Султон Меҳмед ул-Фотиҳнинг ноёб портретининг сирлари ҳали ҳам очилмаган
25 июнь куни дунёга машҳур Лондон Christie’s аукцион уйи Меҳмед Фотиҳ сифатида танилган усмонлилар Султони Меҳмед IIнинг асл портрети сотиш учун қўйилди. Портрет жуда кўп сабабларга кўра ноёбдир.
Исломосферанинг маълумотларига кўра, Усмонли империясининг энг нуфузли султони Меҳмед Фотиҳнинг портрети 1480 йилда италиялик рассом Жентиле Беллини томонидан қилинган.
Картина Меҳмед IIнинг ундан ташқари бошқа шахс бўлган ягона портретидир. Бу кимошди савдосидаги энг эътиборли ишлардан бири бўлади. Портрет 400,000 ва 600,000 фунт стерлинг атрофида туради (506 055 – 759 083 минг АҚШ доллари).
Christie’s нинг Исломий ва ҳинд санъати бўлими раҳбари Сара Пламблининг айтишича:
"Бу картина Константинополнинг фотиҳи Султон Меҳмеднинг учта портретидан биридир. Улар хусусий коллекционерларга тегишли ва шу кунгача сақланиб қолган. Бу жуда ноодатий портрет. Султоннинг ёнида яна бир арбобни кўрамиз. Ҳалигача бу одамнинг кимлигини ҳеч ким билмайди. Бу ҳақда бир неча тахминлар бор. Бир тахминга кўра, бу унинг учта ўғлидан бири, аммо улар орасидаги ёшнинг унчалик катта бўлмаган фарқи бу назарияга мос келмайди. Бошқа нуқтаи назарга кўра, бу киши соқоли олинган юзли ва терисининг оқ ранги туфайли Европа амалдорларидан бўлиши мумкин.
Бундан ташқари, Пламбли хоним иккинчи фигуранинг Султоннинг фигураси билан бир хил миқёсда тасвирланиши одатий амалиёт эмаслигини таъкидлади. "Агар бошқа фигура бўлса, у жуда муҳим шахс ёки Қирол оиласига мансуб шахс бўлиши керак", деди у.
Яна бир муҳим жиҳати шундаки, букартина Меҳмеднинг Фотиҳнинг сақланиб қолган учта портретидан биридир, бошқалари Лондон миллий галереясининг доимий коллексиясининг бир қисмидир.
21 ёшида Константинополни босиб олишдан ташқари, Меҳмед санъатга бўлган муҳаббати билан ҳам танилган. Унинг ўзи чизган ўхшаш портретлари бўлган. Бироқ, уларнинг қаерда жойлашгани маълум эмас.
Уйғониш даврига катта қизиқиш билан қараган Меҳмед II немис қироли Фредерик III дан унга яхши портрет чиза оладиган рассомини юборишни сўради. Натижада 1479 йилда италиялик рассом Жентиле Беллини (1429-1507) Истанбулга келди. Султон Беллинининг истеъдодига ишонч ҳосил қилиш учун ўз портретини чизишга рухсат беришдан олдин ундан саройда яшовчи одамларнинг портретларини чизишни сўради.
1480 йил 25 ноябрь санаси расмнинг пастки ўнг бурчагида лотин тилида ёзилган. 1481 йилгача Истанбулда қолган венециялик мусаввир Беллинининг энг муҳим асарларидан ҳисобланади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
“Associated Press of Pakistan” АА: I Халқаро ислом цивилизацияси форуми иштирокчилари Ўзбекистон Президентига мурожаат йўллади
Покистоннинг “Associated Press of Pakistan” ахборот агентлигида I Халқаро ислом цивилизацияси форуми якунларига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Мақолада шу йилнинг 7–11 июль кунлари Ўзбекистонда Ислом цивилизацияси бўйича биринчи халқаро форум бўлиб ўтгани, анжуман якунида форум иштирокчилари Президент Шавкат Мирзиёев номига мурожаат йўллагани таъкидланган.
Қайд этилганидек, мурожаатда Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси ва бевосита қўллаб-қувватлови билан ташкил этилган ушбу форум нафақат нуфузли илмий анжуман, балки инсониятнинг умумий маънавий ва интеллектуал меросини асрашга қаратилган глобал ҳамкорликнинг янги босқичини бошлаб берган тарихий воқеа сифатида баҳоланган.
Мурожаатда форумнинг Тошкент, Самарқанд ва Термиз каби буюк цивилизация марказларида ўтказилгани чуқур рамзий аҳамиятга эга экани қайд этилиб, айнан шу заминда жаҳон илм-фани тараққиётига улкан ҳисса қўшган алломалар етишиб чиққанлиги алоҳида таъкидланган.
“Форум иштирокчилари БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида Президент Шавкат Мирзиёев томонидан илгари сурилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказини ташкил этиш ташаббусини сўнгги ўн йилликдаги энг муҳим халқаро гуманитар ташаббуслардан бири сифатида эътироф этди. Улар мазкур марказ келгусида жаҳоннинг етакчи олимларини бирлаштирувчи йирик халқаро илмий-маърифий масканга айланишига ишонч билдирди”, — дея фикр юритилган материалда.
Мақолада ёзилганидек, Ўзбекистонда тарихий меросни асраш, фундаментал илм-фанни ривожлантириш ва цивилизациялар мулоқотини мустаҳкамлаш борасида амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотлар юксак баҳоланган.
Хусусан, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий ёдгорлик мажмуаси, Имом Бухорий, Имом Мотуридий ва Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказлари ҳамда Халқаро ислом академияси фаолияти ушбу сиёсатнинг ёрқин намунаси сифатида қайд этилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
- «
- »