Ҳазрати Фотима розийаллоҳу анҳонинг таваллуди бутун Маккада катта шов-шув бўлган бир воқеа — Каъбанинг қайта таъмирланиш вақтига тўғри келган эди. Ўшанда Ҳажарул асвадни ўз ўрнига қўйиш борасида кутилмаган ихтилоф чиқади. Масала шу даражада жиддийлашадики, ҳатто қабилалар тўрт кун мобайнида ўзаро урушга тайёргарлик ҳам кўрадилар. Бу вазият Макка пешволарини қайғуга солади. Нима бўлса ҳам, можарони тинч йўл билан ҳал қилиш лозим эди. Ниҳоят, Умайя ибн Муғира ал-Маҳзумий шундай таклиф билан чиқди: “Эй Қурайш аҳли! Бу масалада ораларингиздан бир кишини ҳакам қилинглар. У эса бугун Масжид-ул Ҳарамнинг дарвозасидан кириб келадиган биринчи киши бўлсин”. Бу таклиф барчага маъқул тушади ва ҳаяжон билан кутиш онлари бошланади. Бир оздан кейин ўттиз беш ёшлардаги чеҳраси нурли Муҳаммад Амин соллаллоҳу алайҳи ва саллам кириб келадилар. У зотни кўрган Қурайш аҳли беҳад севинадилар: “Мана, Абдулмутталиб ўғли Абдуллоҳнинг фарзанди Муҳаммад Амин (соллаллоҳу алайҳи ва саллам). Биз у берадиган ҳар қандай қарорга розимиз”. Ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам мавзуни хотиржам тингладилар, мулоҳаза қилдилар. Сўнгра ридоларини ерга солдилар. Ҳажарул асвадни унинг устига қўйиб: “Ҳар қабиланиниг раиси ушбу либоснинг бир учидан ушлаб кўтарсинлар”, дедилар. Ўзлари ҳам бирга кўтариб бориб муборак қўллари билан тошни Каъба бурчагига жойлаштирдилар. Бу хабар тез орада Маккага ёйилди. Муаммо хамирдан қил суғургандек осон ҳал қилиниб, Қурайш аҳли Ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламдан бениҳоя мамнун бўлади. Ўша куни Ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам кўтаринки кайфиятда уйларига кайтдилар ва тўртинчи қизларининг таваллуди ҳушхабарини эшитадилар. Севинчларига севинч қўшилади. Қизларига Фотимаи Заҳро деб исм қўядилар. Фотима розийаллоҳу анҳо ҳам оталарига жуда ўхшар эди. Опаси Зайнаб розийаллоҳу анҳонинг беғубор севгиси, меҳр-муҳаббати билан вояга етди. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам қизларининг тарбияси, камоли ва фароғати учун вақт ажратиб, кўпинча роҳатларни тарк этар эдилар. Ҳали кичкина бола бўлгани учун Фотима розийаллоҳу анҳо кўчага фақат оталари билан бирга чиқар эди. Доимо Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ёнларида юриши унинг гўзал ахлоқ билан ҳулқланишига сабаб бўлди. Худди шунингдек, у муҳтарама зот, оналари ҳазрати Ҳадича розийаллоҳу анҳо онамиздан ҳам жуда кўп яхши хислат ва фазилатларни олди. Ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга Ҳиро ғорида ваҳий нозил бўла бошлаган пайтларда Фотима розийаллоҳу анҳо эндигина беш ёшга қадам қўйган эди. Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суюкли қизлари оталарининг ҳаётларидаги тарихий ҳодисага шундай кичик ёшларида шоҳид бўлдилар. Табиийки, бу саодатли воқеалар у муҳтарамалар тарбиясига ҳам ижобий таъсир кўрсатди. Макка мушрикларининг мусулмонларга қилган зулмларига қарши бўлган Фотима розийаллоҳу анҳо азиятларни енгиш учун жон фидо қилишга ҳам тайёр эди. Ҳолбуки, у ҳали ожиза, кичкинагина бир кизча эди. Исломга даъватнинг дастлабки йилларида мўминларга қилинган шафқатсизликлар, жумладан, Абу Толиб маҳалласида Ҳошим ўғиллари билан биргалиқда ўраб олиниб, мусулмонларга кўрсатилган турли азобу уқубатлар, очлик Фотима розийаллоҳу анҳонинг соғлиғига қаттиқ таъсир ўтказди. Ҳаётининг баҳоридаёқ шунча ташвиш, дард-алам ичида яна бир оғир имтиҳонга рўбарў бўлди. Муштипар онаси Ҳадича розийаллоҳу анҳо фоний дунёни тарк этдилар. Ҳижратдан аввалги ўн уч йиллик Макка ҳаёти ҳақиқатдан ҳам мўминларга, хусусан, Набий алайҳиссаломга жуда оғир кечди. Бу вақт мобайнида Фотима розийаллоҳу анҳо турли воқеа-ҳодисаларга гувоҳ бўлди. Кўпчилик мўминлар қатори у ҳам Ҳабашистонга ҳижрат қилди. Оталарига қилинган ҳақсизликларни кўриб, кўп йиғлади. Ҳатто бир куни Расуллуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Фотима розийаллоҳу анҳога: “Эй қизгинам! Йиғлама, албатта Аллоҳ отангни уларнинг зарарларидан ҳимоя қилади”, дедилар. Ҳазрати Фотима розийаллоҳу анҳо оналарининг ўрнини билинтирмаслик учун доимо Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ёнларида бўлдилар. Сарвари Олам соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам доим қизларига меҳр-шафқат кўрсатдилар. Шубҳасиз, ёш Фотима розийаллоҳу анҳо бундай меҳр-муҳаббатга муҳтож эди. Давоми бор...
Саидаброр Умаров
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Уқба ибн Алидан ривоят қилинади: Самома ибн Шафий Уқба ибн Омир розияллоҳу анҳудан эшитган. У зот айтади: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг минбарда:
﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ﴾
“Имконингиз борича куч-қувватни тайёрлаб қўйингиз” (Анфол сураси, 60-оят).
“Огоҳ бўлинглар қувват отишликдир, огоҳ бўлинглар қувват отишликдир, огоҳ бўлинглар қувват отишликдир” деганларини эшитганман (Имом Муслим ривояти).
Ушбу ҳадисда Пайғамбаралайҳиссалом отишни ва отиш асбобларини ўрганишга ундаганлар. Уламолар бу ҳадис шарҳида киши ўзини, оиласини ва ватанини ҳимоя қилиш мақсадида отишни ва ҳарбий машқларни ўрганиши лозимлигини таъкидлаганлар.
Камондан ўқ узиш ёки ҳарбий машқлар кишини жисмонан чиниқтиради ва иродасини тоблайди.
Пайғамбаримиз алайҳиссалом саҳобалар орасида камондан ўқ узиш, кураш, югуриш ва бошқа турли жисмоний машқларни бажариш мусобақаларини ўтказиб, унда ўзлари ҳам иштирок этганлар.
Салама ибн Акваъ розияллоҳу анҳу айтадлар: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бир гуруҳ камондан ўқ узиб мусобақалашаётган мусулмонлар олдидан ўтдилар. Уларга: “Отинглар! Бани Исмоил. Оталарингиз мерган бўлган. Отинглар! Мен Бани фулон биланман”, дедилар. Шунда икки гуруҳдан бириқўлидагини тутиб (тўхтаб) қолди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Нимага отмаяпсиз?” дедилар.Улар: “Сиз улар томонда бўлсангиз қандай отамиз?” дейишди.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Отинглар! Мен барчангиз билан биргаман”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).
Ушбу ҳадис гуруҳларга бўлиниб, мусобақалар ўтказиш, уларга мухлислик қилиш жоизлигини кўрсатади.
Саҳобалар ораларида Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакилари Ҳамза ибн Абдулмутталиб энг мерганлардан бўлганлар.
Адий ибн Хотим розияллоҳу анҳу кўпроқ овга қизиққанлар ва моҳир овчи бўлганлар. Шунинг учун, у зот кўпроқ овчиликка оид ҳадисларни ривоят қилганлар.
"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли