасини топувчи. Бу ишда биров Уни тўса олмайди.
المَاجِد
Улуғлик ва шараф соҳиби.
Даврон НУРМУҲАММАД
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
حدثنا عبد الكريم بن الهيثم نا أبو اليمان أخبرني شعيب نا عبد الله بن أبي حسين حدثني نوفل بن مساحق عن سعيد بن زيد عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم أنه قال: إن هذه الرحم شجنة من الرحمن فمن قطعها حرم الله عليه الجنة.
Саид ибн Зайддан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи ва ъалаа олиҳи васаллам: “Албатта, бу раҳм Раҳмондан ўзакдошдир. Ким уни узса, Аллоҳ унга жаннатни ҳаром қилади”, дедилар.
Изоҳ: Ислом гўзал ахлоқ дини бўлиб, ор-номусни сўз ёки амал билан поймол қилишдан сақлашни буюрган. Шулардан бири қариндошлик ришталари бўлиб, уни узмасликни буюрган. Чунки силаи раҳмни узиш одамлар ўртасида адоват ва нафрат келтириб чиқаради.
“Раҳм Раҳмондан ўзакдошдир” деган жумлани “Раҳм” Аллоҳ таолонинг “Раҳмон” исмидан олингандир”, деб тушуниш мумкин.
Баъзи муҳаддислар ўзакдош борасида, “Раҳм” сўзининг ҳарфлари Аллоҳнинг “Раҳмон” исмида мавжуд. Томирлар бир-бирига кириб кетгани каби чамбарчасдир.
Раҳм Аллоҳ таолонинг раҳмати нишонасидир, деганлар. Ким силаи раҳмдан юз ўгириб, риштани узса ва яхшилик билан қўшилмаса, Аллоҳ таоло унга жаннатга киришни ҳаром қилар экан.
Абу Саид Ҳайсам ибн Кулайб Шошийнинг
“Муснади Шоший” асаридан
Даврон НУРМУҲАММАД таржимаси