06 Март, 2026, 17 Рамазон, 1447
06 Март, 2026, 17 Рамазон, 1447
Туркиянинг Анатолия ахборот агентлиги "Анадолу" Ўзбекистон Фанлар Академияси қошидаги шарқшунослик институтининг қўлёзмалар фонди директори Шарифжон Исломовдан мамлакатимиздаги қўлёзмалар фонди ҳақида интервью олди. Интервью Анқарада кенг қизиқиш уйғотди ва бир қатор нашрларда, жумладан, Туркиянинг машҳур "Yeni akit" газетасида чоп этилди, деб хабар бермоқда "Дунё" ахборот агентлиги.
Материалда таъкидланганидек, Ўзбекистон қўлёзмалар фондида 26 минг жилдлик қўлёзмалар, 40 минг жилдлик литографиялар ва 5 мингдан ортиқ тарихий ҳужжатлар сақланади. "Анадолу" нинг Ўзбекистондаги мухбири Бахтиёр Абдукаримов Фонд директори Шарифжон Исломовнинг сўзларига таяниб хабар беришича, Ўзбекистонда камида 40 та кутубхона ва китоб тўпламлари мавжуд бўлиб, Ўзбекистон Фанлар Академиясининг қўлёзмалар фонди асарлар сони ва мазмуни жиҳатидан дунёдаги энг бойлардан биридир. Энг қадимийси тўққизинчи асрга таалуқли.
- Тўпламдаги қўлёзмалар IХ-ХХ асрларга, литографиялар-ХIХ-ХХ асрларга мансуб. Асарлар асосан араб, форс ва турк тилларида ёзилган, - дейди жамғарма раҳбари.
Шарифжон Исломов бу марказда 26 минг жилдда тўпланган 100 мингдан ортиқ қўлёзма асарлар, шунингдек, 5 мингдан ортиқ тарихий ҳужжатлар ягона нусхада сақланишини таъкидлади. Улар орасида хон, Султон ва амирларнинг фармон ва қарорлари мавжуд бўлиб, улар бугунги кунда минтақа тарихини ҳар томонлама очиб беришга ёрдам беради.
Туркиялик ўқувчилар интервьюлардан Фонд қўлёзмаларни тиклаш, каталоглаштириш ва рақамлаштириш устида иш олиб бораётганини билиб олишди. Энг қимматли асарлардан бири Ибн Синонинг "Тиб илмининг қонуни"дир. Китобнинг ягона тўлиқ нусхаси Ўзбекистон Фанлар Академиясининг қўлёзмалар тўпламидадир. Бу нусха ўн олтинчи асрда турли тилларга таржима қилинган.
Материалда таъкидланганидек, Фонд Қуръоннинг "Лангар Мусхафи" деб номланган нодир қўлёзмаларидан бирини ҳам сақлайди ва у таҳминан IХ асрга тегишли. "Фондда ушбу қўлёзма Қуръоннинг бир саҳифаси, Ўзбекистон мусулмонлар идораси кутубхонасида 12 саҳифаси, Россиядаги музейда бир неча саҳифаси мавжуд", - дейди Исломов.
1993-йил сентябрь ойида Истанбулда ташкил этилган Yeni akit -оммабоп кундалик газета.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Кунларнинг бирида Сулаймон ибн Абдулмалик вазир, шаҳзода ва мулозимлари билан бирга Масжидул ҳаромга борди. У барча мусулмонлар каби эҳром (ридо ва изор) кийиб олганди.
Унинг олдида тўлин ой каби нурли, атиргул куртакларидек янги ва хушбўй икки ўғли ҳам бор эди.
Ер юзининг учдан бир қисмини бошқарган мусулмонлар халифаси Байтуллоҳни тавоф қилиб бўлгач, ўзига яқин бир кишидан: “Макканинг олими ким?” деб сўради.
Унга: “Ато ибн Абу Рабоҳ”, деб жавоб беришди.
У: “Мени у билан учраштиринг”, деди.
Шундай қилиб, у билан учрашди. Ато ибн Абу Рабоҳ қора танли, жингалак сочли ва ясси бурунли ҳабаш кекса одам экан.
Халифа: “Бутун дунёга шуҳрати тарқалган Ато ибн Абу Рабоҳ сенмисан?” деди.
У: “Ҳа, шундай дейишади”, деди.
Сулаймон ибн Абдулмалик: “Бу шарафга қандай эришдингиз?” деб сўради.
Ато ибн Абу Рабоҳ раҳимаҳуллоҳ: “Инсонларнинг қўлидаги мол-дунё (таъма)дан юз ўгириш ва илм билан уларнинг ҳожатларини қондириш орқали”, деб жавоб берди.
Яна бундай деди: “Агар инсонлар илмингиздан беҳожат бўлсалар, мол-дунёингиз билан уларнинг ҳожатини раво қиласиз. Агар одамларнинг мол-мулкидан беҳожат бўлсангиз, улар сизнинг илмингизга муҳтож бўладилар. Пешона тери ва қўл меҳнати орқали ризқ талаб қилиш энг афзалидир. Ўтган уламоларнинг аксарияти касб-ҳунар билан машғул бўлганлар”.
Сулаймон: “Ҳаж амаллари ҳақида Ато ибн Абу Рабоҳдан бошқа ҳеч ким фатво бермасин”, деди.
Сулаймон ибн Абдулмалик ўғилларига: “Эй ўғилларим, Аллоҳга тақво қилинг. Аллоҳга қасамки, Аллоҳ Ўзи хоҳлаган бандасининг даражасини кўтаради. Ҳатто бойлиги ва насаби бўлмаган ҳабаш қул бўлса ҳам. Аллоҳга қасамки, Ўзи хоҳлаган кишини хор қилади, ҳатто у олийжаноб наслдан бўлса ҳам”.
Халифа яна сўзини давом эттириб бундай деди: “Сиз гувоҳи бўлган бу киши – Қуръон таржимони Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳунинг меросхўридир. Шундай экан илм ўрганинг, илм ўрганинг”.
Даврон НУРМУҲАММАД
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа