Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
14 Май, 2026   |   26 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:31
Қуёш
05:06
Пешин
12:24
Аср
17:24
Шом
19:38
Хуфтон
21:05
Bismillah
14 Май, 2026, 26 Зулқаъда, 1447

Фитр садақаси

22.06.2017   103985   23 min.
Фитр садақаси

 

Фитр садақаси фақирларга ғамхўрлик, уларга ҳайит кунини хурсандчилик билан ўзказишлари учун кўмакдир, уни берганлар учун эса, Рамазонда йўл қўйилган баъзи камчиликларга каффоратдир. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу) айтади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) фитр садақасини рўзадорга беҳуда ишлар ва ёмон сўзлардан покланиш бўлиши учун, мискинлар учун егулик бўлиши учун буюрдилар” (Абу Довуд ривояти).

Фитр садақаси кумуш нисобидаги, ҳожатидан ортиқча молга эга мусулмонга вожиб бўлади. Ана шу миқдордаги мулкка эга киши фитр садақасини ўзи ва ёш болаларидан бериши вожиб. Балоғатга етган фарзандлари ва хотини учун фитр садақа бериши вожиб эмас. Агар балоғатга етган фарзандлари ва аёли учун, улар айтишмаса ҳам, фитр садақасини берса, улар зиммасидан фитр садақаси соқит бўлади.

Фитр садақасининг вожиб бўлиш вақти ҳайит куни тонг отиш пайтидир. Шунинг учун, ҳайит кечаси туғилган чақалоқдан ҳам фитр садақа бериш вожиб бўлади. Ҳомила ва ҳайит кунидан олдин вафот этганлар учун фитр садақаси вожиб бўлмайди.

Ибн Умар (розияллоҳу анҳу) айтади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) фитр садақасини одамлар намозга чиқмасдан олдин беришни буюрдилар”. Аммо бу вақтдан олдин, масалан, Рамазон кириши билан берса ҳам бўлади. Лекин намозга чиқишдан олдин бериш мустаҳабдир. Фитр садақаси вожиб бўлиб, уни беролмай қолган киши зиммасидан соқит бўлмайди.

Фитр садақаси буғдой, буғдой уни ёки ёрмасидан ё майиздан ёки хурмо ё арпадан берилади. Буғдой ё унинг уни ёки ёрмасидан ва майиздан ярим соъ (тахминан 2 кг.), арпа ва хурмодан бир соъдир. Мазкур нарсаларнинг қийматини ҳам берса бўлади.

Фитр садақаси закотга ҳақдор бўлган кишиларга берилади.

Жамшид Шодиев тайёрлади.

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Сабр ва шукрнинг кўринишлари

14.05.2026   3687   2 min.
Сабр ва шукрнинг кўринишлари

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Ислом дини сабр ва шукрни инсон ҳаётининг асосий устунларидан деб билади. Сабр — қийинчилик пайтида бардош қилиш, гуноҳдан тийилиш ва тоатда саботли бўлишдир. Шукр эса Аллоҳ берган неъматларни қадрлаш, тил билан ҳам, қалб ва амал билан ҳам миннатдорлик билдиришдир. Бу икки хислат мўминнинг имонини мустаҳкам қилади.

Қуръондан далиллар Аллоҳ таоло айтади: “Албатта, Аллоҳ сабр қилувчилар билан биргадир” (Бақара сураси, 153-оят).

Бу оят сабрнинг қанчалик улуғ мақомга эга эканини кўрсатади.

Яна бир оятда: “Агар шукр қилсангиз, албатта сизларга (неъматимни) зиёда қиламан” (Иброҳим сураси, 7-оят).

Бу оят шукр қилиш неъматнинг ортишига сабаб бўлишини билдирмоқда.
Ҳадис

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам вақтида айтганлар: “Мўминнинг иши ажойибдир. Унга яхшилик етса — шукр қилади, бу унинг учун яхшилик; агар мусибат етса — сабр қилади, бу ҳам унинг учун яхшилик”.

Бу ҳадис сабр ва шукр мўмин ҳаётининг ҳар икки ҳолатида ҳам фойдали эканини кўрсатади.
Сабрнинг турлари

Тоатда сабр — намоз, рўза ва бошқа ибодатларда бардавом бўлиш.

Гуноҳдан сабр — ҳаром ишлардан ўзини тийиш.

Мусибатда сабр — қийинчилик ва синовларда сабот қилиш.

Шукрнинг кўринишлари

Қалб билан шукр — Аллоҳ берган неъматларни тан олиш.

Тил билан шукр - “Алҳамдулиллаҳ” дейиш.

Амал билан шукр - неъматни яхшилик йўлида ишлатиш.

Шукр қилган инсоннинг ҳаётида барака ортади, қалби хотиржам бўлади.

Ибратли воқеа

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётларида оғир синовлар бўлган: очлик, таъқиб, яқинларининг вафоти. Лекин у зот доимо сабр қилганлар ва Аллоҳга шукр айтганлар. Тоиф воқеасида ҳам душманларидан озор кўрганларида, у зот дуо қилиб, сабр қилганлар. Бу - ҳақиқий сабр намунасидир.

Хулоса
Сабр - қийинчиликларда қалбни мустаҳкамлайди, шукр эса неъматларни зиёда қилади. Мўмин инсон ҳаётида ҳам сабр, ҳам шукр билан яшаши керак. Сабрсиз имон мукаммал бўлмайди, шукрсиз неъмат бардавом бўлмайди.

Сабр ва шукр - жаннат йўлидаги икки нурдир.


Мусохон Аббасиддинов,
Наманган шаҳар “Боқи полвон” жоме масжиди имом-хатиби.

МАҚОЛА