Sayt test holatida ishlamoqda!
21 May, 2026   |   3 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:22
Quyosh
04:59
Peshin
12:25
Asr
17:28
Shom
19:44
Xufton
21:15
Bismillah
21 May, 2026, 3 Zulhijja, 1447

Ummatimning ahvoli nima bo‘ladi?

13.07.2019   13431   4 min.
Ummatimning ahvoli nima bo‘ladi?

Biz Islom ummatining[1] deyarli oxir zamon vakillaridanmiz. Biz shu ummatning bir bo‘lagi sifatida, biz uchun qayg‘urgan, buning uchun umrini bag‘ishlagan, joni chiqar holida ham ummatining ahvoli tashvishi bilan bo‘lgan Zotga jonimizni qo‘ying mayli, muhabbatimiz qanchalik?

Payg‘ambar alayhissalomni hammadan ortiq ko‘rishimizning boisi, Payg‘ambar alayhissalom butun payg‘ambarliklari davrida ummat qayg‘usi bilan yashadilar, ummatni haq yo‘lga boshladilar. Hatto jonlari chiqayotganda ham ummatlarini o‘yladilar.

Rivoyat  qilinadiki, “Rasululloh sollallohu alayhi va sallam o‘lim onlarida Jabroil alayhissalomdan: “Mendan so‘ng ummatimning ahvoli nima bo‘ladi?” deb so‘radilar. Shunda Alloh taolo Jabroil alayhissalomga vahiy etdi: Habibimga xushxabar ber, ummati ichida uni uyaltirmayman. Hashr kunida u qabrdan eng oldin chiqadiganlardan bo‘ladi va Mahshargohda to‘planganlarning sayyidi qilinadi. To uning ummati kirmagunicha boshqa ummatlarga jannatga kirish haromdir”.

“Ana endi  ko‘zim quvonchga to‘ldi”, dedilar Rasululloh sollallohu alayhi va sallam” (Imom Tabaroniy rivoyati).

Kunlarning birida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yig‘ladilar. Buni ko‘rgan sahobalar: “Yo Rasululloh! Sizni nima yig‘latdi?”, deb so‘rashdi. U zot esa: “Birodarlarimni sog‘indim!”, deb javob berdilar. Sahobalar: “Bizlar birodarlaringiz emasmizmi, yo Rasululloh?”, deyishdi. Shunda u zot alayhissalom: “Yo‘q. Sizlar as'hoblarimsiz. Birodarlarim mendan keyin keladilar, meni ko‘rmasdan turib menga imon keltiradilar!”, dedilar.

Mana shuning uchun ham Alloh elchisini sevish komil imon ramziga aylandi. Anas ibn  Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi va  sallam:

لآ يُؤْمِنُ أحدُكم حتّي أحبَّ إليه مِن والده و ولدِه و الناس أجمعين

«Men unga ota-onasidan, farzandidan va odamlarning barchasidan suyukli bo‘lmagunimcha u komil mo‘min bo‘la olmaysiz», deganlar” (Imom Muslim rivoyati).

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni yaxshi ko‘rishda sahobalarga teng keladigani yo‘q edi. Bular ichida esa Abu Bakr roziyallohu anhuning oldiga hech kim tusha olmasdi[2].

Makka fathi kuni Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhuning otalari Abu Quhofa musulmon bo‘ldi. Ko‘zi ojiz bo‘lib qolgan bu qariyaning musulmon bo‘lishi ancha kechikkan edi. Abu Bakr Siddiq otalari Islomga kirganini aytib, bay’at qildirish uchun u kishini Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga olib bordilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ey Abu Bakr! Keksa otangizni uyda qoldirsangiz bo‘lar edi. Oldilariga o‘zimiz borardik», dedilar. Shunda Abu Bakr Siddiq: «Ey Allohning Rasuli, bunga siz haqliroqsiz», dedilar. O‘sha kunlarda Abu Bakr ko‘p yig‘ladilar. Shunda odamlar: «Eng xursand bo‘ladigan kunda ham yig‘laysizmi? Axir otangiz musulmon bo‘lib, do‘zaxdan najot topdi-ku?» deyishdi.

Abu Bakrning javoblariga e’tibor bering.

«Hozir otam Nabiy sollallohu alayhi vasallamga bay’at qilganidan ko‘ra Abu Tolib bay’at qilsa, ko‘proq xursand bo‘lar edim. Chunki bundan Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ko‘proq xursand bo‘lardilar» (Imom Ahmad va Tabaroniy rivoyati).

Bu zotlar o‘z xursadchiligidan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning xursandchiligini ustun qo‘yganlar. Shuning uchun bu ummatning ustuni bo‘lishgan.

Biz nima qilmog‘imiz kerak?

Buning uchun axloqimizni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning axloqlari kabi xulqlantirishimiz, hayotimiz, turmush tarzimiz, oilamizga U Zot sollallohu alayhi va sallamning sunnatlarini joriy qilishimiz va Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning o‘gitlari asosida umr o‘tkazishimiz kerak. Bularni o‘rganish uchun Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni tanishimiz zarur. Ko‘rishmaganmiz-ku, deyishimiz mumkin. U Zotni tanishimiz siyratlari, hayot yo‘llari va shamoillarini o‘qib, o‘rganish orqali bo‘ladi. Yana salavotlarni ko‘paytirish ham muhabbatning belgilaridan.

Vaqtni qo‘ldan boy bermang! Siz ilm olish yoki yetkazish uchun ilk qadamni tashlang, baraka Allohdan!

Allohumma solli a’laa sayyidinaa Muhammad va a’laa aali sayyidinaa Muhammad!

Nodirbek NISHONOV,

Farg‘ona shahar “Muhammad avliyo” masjid imom-noibi

Manba: Fargonaziyo

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi

21.05.2026   1142   2 min.
Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi

Bugun, 21 may kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tomonidan nashr etilgan yurtimizdan yetishib chiqqan ulug‘ alloma Abul Husayn Peshog‘ariyning "Ismatul anbiyo" asari taqdimotiga bag‘ishlangan ilmiy-ma’rifiy tadbir bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda mamlakatimiz ilm-fan va diniy-ma’rifiy sohasining yetakchi olimlari, tadqiqotchilari hamda mutaxassislari ishtirok etdi. Jumladan, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Komiljon Shermuxamedov, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti, Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti direktori Bahrom Abduhalimov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari Davron Maxsudov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon Ishmatbekov, Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un G‘afurov va  O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bosh ilmiy xodimi Zohidilla Munavvarov qatnashdi.


Taqdimotda so‘zga chiqqan Homidjon domla Ishmatbekov ishtirokchilarni yangi kitob bilan tabriklab, bu kabi kitoblarning ahamiyati xususida so‘z yuritdi. Shuningdek, u kishi o‘z so‘zida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi nafaqat muhtasham obida, balki yurtimizdagi barcha diniy va ilmiy muassasalarni bir nuqtaga jamlagan maskan ekani, jahonga Islomning asl insonparvarlik va ilm-fan mohiyatini ko‘rsatuvchi vazifasini o‘tayotgani, shuningdek, Uchinchi Renessans poydevorini mustahkamlashga va Yangi O‘zbekistonning xalqaro nufuzini yuksaltirishga xizmat qilayotganini alohida ta’kidladi.


 Shuningdek, taqdimotning asosiy ma’ruzachilari sifatida Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimlari Abdullatif Alloqulov, Ahmad Sa’d Damanhuriy hamda Ixtiyor Abdurahmonov ishtirok etdi.

 Mutaxassislar ushbu nashr ajdodlarimizning boy ilmiy merosini o‘rganish va uni kelajak avlodga yetkazish yo‘lida muhim qadam bo‘lishini ta’kidladi. Tadbir davomida ushbu asarning dunyodagi yagona qo‘lyozma nusxasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti fondida saqlanayotgani, yangi nashr esa milodiy 1382 yilda Buxoroda ko‘chirilgan ana shu qo‘lyozma asosida tayyorlangani alohida qayd etildi. 

Ma’lumot o‘rnida, mazkur kitob moturidiyshunos olimlar Ahmad Sa’d Damanhuriy va Ixtiyor Abdurahmonovning ilmiy izlanishlari asosida tayyorlanib, ilk bor ilmiy tahqiq qilingan holda kitobxonlar e’tiboriga havola etildi. Mazkur asar Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tashabbusi bilan Iordaniyaning nufuzli “G‘onim” nashriyotida chop etildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

 

Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi Yurtimizdagi dunyoda yagona bo‘lgan qo‘lyozma kitob holida nashr etildi
O'zbekiston yangiliklari