Қирғизистонда COVID –19 каронавируси аниқланмади. Шундай бўлсада мамлакат бош вазири Муҳаммадкали Абилгазиев вирус тарқалиб кетишининг олдини олиш мақсадида айрим чекловлар ўрнатилишини маълум қилди: “Инфекцияни олдини олишнинг иложи йўқ. Вирус қўшни давлатларда пайдо бўлган. Мамлакатда қаттиқ карантин чоралари жорий этилади. Мактаб ва университетларда дарслар бекор қилинади. Оммавий тадбирлар тақиқланади. Чет элликлар кириши учун чегаралар ёпилади”.
Шу муносабат билан Қирғизистон бош муфтийси Мақсат ҳожи Токтомушев мусулмонларга мурожаат билан чиқди. Унда жумладан бундай дейилади: “Ислом дини қийинчиликка эмас, енгилликка асосланган. Қуръони каримда марҳамат қилинади: “Аллоҳ сизларга енгилликни хоҳлайди ва сизларга қийинчиликни хоҳламайди” (Бақара, 185-оят). Бошқа ояти каримада: “...ўз қўлларинг билан ўзларингни ҳалокатга ташламанглар...” (Бақара сураси, 195-оят), дейилган.
Пайғамбаримиз (соллолоҳу алайҳи ва саллам) ривоят қилинган бир-неча ҳадисларда мусулмон киши ўзига ҳам, ўзгага ҳам зиён бермаслиги айтилган. Демак, инсон ўзи ва бошқаларга зиён бўлувчи нарсалардан узоқ бўлиши зарур экан. Шу боис дунёдаги мусулмон мамлакатлари диний фатволарини ҳисобга олиб, каронавируснинг одамлар говжум жойларда тарқалишининг олдини олиш учун Қирғизистон мусулмонлари идораси тегишли ечимларни қабул қилди”.
Ушбу фатвога кўра, эндиликда Қирғизистонда ҳолат барқарорлашгунча масжидларда жума намозлари ўқилмайди, балки унинг ўрнига пешин намозлари уйларда ўқилади. Масжидлар ёпилмайди, аммо намоз вақтларини билдириш учун масжидларда азон айтилиб туради. Масжидларда даъват ишлари вақтинча тўхтатилади. Жаноза намозлари марҳумнинг яқин қариндошлари иштирокида уйларда ўқилади.
“Бундай қийин вазиятларда Қирғизистон диний бошқармаси Яратган Аллоҳ таолога юзланиб, гуноҳларга кечирим сўраб, товба қилиб, дуо қилишга чақиради. Элимиз хавфсизлигини сақлаш учун Қирғизистон ҳукумати томонидан қабул қилинган чараларга амал қилиш ҳар бир кишининг бурчи, элимиз бошига келган қийинчиликдан фойдаланиб, кундалик озиқ-овқат ва бошқа турли нарсаларнинг нарх-наволарни атайлаб кўтариш орқали содир бўладиган катта гуноҳ ишларга йўл бермаслигимиз керак”, дейилади мурожаат якунида.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Зулҳижжа сўзи қандай маънони англатади?
“Ҳаж эгаси” деган маънони билдиради.
Зулҳижжа ойи қандай ой?
Бу ой Аллоҳ таоло уруш, қон тўкишни ҳаром қилган (Зулҳижжа, Зулқаъда, Муҳаррам, Ражаб) тўрт ойнинг бири, ҳижрий-қамарий тақвимнинг охирги ойидир.
Зулҳижжа ойи қандай фазилатларга эга?
Ҳаж ибодати адо этиладиган, қурбонлик қилинадиган, Арафа ва Қурбон ҳайити нишонланадиган ой. Бу ойда, айниқса унинг дастлабки ўн кунида қилинган ибодатлар Аллоҳ таоло учун энг севимли амаллардан саналади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Зулҳижжа ойининг ўн кунидаги амалдан кўра афзалроқ амал йўқдир”, деганлар (Имом Ибн Ҳиббон ривояти).
Бу ойда тутилган рўза икки йиллик гуноҳларга каффорот бўлади
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Арафа кунининг рўзаси ўзидан аввалги бир йил ва ўзидан кейинги бир йилнинг гуноҳларига каффорат бўлишини Аллоҳдан умид қиламан”, деганлар (Имом Муслим ривояти).
Зулҳижжа ойини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қандай ўтказардилар?
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Зулҳижжа ойининг дастлабки тўққиз кунида, Ашуро кунида ва ҳар ойдан уч кунда – ойнинг аввалги душанбаси билан икки пайшанбасида – рўза тутардилар (Имом Аҳмад ривояти).
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам янада кўпроқ зикр қилардилар ва: “...Бу кунларда таҳлил (Лаа илаҳа иллаллоҳ Муҳаммадур Расулуллоҳ), такбир (Аллоҳу акбар) ва таҳмид (Алҳамдулиллаҳ) айтишни кўпайтиринглар!” дердилар (Имом Аҳмад, Имом Байҳақий ривояти).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу дуони кўп айтардилар: “Лаа илаҳа иллаллоҳу ваҳдаху лаа шарийка лаҳу, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду ва ҳува ъала кулли шайьин қодийр” (Имом Термизий ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД