OZ-OZ O'RGANIB DONO BO'LUR...
* * *
ZahiruddinMuhammad Bobur xazinalari
* * *
MUBAYYaN VA NASRIY BAYoNI
* * *
IYMON-E_''TIQOD KITOBI
* * *
NAZM
Ishorat iymon sharoyitig'a
Bilki, iymon sharoyiti bordur,
Ahli iymon aro muqarrardur.
Birisi – g'aybqa ketur iymon,
Bo'ldi iymon ya'si bedarmon.
G'ayb olamini xossayi Haq bil,
So'z budur, shar' ichra mundoq bil.
Yana Haqdin kerak umid ila biym,
Muni deb yurma: bor Hudoyi karim.
Yana bilgil halol haqni halol,
Bil haromni ham haromu vubol.
Tengrining dushmanig'a dushman bo'l,
Tengrining sevganini sevgan bo'l.
NASRIY BAYoN
Iymon shartlarining bayoni
Bilginki, iymonning shartlari bordir, (bu shartlar) ahli iymon o'rtasida muqarrar qilingandir. Birinchi, g'aybga iymon keltir. Iymon ya'si, ya'ni umidsizligi bedarmon darddir. G'ayb olamini Haq ta'oloning xos ishlaridan, sirlaridan deb bil. (Muhim) so'z ana shudir, shari'atda (e'tiqod) ana shunday deb bil.
Yana Allohdan umid bilan qo'rquv (xavf va rajo) bo'lishi lozim, Allohim karamli, deb yur(ib g'aflat va halokatga qol)ma.
Yana halol haqni halol deb bil, haromni harom va vabol – gunoh deb e'tiqod qil. Allohning dushmaniga dushman bo'l, Allohning sevganini sevgan bo'l – do'stiga do'st bo'l.
IZOH. Havf va rajo (qo'rquv va umid) iymon qushining ikki qanotidir. Yuqorida aytilganidek, bu ikkisi barobar bo'lishi shartdir. Allohning rahmatidan umid uzish mumkin emasligiga dalil ushbu oyati karimadir:
Zumar surasi, 53-oyat ma'nosi: “Aytingki: «(Alloh bundoq der:) «Ey Mening o'z o'zlariga qarshi (gunoh qilib) haddan oshgan bandalarim! Allohning rahmatidan umid uzmanglar!..»
“Muni deb yurma: bor Hudoyi karim” satri ushbu oyati karimaga ishorat qiladi Luqmon surasi, 33-oyat ma'nosi: «(Ey insonlar!) O'ta aldamchi (shayton va uning do'stlari) ham sizlarni Alloh(ning afvi, karami va marhamati keng, gunohlar qilib yayrab qolaveringlar degan firib) bilan aldab qo'ymasin (gunohga botirib, ibodatdan chalg'itmasin)!».
Nasriy bayon va sharh muallifi:
Mirzo KYeNJABYeK.
Samarqand — asrlar davomida islom ma’rifati va tamaddunining nurli markazi bo‘lib kelayotgan, buyuk allomalaru avliyolar yetishib chiqqan muqaddas va tabarruk zamindir. Bu qutlug‘ diyordan taralgan ilm ziyosi nafaqat yurtimiz, balki butun islom olamini ma’naviy boyitib kelmoqda. Imomlar, muhaddislar, mufassirlar va mutakallimlar merosi bilan dong taratgan Samarqand bugun ham bag‘rikenglik, ma’rifat va muqaddas qadriyatlar maskani sifatida yuksak e’tirof etilmoqda.
Bugun Samarqand zaminida muqaddas ziyoratgohlar yanada obod qiyofa kasb etmoqda, masjid va majmualarda xalqimiz uchun keng qulayliklar yaratilmoqda. Ayniqsa, joriy 2026 yilgi Qurbon hayiti yurtimizda misli ko‘rilmagan shukronalik, hamjihatlik va yuksak ma’naviy muhit ila qarshi olinmoqda.
Joriy yilda Qurbon hayiti 27 may — Chorshanba kuni nishonlanadi. Samarqand viloyatidagi barcha masjidlarda hayit namozlarini munosib tarzda o‘tkazish uchun puxta tayyorgarlik ko‘rildi:
287 ta masjidda Qurbon hayiti namozi o‘qiladi;
Hayit namozi soat 05:30 da boshlanadi;
Namozdan avval masjidlarda tinchlik, bag‘rikenglik, mehr-muruvvat, inson qadri va yurt osoyishtaligi haqida ma’rifiy suhbatlar o‘tkaziladi.
Viloyat markazi hamda barcha tumanlardagi yirik masjidlarda namozxonlarning xavfsizligi va emin-erkin ibodat qilishlari uchun barcha mutasaddi tashkilotlar hamkorlikda zarur chora-tadbirlarni belgilagan.
Muborak Qurbon hayiti namozi Imom al-Buxoriy majmuasida ham katta ko‘tarinkilik va fayzu baraka ila ado qilinadi. Erta tongdan ushbu tabarruk maskanda Qur’on tilovatlari, takbir va tahlil sadolari yangrab, namozxonlar yurtimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi hamda dunyo musulmonlarining hamjihatligi uchun samimiy duolar qiladilar.
Haj ibodati — musulmonlar uchun eng ulug‘ orzu va muqaddas safardir. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Muhtaram janobi oliylarining bevosita e’tibor va g‘amxo‘rliklari tufayli joriy mavsum yuqori darajada tashkil etildi:
Samarqand viloyatidan 940 nafarga yaqin ziyoratchi Makka va Madinaga safar qildi.
Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan yurtimizdan 100 nafar fuqaro "Prezident hojisi" sifatida muborak safarga yuborildi. Bu ezgu qadam Yangi O‘zbekistonda inson manfaati va mehr-oqibat tamoyillari ustuvor ekanining yorqin ifodasi bo‘ldi.
Har bir hoji uchun tibbiy xizmat, dori-darmon, shinam yashash joyi, ovqatlanish va transport logistikasi to‘liq tashkil etilib, malakali guruh rahbarlari va shifokorlar ularga xizmat ko‘rsatmoqda.
Tarixiy voqea: Joriy yilgi Haj mavsumining barcha hojilarimiz qalbida chuqur iz qoldirgan unutilmas voqeasi — Davlatimiz rahbarining muborak zaminda bo‘lib turgan ziyoratchilarimiz holidan shaxsan telefon orqali xabar olganlari bo‘ldi. Yurtboshimiz Muftiy hazratlari bilan muloqotda hojilarning salomatligi bilan qiziqib, ularga o‘zlarining samimiy duo va ezgu tilaklarini yo‘lladilar. Bu yuksak e’tibor Makkai mukarrama va Madinai munavvaradagi yurtdoshlarimiz qalbiga cheksiz quvonch va shukronalik bag‘ishladi.
Qurbonlik — Alloh taologa bo‘lgan taqvo, itoat va shukronalikning amaliy ifodasidir. Viloyatimizdagi imom-xatiblar tomonidan aholiga qurbonlik qoidalari bo‘yicha keng tushuntirish ishlari olib borilmoqda. Shariatimiz ko‘rsatmalariga ko‘ra:
Vaqti: Qurbonlik hayit namozi o‘qib bo‘lingandan keyin boshlanib, zulhijjaning 10, 11 va 12-kunlari kun botgunga qadar amalga oshiriladi;
Jonliq: Qo‘y va echki bir kishi nomidan, sigir va tuya esa 7 kishigacha sheriklik asosida so‘yilishi mumkin;
Hayvonning holati: Qurbonlik qilinadigan hayvon sog‘lom, ko‘zga ko‘rinarli ayblardan xoli va yetuk yoshda bo‘lishi lozim;
Tarqatish: Qurbonlik go‘shtini uch qismga bo‘lib, bir qismini oilaga saqlash, ikkinchi qismini qarindosh-urug‘larga, uchinchi qismini esa muhtoj va kam ta’minlangan oilalarga tarqatish mustahab (savobli) amaldir.
Alloh taolo yurtimiz tinchligini, xalqimiz birdamligini yanada mustahkamlasin. Qurbon hayiti barchamiz uchun xayr-baraka, ma’naviy yuksalish va ezguliklar bayrami bo‘lsin. Barchangizni yaqinlashib kelayotgan muborak ayyom bilan samimiy muborakbod etaman!
Ahmadxon domla Alimov,
Samarqand viloyati bosh imom-xatibi