29 июндан 3 июлгача Astana Finance Days конференцияси онлайн форматда ўтказилиб, унда ўзгарувчан дунёдаги бозорларнинг ривожланиши ва пандемиянинг жаҳон иқтисодиётига таъсири муҳокама қилинди.
Қозоқ ва хорижлик экспертлар иқтисодий вазият қандай ўзгараётгани, ҳаётимизга қандай таъсир қилаётгани ва яқин орада қандай технологиялар "энди аввалгидек бўлмайди"ган дунёнинг ажралмас қисмига айланиши мумкинлигини муҳокама қилишди. Хусусан, жаҳон иқтисодиёти, молиявий технологиялар, капитал бозори, Остона халқаро молия маркази ҳуқуқи, ислом молияси ва инсон капиталини ривожлантириш каби соҳаларга эътибор қаратилди. Ислом молияси нима ва у Марказий Осиё ва дунёда қандай ривожланмоқда? Қозоғистонда бу йўналишнинг истиқболлари қандай? Остона халқаро молия маркази минтақадаги биринчи платформа бўлиб, бизнесларни тез ўсиб бораётган ва истиқболли инвестиция сегментига – ИСЛОМИЙ молияга мунтазам кириш имконини беради.
Ислом молиясининг энг йирик соҳаси ислом банкидир, ундан ташқари суғурта (такафул) ва ислом капитали бозори фаол ривожланмоқда. Қозоғистон давлат ва муниципал лойиҳалар учун ҳам, хусусий лойиҳалар учун ҳам муқобил молиялаштириш манбаларини яратиш мақсадида ислом молияси саноатини ривожлантиришни режалаштирмоқда. Бунинг учун мамлакат ва Остона халқаро молия маркази энг яхши халқаро амалиёт ва стандартларга жавоб берадиган барча зарур инфратузилма ва норматив-ҳуқуқий базани яратди. Inbusiness.kz хабарига кўра, Остона халқаро молия марказидаги исломий молиявий хизматлар саноати ислом банклари, активларни бошқариш бўйича компаниялар, инвестиция фондлари, такафул ва ретакафул компаниялари, бошқа ислом молиявий ташкилотлари, шунингдек, етакчи халқаро ислом молия институтларининг иштирокчиларини ўз ичига олади.
Пандемия ислом молия секторига қандай таъсир қилади? "Wahed Invest" компаниясининг бош стратеги Мэҳди Бенслиман фикрича, коронавирус пандемияси фонида кузатилаётган ҳозирги иқтисодий инқироз глобал иқтисодиёт учун ташвишли қўнғироққа айланган. Шунинг учун бозор иштирокчилари пул топиш усулларига яқиндан қарашлари лозим. Шу билан бирга, ислом молия соҳасида фаолият юритаётган компаниялар инқироздан яхши натижалар билан чиқиши мумкин. "Бу инқироз биз учун инвестиция контекстида ишлаш усулини ўзгартиришга чақириқ. Улар экологик жиҳатларга урғу берган ҳолда янада барқарор бўлиши керак", - дейди нотиқ.
Инқироздан сўнг Мэҳди Бенслиман ислом молия соҳасидаги компаниялар "инвестиция ва молиялаштириш бўйича яхши позицияларга"эга бўлади, деб ҳисоблайди. Натижада ҳозирги инқироз ислом молия институтлари ривожланишининг кейинги босқичини бошлаши мумкин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бу кеча Қуръони карим нозил этила бошлаган. “Албатта, Биз У (Қуръон)ни Қадр кечасида туширдик” (Қадр сураси, 1-оят).
Бу кеча “...минг ойдан яхшироқдир” (Қадр сураси, 3-оят).
Бу кечада қуёш чиққунига қадар тинчлик ва сокинлик ҳукм суради. “У (кеча) то тонг отгунича саломатликдир” (Қадр сураси, 5-оят).
Бу кеча Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ухламай, тунни ибодат билан ўтказардилар.
Бу кеча қилинган амаллар 1000 ойда қилинган амаллардан афзал ва савоби кўпдир.
Бу кеча фаришталар тинимсиз мўмин-мусулмонлар ҳаққига салавот ва саломлар айтишади.
Бу кеча ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким қадр кечасини иймон ва ихлос ила қоим бўлиб ўтказса, унинг ўтган гуноҳлари мағфират қилинади”, деганлар (Имом Бухорий, Имом Муслим, Имом Термизий ривояти).
Бу кеча Аллоҳ таоло бедор бўлувчи бандаларини бошқа ойлардан кўра кўпроқ ажру савоблар билан мукофотлайди.
Бу кеча иссиқ ҳам, совуқ ҳам бўлмайди. Унинг тонгида қуёш қизғиш бўлиб чиқади.
Бу кеча ҳақида Оиша онамиз розияллоҳу анҳо: “Ё Расулуллоҳ агар Қадр кечасини топишга муваффақ бўлсам нима деб дуо қилай?” деб сўрадилар.
Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу дуони ўқишни айтдилар:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ كَرِيمٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Ўқилиши: “Аллоҳумма иннака аъфуввун кариймун туҳиббул аъфва фаъфу аънний”.
Маъноси: “Аллоҳим, албатта, Сен кечиргувчисан, кечиришни яхши кўрасан. Гуноҳларимни кечиргин” (Имом Термизий ривояти).
Бу кечада қилинган амаллар салкам 84 йил бетўхтов қилинган ибодатга тўғри келади. 84 йил эса тахминан 30 минг-у 295 кунга тенг. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Умматимнинг умрлари олтмиш билан етмиш ўртасидадир. Озларигина ундан ташқарида бўладилар”, деганлар (Имом Термизий ривояти).
Бу кеча гина-адоват, нафрат-аразлар, хафагарчиликлар унутиладиган, ҳамма бир-биридан розилик ҳамда кечирим сўрайдиган кечадир.
Бу кеча барча мўмин-мусулмонларга муборак бўлсин! Фазилатли ой ва муборак куннинг фазилатидан Аллоҳ таоло тўлиқ баҳраманд этсин!
Даврон НУРМУҲАММАД