Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
17 Ноябр, 2026   |   7 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:51
Қуёш
07:08
Пешин
12:13
Аср
15:21
Шом
17:05
Хуфтон
18:21
Bismillah
17 Ноябр, 2026, 7 Жумадул сони, 1448

Савда бинти Замъа (розияллоҳу анҳо)

27.11.2018   28797   4 min.
Савда бинти Замъа (розияллоҳу анҳо)

Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳазрати Хадича (розияллоҳу анҳо) онамиз вафотидан сўнг ҳазрати Савда бинти Замъа она­мизга уйланганлар.

Савда онамизнинг оталари Замъа ибн Қайс ибн Абдуш Шамс ибн Абд Вудд ибн Амир ибн Луай ибн Ғолиб, оналари эса аш-Шамус бинти Қайс ибн Амр ибн Зайд ибн Лабид ибн Хидаш ибн Амира бану Ади ибн ан-Нажжар қабиласидан эди.

Савда онамиз дастлаб амакилари­нинг ўғли Сакрон ибн Амрга турмуш­га чиққан. Икковлари исломни қабул қилиб, Ҳабашистонга ҳижрат қилганлар ва саккиз муҳожирнинг сафидан жой олган. Савда онамизнинг биринчи эр­лари Сакрон ибн Амр касал бўлиб вафот этган.

Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Хадича онамизнинг вафот­ларидан бир неча йил кейин, Тоифдан ниҳоятда маҳзун бўлиб қайтган эдилар. Савда онамизга уйланишлари ана шун­дай вақтга тўғри келган.

Мўмина аёллар орасида Хавла бинти Ҳаким (розияллоҳу анҳо), Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг ном­ларидан Савда онамизга совчи бўлиб борганлар. Савда онамиз оталарининг розиликлари билан Пайғамбаримизга турмушга чиқиб, 400 дирҳам маҳр ол­ган. Шу вақтда Рамазон ойи бўлиб, пайғамбарликнинг ўнинчи йили эди. Бу никоҳ маккаликларни таажжублантирган. Чунки Савда онамиз ёш ҳам эмас, унча­лик чиройли ҳам эмасди.

Лекин Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) қийинчиликда қолган кимсасиз аёлни ҳимоя этганлар. Савда (розияллоҳу анҳо) мўминларнинг она­си, зиммаларидаги масъулиятни адо этишга сидқидилдан киришиб, етим қолган фарзандларининг тарбияси би­лан шуғулланган. Савда онамиз итоатли, севимли ва ҳазилкаш аёл эди.

Бир куни Савда (розияллоҳу анҳо) Пайғамбаримиз (алайҳиссалом)га: «Эй Аллоҳнинг Расули, кеча ортингиздан намоз ўқидим. Жуда узоқ вақт руку қилдингизки, қон оқиб кетмасин деб бурнимни ушлаб турдим», дедилар. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва сал­лам) кулдилар. Шу тариқа орадан уч йил ўтди.

Савда бинти Замъа Оиша онамиз ке­лин бўлиб тушганидан кейин ҳам ҳазил-мутойибани тарк этмади. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) хонадон­ларига бошқа аёллари бирин-кетин ки­риб кела бошлади. Бироқ бу ҳол уларни ўз ўрниларини йўқотишга олиб келмади. Суюкли пайғамбаримиз ҳар қайсисига яраша муомала қилдилар.

Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Савдадан бошқа ту­тими ва сийратида ўзимга ёқадиган, унга ўхшаш аёлни кўрмадим. У ёши катта бўлганда: «Эй Аллоҳнинг Расули (соллаллоҳу алайҳи ва саллам), сиздаги ҳақим бор кунимни Оишага бердим», деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Оишага икки кун – ўз куни­ни ва Савданинг кунини тақсим қилар эдилар».

Аллоҳ таолонинг изни ила Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳижрат қилганларида, Савда бинти Замъа онамиз ҳам у зотнинг ортларидан қизларини олиб ҳижрат қилган. У ерда ҳам Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) хонадон­ларини бошқариб турган.

Бадр жангида қариндошлари Суҳайл ибн Амр асир тушганида, соддадил­лик билан Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га қилган ишорала­ри туфайли асирларга яхшилик қилиш бўйича шаръий қоидаларга яна бири қўшилган.

Савда бинти Замъа онамиз «Батаҳқиқ, сизларга ҳожатларингиз учун чиқишга изн берилди» ояти нозил этилишига са­бабчи бўлган. Савда онамиз бетакрор хислатлари, тақво, сахийлиги билан аж­ралиб турарди.

Умар (розияллоҳу анҳу) уларга бир хуржун дирҳам юборганларида, улар­нинг ҳаммасини тарқатиб юборган. Ғазотда иштирок этиб, Хайбарни фатҳ қилинишига гувоҳ бўлган.

Ҳазрат Савда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан кейин, ҳазрати Умар(розияллоҳу анҳу)нинг халифалик даврида вафот этган. Бу пайтда у чамаси саксон ёшда бўлган.

Савда онамиз Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан бешта ҳадис ривоят қилган. Улардан бирини Имом Бухорий ривоят қилган.

 

Марям АБДУЛЛАЕВА,

Ўзбекистон мусулмонлари идораси

Хотин-қизлар масалалари бўйича

бўлим мутахассиси

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Конфессиялараро ҳамжиҳатлик ва бағрикенглик — тинчлик ва барқарорлик асоси

17.11.2026   207   2 min.
Конфессиялараро ҳамжиҳатлик ва бағрикенглик — тинчлик ва барқарорлик асоси

16 ноябрь — Халқаро бағрикенглик куни муносабати билан Тошкент шаҳридаги Симпозиумлар саройида «Бағрикенглик ҳафталиги» доирасида Дин ишлари бўйича қўмита ҳузуридаги Конфессиялар ишлари кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди.

Унда мамлакатимизда фаолият юритаётган турли диний конфессиялар вакиллари, Кенгаш аъзолари, парламент, вазирлик ва идоралар, жамоат ташкилотлари вакиллари, шунингдек, маҳаллий ва хорижий кузатувчилар иштирок этди.

Тадбирда жамиятда тинчлик, ўзаро ҳурмат ва бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлаш, турли конфессиялар ўртасидаги ҳамжиҳатликни асраб-авайлаш муҳим аҳамиятга эга экани таъкидланди.

Йиғилиш давомида мамлакатимизда виждон эркинлигини таъминлаш, диний бағрикенгликни мустаҳкамлаш ва конфессиялараро мулоқотни ривожлантириш борасида амалга оширилаётган ислоҳотлар атрофлича муҳокама қилинди.

Эътироф этилганидек, Конфессиялар ишлари кенгаши турли диний конфессиялар, давлат ва жамоат ташкилотлари ўртасида очиқ мулоқотни йўлга қўйиш, ўзаро ишончни мустаҳкамлаш ҳамда долзарб масалаларни ҳамжиҳатликда ҳал этишда муҳим майдон вазифасини бажармоқда.

Мулоқотлар давомида иштирокчилар мамлакатимизда диний бағрикенгликни таъминлаш борасида олиб борилаётган ишлар юзасидан фикрларини билдирдилар.

Шунингдек, хорижий ва маҳаллий кузатувчилар ҳам мамлакатимизда диний бағрикенгликни таъминлаш борасидаги тажриба, миллатлараро ва конфессиялараро тотувликни мустаҳкамлаш ҳамда халқаро ҳамкорликни кенгайтириш юзасидан ўз қарашлари билан ўртоқлашдилар.

Айниқса, ёш авлодни бағрикенглик, ўзаро ҳурмат ва бағрикенглик тамойиллари асосида тарбиялаш, диний конфессиялар ўртасидаги ҳамкорликни янада кенгайтириш, динлар ва маданиятлар ҳақида холис, ишончли ҳамда маърифий материаллар тайёрлаш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

Иштирокчилар Ўзбекистонда шаклланган конфессиялараро тотувлик муҳити нафақат мамлакатимиздаги барқарорлик, балки халқаро миқёсдаги ўзаро англашув ва ҳамкорлик учун ҳам муҳим аҳамият касб этишини қайд этдилар.

Йиғилиш якунида Кенгаш фаолиятини янада такомиллаштириш, диний конфессиялар ўртасидаги мулоқотни изчил давом эттириш, жамиятда тинчлик, тотувлик ва ҳамжиҳатлик муҳитини мустаҳкамлашга қаратилган таклиф ва тавсиялар юзасидан фикр алмашилди.

Зеро, бағрикенглик турли эътиқод эгаларининг ўзаро ҳурмат, ишонч ва ҳамжиҳатлик асосида бир жамиятда тинч-тотув яшаш маданиятидир. Бундай қадриятларни асраб-авайлаш эса барқарор тараққиёт ва фаровон келажакнинг муҳим кафолати саналади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

 

 

Ўзбекистон янгиликлари