Ўзбекистоннинг Покистондаги зиёрат туризми элчиси Пир Ҳасиб ур-Раҳмон «Дунё» АА учун берган интервьюда сўнгги йилларда Ўзбекистонда бой диний-маънавий меросни ўрганиш, мамлакатда яшаётган турли миллат вакилларининг миллий ва диний қадриятларини асраб-авайлаш бўйича ислоҳотларни эътироф этди.
– Бугун Ўзбекистон ва Покистон ўзаро алоқаларни ҳар томонлама ривожлантирмоқда. Уларни узоқ тарихга эга ришталар боғлаб турибди, – деди Пир Ҳасиб ур-Раҳмон. – Ўзбекистон халқига энг эзгу тилакларимни изҳор етишдан беҳад мамнунман. Икки қардош давлат ўртасидаги алоқаларни янада ривожлантириш учун дуо қиламан.
Ўзбекистон Покистоннинг Марказий Осиёдаги асосий савдо ҳамкори ҳисобланади. Тошкент томонидан 2020 йилнинг июлида Исломободга пандемия пайтида кўрсатилган инсонпарварлик ёрдами фикримни яққол тасдиқлайди.
Президент Шавкат Мирзиёев раҳнамолигида республикада амалга оширилаётган ислоҳотлар, жумладан, сайёҳлик ва зиёрат туризми соҳасидаги вазифалар Покистондаги Нақшбандия тариқати издошлари томонидан юксак баҳоланмоқда.
Ўзбекистон туризм маскани сафатида зиёратчиларга нафақат Тошкент, Самарқанд, Бухоро, Хива шаҳарларида диққатга сазовор тарихий жойлар билан танишиш, балки ўзбек диёрини ислом маданияти ва цивилизацияси марказига айлантирган буюк мутафаккир ва алломалар меросидан баҳраманд бўлиш, ушбу бебаҳо бойликни ўрганиш учун қулай имконият тақдим қилмоқда.
Маълумки, Ўрта асрлар Ренессанси даврида бугунги Ўзбекистон заминидан Имом Бухорий, Имом Термизий, Баҳоуддин Нақшбандий ва бошқа кўплаб буюк мутафаккирлар, сўфийлар, олимлар, илоҳиётчилар етишиб чиққан. Улар ўз илмий-маърифий даҳоси билан, жумладан, Жанубий Осиё тамаддунига ҳам бевосита таъсир кўрсатган.
Бугунги кунда Ўзбекистон раҳбарияти бой маънавий-маърифий меросни, ислом уламоларининг илмий асарларини, шунингдек, диний бағрикенгликни чуқур ўрганиш ва оммалаштириш борасида изчил изланишларга қатъий даъват этмоқда.
Халқаро ислом академияси, Ислом цивилизацияси маркази, Дин ишлари бўйича қўмита, шунингдек, Имом Бухорий ва Имом Мотуридий илмий-тадқиқот марказлари ана шу мақсадларга хизмат қиляпти.
Мен Покистондаги Нақшбандия тариқати издошлари делегацияси таркибида Ўзбекистонга сафар қилиб, мамлакатдаги диний-маърифий илм-фан соҳасидаги катта ўзгариш ва янгиланишлар жараёни ҳамда халқаро Ислом академияси ва илмий марказлар қурилиши билан яқиндан танишиш шарафига муяссар бўлдим.
Таъкидлаш керакки, Покистон ислом мафкураси кенгаши, Дин ишлари ва ташқи ишлар вазирлиги Ўзбекистон исломий марказлари билан яқин ҳамкорлик қилишга тайёр.
Ўзбекистон Покистон каби сўфийлик анъаналари мамлакатидир. Ушбу заминда дунёга буюк ҳадисшунос ва илоҳиётчи олим Имом Бухорий, шунингдек, Ҳазрати Баҳоуддин Нақшбанд ва бошқа кўплаб буюк шахслар таваллуд топиб, вояга етган, ўзларидан бебаҳо мерос қолдирган.
Ишончим комилки, бу борадаги шерикликни ривожлантириш халқларимиз ўртасидаги ўзаро англашув ва дўстликни мустаҳкамлашнинг муҳим истиқболларини очиб беради.
Тўғридан-тўғри рейсларнинг қайта тикланиши Покистондаги Нақшбандия тариқати издошлари томонидан илиқ кутиб олинади. Чунки кўплаб муридларимиз Ўзбекистонга зиёратга боришни истайди. Бу имконият умумий имон, маданият, анъана ва тарих билан боғланган икки қардош халқни янада яқинлаштиради.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Ўзбекистонда Амир Темур таваллудининг 690 йиллиги муносабати билан нуфузли халқаро илмий конференция ўтказилади. 2026 йил 9–11 апрель кунлари бўлиб ўтиши режалаштирилган мазкур анжуман мамлакатимиз илмий-маърифий ҳаётидаги энг муҳим воқеалардан бири бўлиши кутилмоқда. Ислом цивилизацияси маркази Кенгайтирилган илмий кенгашининг навбатдаги йиғилишида ана шу халқаро анжуманни ўтказиш чора-тадбирлар режаси атрофлича муҳокама қилинди.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 5 февралда қабул қилинган ПҚ-46-сон қарорига мувофиқ, жорий йилда Соҳибқирон таваллудининг 690 йиллигини кенг нишонлаш доирасида бир қатор устувор вазифалар белгиланган. Мазкур қарор ижроси доирасида “Амир Темур ва темурийлар тамаддунининг жаҳон тарихи ва маданиятидаги ўрни ва аҳамияти” мавзусида ўтказиладиган халқаро конференцияни юқори даражада ташкил этиш юзасидан кенг қамровли чора-тадбирлар ишлаб чиқилган. Ислом цивилизацияси маркази Кенгайтирилган илмий кенгашининг навбатдаги йиғилишида ана шу чора-тадбирлар режаси атрофлича муҳокама қилинди.
Марказ директори, Илмий кенгаш раиси Фирдавс Абдухолиқов раислигида ўтказилган йиғилишда Марказ илмий кенгаши аъзолари – Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси вице-президенти Баҳром Абдуҳалимов, Ўзбекистон тарихи давлат музейи директори Жаннат Исмоилова, Темурийлар тарихи давлат музейи директори Хуршид Файзиев ҳамда мутахассислар ва ишчи гуруҳ вакиллари иштирок этди.
Марказ директори Фирдавс Абдухолиқов мазкур халқаро анжуманнинг аҳамиятига алоҳида тўхталиб, бу оддий илмий тадбир эмас, балки темурийлар даври цивилизациясини замонавий илмий ёндашувлар асосида қайта англаш ва жаҳон ҳамжамиятига кенг тақдим этишга хизмат қилувчи стратегик платформа сифатида баҳолади.
Мазкур халқаро анжуман бир қатор ҳамкор ташкилотлар, илмий даргоҳлар иштирокида ўтказилади. Ташқи ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Фанлар академияси шулар жумласидандир.
Ўзбекистон ФА вице-президенти Баҳром Абдуҳалимовнинг таъкидлашича, Фанлар академияси мазкур халқаро конференцияни ташкил этишда барча илмий ва ташкилий ресурслар билан қўллаб-қувватлашга тайёр.
Конференция доирасида кенг кўламли маданий-маърифий тадбирлар ҳам ташкил этилиши режалаштирилган.
Жумладан:
• “Амир Темур ва темурийлар даври қўлёзмалари” кўргазмаси
• “Темурийлар нумизматик мероси” кўргазмаси
• Европа музейлари билан ҳамкорликда тайёрланган махсус экспозициялар
Шунингдек, “Тирик тарих” лойиҳаси доирасида:
• Амир Темур даврига оид кинолойиҳалар
• Алишер Навоий ва Абдураҳмон Жомий ҳаётига бағишланган фильмлар намойиши ҳам режалаштирилган.
Анжуманда Европа, Осиё, Яқин Шарқ ва Шимолий Америка давлатларидан 100 нафардан ортиқ хорижий олимлар ва экспертлар иштирок этиши кутилмоқда.
Конференция доирасида хориждан олиб келинадиган темурийлар даврига оид нодир артефактларни вақтинчалик намойиш этиш, уларни сақлаш ва муҳофаза қилиш бўйича ҳам алоҳида ташкилий чоралар белгиланди.
Йиғилиш якунида таъкидланганидек, мазкур халқаро илмий конференция Амир Темур ва темурийлар даври меросини, замонавий илмий ёндашув асосида қайта таҳлил қилиш, уни жаҳон ҳамжамиятига кенг тақдим этиш йўлида муҳим илмий ва маданий воқеа бўлади.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази