Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
25 Феврал, 2026   |   8 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:46
Қуёш
07:04
Пешин
12:41
Аср
16:25
Шом
18:13
Хуфтон
19:25
Bismillah
25 Феврал, 2026, 8 Рамазон, 1447

Туркиялик мутахассиc: “Мард йиқилгани билан барибир ўрнидан туради”

18.04.2019   3052   3 min.
Туркиялик мутахассиc: “Мард йиқилгани билан барибир ўрнидан туради”

Ўтган куни Туркия ҳамкорлик ва мувофиқлаштириш агентлигининг (TIKA) Ўзбекистондаги ваколатхонаси раҳбари Али Эҳсон Чағлар бошчилигидаги делегация Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Шайх Абдулазиз Мансур билан мулоқот ўтказди. Унда Туркия қўлёзма асарлар кенгаши бош бошқармаси Китоб шифохонаси ва архив департаменти раҳбари Нил Байдар хоним ва Кўнё шаҳар қўлёзма асарлар минтақавий бошқармаси бошлиғи Бекир Шаҳин жаноблари ҳам иштирок этди.
Шайх Абдулазиз Мансур сўнгги йилларда улуғ алломаларимизнинг илмий меросларини асраб-авайлаш ва уларни ҳар томонлама чуқур ўрганиш бўйича қилинаётган ишларни билдириб, шундай деди:
– Ўзбекистон заминида Қуръони карим, ҳадиси шариф ва фиқҳ каби нодир асарларнинг қўлёзма нусхалари жуда ҳам кўп. Мустабид тузум даврида мана шундай асарларнинг кўп қисми йўқ қилинган, шундай бўлсада, Ислом динига муҳаббатли халқимиз оғир шароитларда ҳам динимизнинг асосий манбаларини сақлаб қолишга муваффақ бўлган.
Тараққиётимизнинг янги даврида маънавий меросга бўлган эътибор бутунлай ўзгарди, ноёб асарларни асраб-авайлаш ва тадқиқ этиш учун жуда кенг имкониятлар берилди. Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий ва Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказларининг ташкил этилгани ислоҳотларнинг амалий ифодасидир. Мана шундай ишларни олиб боришда туркиялик мутахассислар билан яқиндан ҳамкорлик қилиш жуда ҳам катта натижаларни беради.
Бекир Шаҳин жаноблари Ўзбекистон диёрида амалга оширилаётган ишлар ҳақида гапириб, шундай деди:
– Ўзбекистон замини қадим-қадимдан илм-фан ўчоқларидан бири бўлган. Бу диёрдан етишиб чиққан мутафаккирларнинг Ислом илмлари ривожига қўшган ҳиссалари дунё жамоатчилиги томонидан тан олинган.
Улуғ инсонлар айтганидек, мард йиқилгани билан барибир ўрнидан туради. Бугун Ўзбекистонда тубдан янгиланишлар юз бермоқда. Илм-фан ривожланиши учун кенг имкониятлар берилмоқда. Биз ҳам бу ердаги илмий меросларни ўрганишга қизиқамиз. Дунёнинг турли мамлакатларидаги меросларни биламиз, лекин айрим сабаблар билан бир-биримиздаги илмий мерослардан анча вақт бехабар қолдик.
Туркияда қўлёзма ва тошбосма асарларни сақлаш, китобларни таъмирлаш, қўлёзма ва тошбосма асарлардан электрон нусха олиш борасида катта тажриба орттирди. Туркияда 17 та йирик китоб фондлари мавжуд. Барча асарларнинг электрон нусхалари ва каталоглари интернет тармоғига жойлаштирилган, ўқувчилар улардан чекловларсиз бемалол фойдаланишлари мумкин.
Нил Байдар хоним Китоб шифохонасида тўпланган тажрибалар асосида Ўзбекистондаги қўлёзма асарларни таъмирлаш, асраб-авайлаш ва тери саҳифа ҳамда муқоваларга ишлов бериш мавзуларида ўқув семинарлари ўтказишга тайёр эканини билдирди. Шунингдек, бундай ишларни мунтазам амалга ошириш учун кадрларни тайёрлаш ҳам катта аҳамиятга эга эканини билдирди.
Котибият мудири Муҳаммад Аюбхон Ҳомидов биргаликда илмий тадқиқотлар ўтказиш, туркиялик мутахассисларнинг Ўзбекистонда маърузалари ўқиши, ноёб қўлёзмаларни қайта тиклаш бўйича ҳамкорлик ўзининг жуда катта натижалар беришини таъкидлади.
Ҳақиқатан, ноёб китоблар ва тарихий ашёларни қайта тиклаш, тадқиқ этиш, қўлёзмаларнинг китобат тарихи, ёзув услубига оид тадқиқотларни амалга ошириш, шикаст етган қўлёзмаларнинг саҳифалари, ўчиб кетган ёзувларини қайта тиклаш муҳим аҳамиятга эгадир.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Расулуллоҳ ﷺнинг Рамазонда Аллоҳ билан бирга бўлган ҳолатлари

03.03.2025   11945   4 min.
Расулуллоҳ ﷺнинг Рамазонда Аллоҳ билан бирга бўлган ҳолатлари

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Ҳидоят элчиси Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга мавжудотлар ичида Аллоҳни энг кўп билувчи ва Унинг буйруқларини бажо келтиришда энг пешқадами бўлганлар. У зот Аллоҳга бандалик қилиш поғонасидан шу даражада юқори кўтарилганки, бу мақомнинг энг чўққисигача етиб, ҳеч қайси мавжудот етиб бора олмаган мартаба ва манзилларни забт этганлар. Яъни, Аллоҳ таоло у зотнинг олдингию кейинги гуноҳларини мағфират қилган.

Лекин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шу даражада бўлишларига қарамасдан тунларини ибодат билан ўтказар, ҳатто намозда кўп тик турганларидан оёқлари шишиб кетар эди. Оиша розияллоҳу анҳо бу ҳолатдан ажабланар эдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эса мулойимлик билан: «Шукр қилувчи банда бўлишни ёқтираман-да!» дер эдилар.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг йиғиларида қўрқинч, дуоларида эса мусибатли инсонларнинг ўтинчлари каби эди.

Абдуллоҳ ибн аш Шахир розияллоҳу анҳу бу ҳақда бундай деган: «Мен Расулуллоҳнинг намоз ўқиётганларини кўрдим. У зотнинг кўкрагидан тегирмон тошининг шовқинига ўхшаш йиғи шовқини эшитилиб турар эди» (Имом Абу Довуд ривояти, 904-ҳадис. Бу саҳиҳ ҳадис).

Мўминлар онаси Оиша розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг энг ҳайратланарли ҳолатлари ҳақида бундай ҳикоя қилади: «Тунларнинг бирида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эй Оиша, менга рухсат беринг, Роббимга ибодат қиламан», дедилар. Мен: «Аллоҳга қасамки, мен сизга яқин (сиз билан бирга) бўлишни ёқтираман ва сизни хурсанд қилган нарсани яхши кўраман», дедим. Сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўринларидан туриб, таҳорат олдилар, сўнг намоз ўқишга киришдилар. У зот тўхтамай йиғладилар, ҳатто этаклари ҳўл бўлди. Сўнг яна тўхтовсиз йиғладилар, ҳатто соқоллари нам бўлди. Сўнг яна тўхтовсиз йиғладилар, ҳатто ер ҳам нам бўлиб кетди. Шунда Билол намозга чақириш учун келди. Билол Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг йиғлаб турганларини кўриб: «Ё Расулуллоҳ! Нима учун йиғлаяпсиз? Ахир, Аллоҳ Сизнинг олдингию кейинги гуноҳларингизни мағфират қилган-ку!», деди. Шунда Расулуллоҳ: «Шукр қилувчи банда бўлмайми?! Зеро, бу кеча менга бир оят нозил бўлди. Бу оятни ўқиб, уни тафаккур қилмаганга вайл бўлсин!», дедилар ва оятни ўқидилар: Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади: «Албатта, осмонлару ернинг яратилишида ҳамда кеча ва кундузнинг алмашиб туришида ақл эгалари учун оят(белги)лар бор» (Оли Имрон сураси, 190-оят).

Ибн Ҳиббон ривояти, исноди Имом Муслим шартига кўра.

Эй тавфиқли дўстим! Бу Аллоҳнинг амрини бажо келтиришнинг энг комил кўринишидир. Одам фарзандининг саййиди Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Иллиййинда эканликларини аниқ билсалар-да, бор кучлари ва токати билан Аллоҳнинг розилиги учун ҳаракат қилар, шунчалар умидсиз бўлар, муҳаббат, хавф ва ражони шу қадар гўзал тарзда жамлар эдилар!

Биз-чи?! Биз ибодатларга бепарво бўлиб, кўплаб гуноҳларни содир этамиз ёки шу гуноҳлар атрофида айланиб юрамиз, Аллоҳга бўлган тавозелик ва итоатимиз кам ва заиф ҳолда ҳаёт кечирамиз. Ҳатто ғафлат зулматига ғарқ бўлиб ҳам, Аллоҳнинг мағфиратини умид қиламиз, ўзимизни Унинг макридан омонда деб ўйлаймиз. Ҳатто айрим ҳолатларда шунчалик хатокорлигимизни унутиб, Аллоҳнинг ғазабидан қўрқмаймиз, балки ўзимизни худди жаннатий одамдек тутамиз!

Бизнинг бу ҳолатимиз билан: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳолатлари орасида тупроқ билан сурайё юлдузича - ер билан осмонча фарқ бор.

Ё Аллоҳ! Ё Маннон! Ё Карим! Бизларга лутф қил! Бизларни афв эт!

Дарҳақиқат, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Рамазондаги Аллоҳ билан бирга бўлиш ҳолатлари барча мусулмонларга абадий ўрнак бўла оладиган даражада мукаммал бўлган.

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазонда»
китоби асосида тайёрланди

Рамазон