31 Март, 2026, 11 Шаввол, 1447
31 Март, 2026, 11 Шаввол, 1447
29 июндан 3 июлгача Astana Finance Days конференцияси онлайн форматда ўтказилиб, унда ўзгарувчан дунёдаги бозорларнинг ривожланиши ва пандемиянинг жаҳон иқтисодиётига таъсири муҳокама қилинди.
Қозоқ ва хорижлик экспертлар иқтисодий вазият қандай ўзгараётгани, ҳаётимизга қандай таъсир қилаётгани ва яқин орада қандай технологиялар "энди аввалгидек бўлмайди"ган дунёнинг ажралмас қисмига айланиши мумкинлигини муҳокама қилишди. Хусусан, жаҳон иқтисодиёти, молиявий технологиялар, капитал бозори, Остона халқаро молия маркази ҳуқуқи, ислом молияси ва инсон капиталини ривожлантириш каби соҳаларга эътибор қаратилди. Ислом молияси нима ва у Марказий Осиё ва дунёда қандай ривожланмоқда? Қозоғистонда бу йўналишнинг истиқболлари қандай? Остона халқаро молия маркази минтақадаги биринчи платформа бўлиб, бизнесларни тез ўсиб бораётган ва истиқболли инвестиция сегментига – ИСЛОМИЙ молияга мунтазам кириш имконини беради.
Ислом молиясининг энг йирик соҳаси ислом банкидир, ундан ташқари суғурта (такафул) ва ислом капитали бозори фаол ривожланмоқда. Қозоғистон давлат ва муниципал лойиҳалар учун ҳам, хусусий лойиҳалар учун ҳам муқобил молиялаштириш манбаларини яратиш мақсадида ислом молияси саноатини ривожлантиришни режалаштирмоқда. Бунинг учун мамлакат ва Остона халқаро молия маркази энг яхши халқаро амалиёт ва стандартларга жавоб берадиган барча зарур инфратузилма ва норматив-ҳуқуқий базани яратди. Inbusiness.kz хабарига кўра, Остона халқаро молия марказидаги исломий молиявий хизматлар саноати ислом банклари, активларни бошқариш бўйича компаниялар, инвестиция фондлари, такафул ва ретакафул компаниялари, бошқа ислом молиявий ташкилотлари, шунингдек, етакчи халқаро ислом молия институтларининг иштирокчиларини ўз ичига олади.
Пандемия ислом молия секторига қандай таъсир қилади? "Wahed Invest" компаниясининг бош стратеги Мэҳди Бенслиман фикрича, коронавирус пандемияси фонида кузатилаётган ҳозирги иқтисодий инқироз глобал иқтисодиёт учун ташвишли қўнғироққа айланган. Шунинг учун бозор иштирокчилари пул топиш усулларига яқиндан қарашлари лозим. Шу билан бирга, ислом молия соҳасида фаолият юритаётган компаниялар инқироздан яхши натижалар билан чиқиши мумкин. "Бу инқироз биз учун инвестиция контекстида ишлаш усулини ўзгартиришга чақириқ. Улар экологик жиҳатларга урғу берган ҳолда янада барқарор бўлиши керак", - дейди нотиқ.
Инқироздан сўнг Мэҳди Бенслиман ислом молия соҳасидаги компаниялар "инвестиция ва молиялаштириш бўйича яхши позицияларга"эга бўлади, деб ҳисоблайди. Натижада ҳозирги инқироз ислом молия институтлари ривожланишининг кейинги босқичини бошлаши мумкин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Юртимизда барча соҳалар қатори диний-маърифий соҳа ривожига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу борада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар халқимизнинг маънавий ҳаётида муҳим аҳамият касб этмоқда. Хусусан, Тошкент шаҳрида Ислом цивилизацияси марказининг ташкил этилиши ҳамда Самарқандда муҳаддислар султони Имом Бухорий ҳазратлари номи билан боғлиқ мажмуанинг очилиши бу соҳадаги улкан ишлардан далолат беради. Бу каби бунёдкорлик ва маърифий ташаббуслар миллий ва диний меросимизни асраб-авайлаш, уни кенг тарғиб этишда муҳим аҳамиятга эга.
Айни пайтда, диний соҳада амалга оширилаётган ислоҳотларни янги босқичга олиб чиқиш, илғор хорижий тажрибаларни ўрганиш ва улар билан ўзаро фикр алмашишга ҳам катта эътибор қаратилмоқда. Шу билан бирга, Ўзбекистондаги бағрикенглик, диний бағрикенг муҳит ва маърифий ёндашувни халқаро майдонда кенг тарғиб этиш ишлари ҳам изчил амалга оширилмоқда. Бир сўз билан айтганда, диний соҳада халқаро ҳамкорлик тобора юксалиб, янги мазмун билан бойиб бормоқда.
Ана шундай саъй-ҳаракатлар доирасида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари бошчилигидаги делегация Швеция давлатида бўлиб қайтди. Мазкур ташриф доирасида хорижий ҳамкорлар билан учрашувлар ўтказилиб, юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган янгиликлар, ислоҳотлар ва эришилаётган ютуқлар ҳақида батафсил маълумот берилди.
Ташриф давомида Швециядаги масжидлар фаолияти билан яқиндан танишилди. Ўзаро мулоқотлар жараёнида Ўзбекистондаги масжидлар фаолияти, уларда олиб борилаётган маърифий ишлар, аҳоли билан ишлаш тажрибаси ҳақида ҳам атрофлича маълумотлар тақдим этилди. Бу эса хорижлик ҳамкорларда катта қизиқиш уйғотиб, ўзаро тажриба алмашиш имкониятларини янада кенгайтирди.
Айниқса, юртимизда амалга оширилаётган “инсон қадри учун” тамойилининг амалий натижалари халқаро миқёсда ҳам ўз ифодасини топаётгани алоҳида таъкидланди. Ташриф доирасида муфтий ҳазрат бошчилигидаги делегация аъзолари Швецияда яшаётган ватандошлар билан ҳам учрашув ўтказдилар. Самимий мулоқотлар давомида уларнинг ҳол-аҳволи сўралиб, маънавий қўллаб-қувватлаш, миллий ва диний қадриятларга содиқ қолиш масалалари муҳокама қилинди.
Шубҳасиз, бундай халқаро ташрифлар нафақат ўзаро ҳамкорликни мустаҳкамлашга, балки юртимизнинг диний-маърифий салоҳиятини дунёга танитиш, миллий қадриятларимизни тарғиб этиш ва тажриба алмашишда муҳим аҳамият касб этади. Бу эса Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги нуфузини янада оширишга хизмат қилади. Аллоҳ таоло барча ишларимизни хайрли ва баракали бўлишини насиб қилсин!
Убайдуллоҳ Абдуллаев,
Фарғона вилояти бош имом-хатиби
Уламолар кенгаши аъзоси
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 