Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
13 Феврал, 2026   |   25 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:02
Қуёш
07:21
Пешин
12:42
Аср
16:12
Шом
17:58
Хуфтон
19:11
Bismillah
13 Феврал, 2026, 25 Шаъбон, 1447

Ўзбекистонлик тадқиқотчининг Мотуридийлик таълимотига оид рисоласи Туркияда чоп этилди

04.03.2021   1559   2 min.
Ўзбекистонлик тадқиқотчининг Мотуридийлик таълимотига оид рисоласи Туркияда чоп этилди

Туркияда тадқиқот олиб бораётган ватандошимиз — Ўзбекистон Халқаро ислом академияси ва Анқара университи битирувчиси, фалсафа доктори А.Туйчибоевнинг Али ибн Саъид ар-Рустуфағнийга мансуб «Мухтасар Фавойид ар-Рустуфағний» асарининг илмий-танқидий нашри Истанбулдаги «Haşimî Yayınları» нашриёти томонидан чоп этилди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА.

Мазкур асар улуғ аждодимиз Имом Мотуридийнинг энг яқин шогирдларидан ҳисобланган Али ибн Саъид ар-Рустуфағнийга мансуб бўлиб, бугунги кунгача Аҳмад ибн Мусо ал-Кешшийнинг «Мажмуъ ал-ҳаводис ва ан-навозил ва ал-воқеъот» номли асари таркибида етиб келган.

Маълумотларга қараганда, ар-Рустуфағний Самарқанд вилоятининг Иштихон туманидаги Бойли ота маҳалласида туғилиб, вояга етган. Вояга етгач, ар-Рустуфағний Самарқанд шағрида ўз даврининг энг забардаст уламолари – Абу Аҳмад ал-Иёдий, Абу Мансур ал-Мотуридий ва ал-Ҳаким ас-Самарқандийдан илм олган. Олимнинг Балх шаҳрига бориб, ҳанафий фиқҳининг ёрқин намояндаси, кичик Абу Ҳанифа дея эътироф этилган Абу Жаъфар ал-Ҳиндувонийдан ҳам истифода этгани нақл қилинади.

Ўрта асрларга оид табақот, яъни биография асарларида ар-Рустуфағний фиқҳ бобида «Самарқанднинг шайхи» бўлгани келтирилган. У шу даражада эътибор қозондики, ҳатто Бухорога бориб, илм мажлислари ўтказар, халқ вакилларига ваъз-насиҳатлар қиларди. Ар-Рустуфағний маҳаллий эътиқод ва мазҳабларга хос бўлмаган ёндашувларни танқид остига олиш, устози Имом ал- Мотуридийнинг соф ислом ақидасига оид қарашларини муҳофаза этишга катта ҳисса қўшди. Олимнинг турли ёт фирқалар билан бўлган мунозаралари «Мухтасар Фавойид ар-Рустуфағний» асарида ҳам кўзга ташланади.

Мазкур асар фиқҳ, калом, тафсир, ҳадис, тасаввуф, ахлоқ ва ҳикмат каби кенг қамровли мазуларга оид бўлиб, X асрда мамлакатимиз ҳудудидаги энг ёрқин илм ва маърифат марказларидан бири бўлган Самарқанддаги маънавий-маърифий муҳитни баҳолаш, Мотуридийлик таълимотининг илк тараққиёт босқичини ўрганиш нуқтаи назаридан ўта муҳим аҳамият касб этади.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Энг чиройли салавот

13.02.2026   21   2 min.
Энг чиройли салавот

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

حدثنا ابن عفان العامري نا زيد بن الحباب عن المسعودي عن عون عن أبي فاختة مولى جعدة بن هبيرة المخزومي عن الأسود بن يزيد قال: قال لنا ابن مسعود: إذا صليتم على رسول الله فأحسنوا الصلاة عليه فإنكم لا تدرون لعل ذلك يعرض عليه“ قلنا: يا أبا عبد الرحمن فعلمنا قال: قولوا: اللهم اجعل صلاتك ورحمتك على سيد المسلمين وإمام المتقين وخاتم النبيين محمد عبدك ورسولك إمام الخير وقائد الخير رسول الرحمة اللهم ابعثه مقاما محمودا يغبطه به الأولون والآخرون اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على إبراهيم وآل إبراهيم إنك حميد مجيد وبارك على محمد وآل محمد كما باركت على إبراهيم وآل إبراهيم إنك حميد مجيد.

Асвад ибн Язид розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Ибн Масъуд розияллоҳу анҳу бизга: Агар Расулуллоҳга салавот айтсангиз, салавотни чиройли айтинг. Чунки сизлар билмайсиз, эҳтимол ўша (салавот) у зотга етказилар” деди.

Биз: “Эй Абу Абдураҳмон, бизга ўргатинг” дедик.

У: “Аллоҳим, мусулмонлар саййиди, тақводорлар имоми, пайғамбарлар охиргиси, банданг ва расулинг, яхшилик имоми, яхшилик раҳбари ва раҳмат элчиси Муҳаммадга салавотинг ва раҳматингни нозил қил. Аллоҳим, аввалгилар-у охиргилар ҳавас қиладиган мақоми Маҳмудда қайта тирилтиргин. Аллоҳим, Иброҳим ва Иброҳимнинг оиласига салавот йўллаганингдек, Муҳаммадга ва Муҳаммаднинг оиласига ҳам салавот йўллагин. Албатта, Сен мақтовга лойиқ ва улуғвор Зотсан. Иброҳим ва Иброҳимнинг оиласига баракот берганингдек, Муҳаммад ва Муҳаммаднинг оиласига ҳам баракот бергин. Албатта, Сен мақтовга лойиқ ва улуғвор Зотсан”.

 

Абу Саид Ҳайсам ибн Кулайб Шошийнинг
“Муснади Шоший” асаридан
Даврон НУРМУҲАММАД таржимаси

Мақолалар