“(Эй Муҳаммад!) Раббингиз асалариларга ваҳий (буйруқ) қилди: “Тоғларга, дарахтларга ва (одамлар) барпо қиладиган нарсаларга ин қурингиз. Сўнгра турли мевалардан еб, Парвардигорингиз (сиз учун) қулай қилиб қўйган йўллардан юрингиз!” Уларнинг қоринларидан одамлар учун шифо бўлган турли рангдаги шарбат (асал) чиқур. Албатта, бунда фикр юритадиган қавм учун аломат бордир” (Наҳл сурасининг 68-69-оятлари).
Пайғамбаримиз асални яхши кўрар, бошқаларни ҳам бу неъматдан ейишга, у билан даволанишга чақирардилар. Бир киши Набий алайҳиссалом ҳузурларига келиб: «Биродаримнинг қорни оғрияпти», деди. Расулуллоҳ унга: «Биродарингга асал ичир», деб тавсия қилдилар. Ҳалиги одам унга асал ичирди. Кейин келиб айтди: «Мен унга асал ичирдим. Аммо баттар ичини кеткизиб юборди. Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Аллоҳнинг гапи рост, биродаринг қорни алдаган!» дедилар (Имом Бухорий, Имом Муслим, Имом Термизий ва Имом Аҳмад ривоят қилган).
Пайғамбар алайҳиссалом шундай деганлар: “Кимда-ким ҳар ойда уч марта, наҳорда (оч қоринга) асал яласа, касалликнинг каттаси унга яқин йўламайди” (Имом Ибн Можа ва Имом Байҳақий ривоят қилган. Ҳадис санади заиф).
* * *
Инсонлар истеъмол қиладиган маҳсулотлар устида тадқиқот олиб борган олимлар асал энг фойдали озуқа деган хулосага келишди. “Мўъжизавий ҳапдори” вазифасини ўташи мумкин бўлган асал инсон танасига ижобий таъсир кўрсатадиган энг ажойиб озуқадир, демоқда Россия ОАВ.
Мутахассисларнинг фикрича, бир чой қошиқ асал кун давомида соғлиқни сақлаб юришга етади. ОАВ маълумотларига кўра, асал жуда ҳам яхши антиоксидант экан. Демак, мунтазам асал истеъмол қилиб юрилса, тана токсинлардан халос бўлиб боради ва асалнинг микробга қарши курашиш хусусияти терининг ҳолатини бир неча баробар яхшилайди.
Озишни хоҳлаганларга ҳар қандай ширинлик ейиш тақиқланади, аммо асал бундан мустасно. Чунки асалнинг таркибидаги шакар шоколаднинг таркибидаги шакардан фарқ қилади. Асал метаболизмни тезлаштиради ва вазн ташлашга яхши фойда беради.
Ҳар куни асал истеъмол қилиш тананинг холестринга қарши курашишида самарали таъсир кўрсатади. Тадқиқотлар кўрсатишича, асал сиқилишларнинг олдини олади, танада токсинлар йиғилишига қаршилик кўрсатади ҳамда хотирани мустаҳкамлайди.
Бундан ташқари асал таркибидаги кальций мияга енгил сўрилади ва унинг ишлаш қобилиятини яхшилайди.
Робия ЖЎРАҚУЛОВА тайёрлади
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Кунларнинг бирида Сулаймон ибн Абдулмалик вазир, шаҳзода ва мулозимлари билан бирга Масжидул ҳаромга борди. У барча мусулмонлар каби эҳром (ридо ва изор) кийиб олганди.
Унинг олдида тўлин ой каби нурли, атиргул куртакларидек янги ва хушбўй икки ўғли ҳам бор эди.
Ер юзининг учдан бир қисмини бошқарган мусулмонлар халифаси Байтуллоҳни тавоф қилиб бўлгач, ўзига яқин бир кишидан: “Макканинг олими ким?” деб сўради.
Унга: “Ато ибн Абу Рабоҳ”, деб жавоб беришди.
У: “Мени у билан учраштиринг”, деди.
Шундай қилиб, у билан учрашди. Ато ибн Абу Рабоҳ қора танли, жингалак сочли ва ясси бурунли ҳабаш кекса одам экан.
Халифа: “Бутун дунёга шуҳрати тарқалган Ато ибн Абу Рабоҳ сенмисан?” деди.
У: “Ҳа, шундай дейишади”, деди.
Сулаймон ибн Абдулмалик: “Бу шарафга қандай эришдингиз?” деб сўради.
Ато ибн Абу Рабоҳ раҳимаҳуллоҳ: “Инсонларнинг қўлидаги мол-дунё (таъма)дан юз ўгириш ва илм билан уларнинг ҳожатларини қондириш орқали”, деб жавоб берди.
Яна бундай деди: “Агар инсонлар илмингиздан беҳожат бўлсалар, мол-дунёингиз билан уларнинг ҳожатини раво қиласиз. Агар одамларнинг мол-мулкидан беҳожат бўлсангиз, улар сизнинг илмингизга муҳтож бўладилар. Пешона тери ва қўл меҳнати орқали ризқ талаб қилиш энг афзалидир. Ўтган уламоларнинг аксарияти касб-ҳунар билан машғул бўлганлар”.
Сулаймон: “Ҳаж амаллари ҳақида Ато ибн Абу Рабоҳдан бошқа ҳеч ким фатво бермасин”, деди.
Сулаймон ибн Абдулмалик ўғилларига: “Эй ўғилларим, Аллоҳга тақво қилинг. Аллоҳга қасамки, Аллоҳ Ўзи хоҳлаган бандасининг даражасини кўтаради. Ҳатто бойлиги ва насаби бўлмаган ҳабаш қул бўлса ҳам. Аллоҳга қасамки, Ўзи хоҳлаган кишини хор қилади, ҳатто у олийжаноб наслдан бўлса ҳам”.
Халифа яна сўзини давом эттириб бундай деди: “Сиз гувоҳи бўлган бу киши – Қуръон таржимони Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳунинг меросхўридир. Шундай экан илм ўрганинг, илм ўрганинг”.
Даврон НУРМУҲАММАД