Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
20 Феврал, 2026   |   3 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:53
Қуёш
07:11
Пешин
12:42
Аср
16:20
Шом
18:07
Хуфтон
19:19
Bismillah
20 Феврал, 2026, 3 Рамазон, 1447

“Ислом энциклопедияси” биринчи жилдининг тақдимоти

27.10.2020   2345   3 min.
“Ислом энциклопедияси” биринчи жилдининг тақдимоти
Ўзбекистон халқаро ислом академиясида “Ислом энциклопедияси” нашрининг янгидан тайёрланган биринчи жилди тақдимоти бўлиб ўтди. 

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, Дин ишлари бўйича қўмита ва Ўзбекистон халқаро ислом академияси ҳамкорлигида ZOOM платформаси орқали онлайн тадбир ташкил этилди. 

Онлайн анжуманда кенг қамровли ва кўп жилдли “Ислом энциклопедияси” 1-томининг яратилиш жараёнлари ҳақида тўлиқ маълумот берилди. Қатор олимлар томонидан бу борада фикр-мулоҳазалар билдирилди.

– Мазкур нашр Президентимизнинг 2018 йил 16 апрелдаги “Диний-маърифий соҳа фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 22 июндаги “Ўзбекистон халқаро ислом академияси фаолиятини ташкил этиш ва қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори асосида тайёрланмоқда, – дейди филология фанлари доктори, профессор Зоҳиджон Исломов. – “Ислом энциклопедияси” илмий-академик нашр бўлиб, у республикамиз илмий жамоатчилиги, таниқли профессор-ўқитувчилар, исломшунос олимлар ҳамда AҚШ, Буюк Британия, Туркия, Жазоир, Россия, ва Қозоғистон давлатлари машҳур олимлари ҳамкорлигида тайёрланмоқда. Шу боис ҳам мазкур нашр жаҳон илм-фани тараққиётида ўзига хос аҳамият касб этади, десак муболаға бўлмайди. 

Тадбирда Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Музаффар Комилов сўзга чиқиб, мазкур энциклопедиянинг мазмун-моҳияти хусусида тўхталди. 

– “Ислом энциклопедияси” режа бўйича 20 жилддан иборат бўлади, – дейди Музаффар Комилов. – Энциклопедияда 60 мингдан зиёд мақола ўрин олиши кутилмоқда. Кенг қамровли, академик нашрда динимиз равнақига ҳисса қўшган буюк шахсларнинг илмий фаолияти, ислом дини асослари, муқаддас қадамжо ва зиёратгоҳлар, саҳоба ва тобеъинлар, муҳаддис, фақиҳ, муфассирлар ҳақида 1000 га яқин мақола, атама ва сўз бирикмалари, безак материаллари, харита ҳамда чизмалар ўрин олган. Aйрим шахслар, воқеалар, атамалар илк марта илмий муомалага киритилди. Аввал тайёрланган китоблардан фарқли равишда янги манбалар билан бойитилган мазкур энциклопедия илм аҳли учун ноёб туҳфа бўлди, десак адашмаган бўламиз.
 
photo_2020-10-26_18-28-26.jpg

Дарҳақиқат, энциклопедия ўзининг мазмун-моҳияти ва хусусиятларидан келиб чиқиб, илгари чоп этилган араб, турк, урду, форс, инглиз, немис, француз тилларидаги Ислом энциклопедияларидан тубдан фарқ қилади. Китобни тайёрлашда юртимиз ва минтақа мусулмонлари учун анъанавий бўлган ханафий-мотуридийлик тамойилларидан келиб чиқиб ёндашилган. Мақолалар ёзилишида илмийлик ва холислик мезонларига амал қилинган. Мақолаларнинг акcарият қисми бирламчи манбалар – Қуръон, тафсир, Ҳадис, илмий-маърифий тадқиқотларга асосланган. 

– “Ислом энциклопедияси” – бугунги кунгача бутун аждодларимиз томонидан йиғилган ислом олами билан боғлиқ илмий-маърифий, маънавий мерос саналади, – дейди Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Маънавий-ахлоқий тарбия бошқармаси бошлиғи Отабек Бозоров. – Мазкур энциклопедия “Учинчи Ренессанс” учун катта пойдевор, муҳим манба бўлиб хизмат қилиши шубҳасиз. Бу китоб халқимиз ва ҳар бир ёш учун диний-маърифий билимлар бериш билан биргаликда, Имом Бухорий айтганларидек, “Нажотни илмдан излаш учун” хизмат қилади, деб ўйлайман. 

Нашр ишларида юртимиз ва хорижлик исломшунослар, диншунос, филолог, манбашунос ва бошқа соҳа вакилларидан иборат 200 нафардан ортиқ муаллиф, 50 нафарга яқин тақризчи ва маслаҳатчи иштирок этди. “Ислом энциклопедияси” нинг навбатдаги жилдлари бўйича ишлар давом эттирилмоқда.
 
photo_2020-10-26_18-28-22.jpg
 
Н.Усмонова, ЎзА
Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Аллоҳдан хафа бўлманг!

20.02.2026   613   2 min.
Аллоҳдан хафа бўлманг!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Дарахт шохига қўнган митти чумчуқ маюс ҳолатда, бошини эгиб ўтирарди. Орадан неча кунлар ўтсада чумчуқ сайрамас, ҳатто ён-атрофга ҳам қарамасди.

Фаришталар ҳайратда қолишди ва Aллоҳдан сўрашди: “Нега бу чумчуқ жим бўлиб қолди?”.

Aллоҳ: “Унинг қалбида нима яширинганини фақат Мен биламан”, деб жавоб берди.


Ошкору махфий ишларни билиб турувчи Зот – Aллоҳ таоло: “Қалбингга нима озор беряпти?” деб сўради.

Фаришталар ҳам чумчуқнинг жавобини интизорлик ила кутишди.

Чумчуқ титроқ овоз ва маҳзунлик билан: “Менинг битта кичкина уям бор эди. Чарчасам у ерга дам олиш учун қайтардим. Совуқ бўлганда исиниб олардим. Ҳеч кимга озор бермасдим. Бу кенг дунёга кичик бир уйим сиғмади. Тўсатдан бўрон келиб, уни вайрон қилди. Мен уйсиз қолдим”, дедию бошқа гапира олмади.


Орага жимлик чўкди. Фаришталар ҳам жим бўлиб, Аллоҳ таолонинг жавобини кутардилар.

Шунда Aллоҳ: “Эй чумчуқ, сен менинг қулим эмасмисан?” деди.

“Ҳа, мен Сенинг қулингман”, деди чумчуқ.

“Унда нега раҳматимдан норозисан? Тақдиримга таслим бўлмайсан?” деб марҳамат қилди Аллоҳ таоло.


Шундан сўнг Aллоҳ чумчуқнинг ини нега бузилганининг ҳикматини билдирди.

“Сен уянгда дам олаётганингда, илон емиш қидириб, сенинг инингга қараб келаётган эди. Шунда сени хавфдан қутқариш учун шамолга бўрон қўзғашни буюрдим. Уянг вайрон бўлди, лекин ҳаётинг сақланиб қолинди”.

Чумчуқнинг кўзларидан ёш оқди. Аллоҳнинг раҳматидан ҳайратда қолган чумчуқ: “Кечир, Aллоҳим, мени кечир, Роббим”, дея олди фақат.


Банда кўпинча Aллоҳ таолонинг ҳикматини англаб етмайди. Инсон йўқотган нарса жазо эмас, балки мукофот бўлиши ҳам мумкин. Синовлар – яширин раҳматдир. Aллоҳнинг танлови бизникидан яхши ва Унинг раҳмати чексиз ҳамда ҳар бир нарсани қамраб олган.

Aллоҳим, бизни тақдирингга таслим бўлувчи, неъматларингга шукр қилувчи, ҳикматларингни тафаккур этадиган бандаларингдан қилгин.

 

Даврон НУРМУҲАММАД

Мақолалар