ЛОЙИҲА
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНТИНИНГ
ҚАРОРИ
Ҳадис илми Олий мактабини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Мустақиллик йилларида барча соҳаларда бўлгани каби, муқаддас ислом динини ўрганиш, аждодлар меросини қайта тиклаш ва келажак авлодларга етказиш бўйича ҳам кенг кўламли ишлар амалга оширилди. Таъкидлаш лозимки, буюк аждодларга муносиб ворисларни тайёрлаш мақсадида мамлакатимиз диний таълим тизимида ҳам ислоҳотлар амалга оширилаётганини ижобий баҳолаш мумкин.
Мовароуннаҳр заминидан етишиб чиққан буюк муҳаддислар Имом Доримий, Имом Бухорий, Имом Термизий, Абдуллоҳ ибн Муборак, Ибн Ҳиббон, Хайсам ибн Кулайб Шоший, Абу Бакр Аҳмад ибн Муҳаммад Барокотий, Иброҳим ибн Маъқил Насафий ва Абд ибн Ҳумайд Кешийлар томонидан катта ҳадис мактабига асос солинган бўлиб, ушбу илму маърифат ва зиё масканлари ҳадис илми ривожи ҳамда дунё илм-фан тараққиётида ўчмас из қолдирган.
“Ҳадис илмининг султони” мақомини олган буюк ватандошимиз Имом Бухорийнинг “Ал жомеъ ас-саҳиҳ” китоби мусулмон дунёсида Қуръони каримдан кейинги иккинчи муқаддас манба бўлиб, ислом дини эътиқодига кўра, у башарият томонидан битилган китобларнинг энг улуғи ҳисобланади.
Муқаддас ислом дини ва ҳадис илми ривожига беқиёс ҳисса қўшган буюк ватандошларимизнинг бой меросини чуқур ўрганиш, улар томонидан асос солинган ҳадис илми мактаблари фаолиятини қайта тиклаш ва ривожлантириш ҳамда ислом дини асослари ва ҳадис илмини мукаммал ўзлаштирган олий маълумотли етук мутахассис-кадрларни етиштириб чиқариш мақсадида:
- “Таълим тўғрисида”ги Қонун ҳужжатлари ва таълим соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий приципларига таянган ҳолда ислом дини соҳасида фундаментал билим ва тушунчалар, тарихий ва замонавий анъаналар, инновация технологияларини, динлар тарихи ва назариясини чуқур эгаллаган, ислом дини асосларини, ҳадис илмини мукаммал ўзлаштирган, дунёга машҳур ҳадис уламолари томонидан битилган олти ишончли ҳадис тўпламларини пухта ўзлаштирган, турли оқимларнинг ёт ғояларига қарши раддиялар бера оладиган ҳамда ҳадис ва ҳадис илми бўйича олий диний маълумотга эга бўлган етук мутахассис-кадрларни тайёрлаш;
- ёшларни миллий қадриятларимизга садоқат ва ватанпарварлик руҳида тарбиялаш, мустақил дунёқарашга ва фикрларга эга бўлган маънавий бой ва ҳар томонлама баркамол авлодни шакллантириш;
- Қуръони карим ва ҳадисларнинг асл моҳиятини, ҳадис мактабининг илмий-маънавий асосларини, Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Доримий ва бошқа юртимиздан етишиб чиққан буюк муҳаддис алломалар меросини ҳар томонлама ўрганиш ва улар асосида илмий тадқиқот ва таржима ишларини олиб бориш;
- юртимизда асрлар давомида шаклланган “Устоз-шогирд” анъаналарини давом эттириш мақсадида ҳадис, калом илми, тафсир, фиқҳ, араб тили фанлари бўйича замонавий модуль тизимига асосланган дарс ва тўгараклар ташкил этиш ва улар фаолиятига юртимизда ва жаҳонда кўзга кўринган уламоларни жалб қилиш;
- ҳадис ва ҳадис илми бўйича етук мутахассис кадрлар билан таъминлаш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш, кадрлар соҳасида халқаро тажриба алмашинувини йўлга қўйиш.
- Ўзбекистон мусулмонлари идораси;
- Имом Бухорий ёдгорлик мажмуаси;
- маҳаллий ҳамда хорижий мамлакатлар жисмоний ва юридик шахсларининг ҳомийлик хайрия маблағлари;
- маҳаллий ва халқаро молия ташкилотлари грантлари;
- қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. Мирзиёев
Қарор лойиҳаси бўйича таклифларингизни 2017 йил 5 октябрь кунига қадар religions@umail.uz манзилига юборишингиз мумкин!
Масъул - С.Шерхонов, Тел.: 239-49-41,
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
ВАҚТ ҚАДРИ ВА УНДАН УНУМЛИ ФОЙДАЛАНИШ
Баъзи инсонларда соғлом ҳаёт кечириш учун ҳар куни албатта саккиз соат ухлаш керак, деган тушунча бор. Аммо аслида уйқу миқдори ҳар бир инсоннинг ҳолати, эҳтиёжи ва организмига боғлиқ. Асосий мақсад — маълум бир соатни тўлдириш эмас, балки тетик ва фаол ҳолатда уйғонишдир.
Кимдир олти соат ухлаб ҳам кун давомида самарали фаолият олиб бориши мумкин, бошқа бировга эса кўпроқ дам олиш керак бўлади. Муҳими — инсон уйқусини тартибга солиши ва вақтини қадрлаши лозим.
УЛУҒ ЗОТЛАР ҲАЁТИДАН НАМУНАЛАР
Имом Муҳаммад ибн Ҳасан Шайбоний раҳматуллоҳи алайҳ бир китобдан чарчаса, бошқасига ўтар, уйқуси келганда эса ўзини сув билан сергаклаштириб, яна илм билан машғул бўлар эди.
Муфассир Алусий раҳматуллоҳи алайҳ кечалари тафсир ёзар, кундузлари эса дарс берар эдилар. Унинг илмий мероси қанчалик улкан экани бу меҳнатнинг самарасидир.
ВАҚТНИ БЕҲУДА САРФЛАМАСЛИК
Инсон ҳаётида энг қимматли бойлик — вақтдир. Пулни йўқотган одам уни қайта топиши мумкин, аммо ўтган вақт ҳеч қачон қайтмайди.
Имом Ҳофиз Мунзирий раҳматуллоҳи алайҳ ҳақида айтади: “Мен кечаю кундуз илм билан машғул бўлган, ҳатто овқатланаётганда ҳам илмдан узилмайдиган инсонларни кўрдим”.
БЎШ ВАҚТНИ ТЎҒРИ БОШҚАРИШ
Баъзан инсон бир неча дақиқа дам олиш учун ўтиради, аммо бу вақт сезилмай соатларга айланиб кетади. Натижада умрнинг катта қисми фойдасиз ишларга сарфланади.
Шунинг учун ҳар бир инсон: “Мен сарфлаётган бу вақтим менга ёки бошқаларга қандай фойда келтиради?” деб ўзидан сўраши керак. Агар жавоб бўлмаса, у ишдан воз кечиш афзал.
ВАҚТДАН ФОЙДАЛАНИШГА ЗАМОНАВИЙ МИСОЛ
Баъзи ривожланган жамиятларда инсонлар ҳатто қисқа кутиш вақтларидан ҳам унумли фойдаланишга одатланган. Масалан, транспортда, навбатда ёки учрашув бошланишини кутаётганда улар китоб ўқийди, режалар тузади ё бирор иш билан шуғулланади.
Бу янги одат эмас. Аслида бу – мусулмон уламолари асрлар давомида амал қилган тамойилдир.
ҲАР БИР ЙИҒИЛИШ ФОЙДАЛИ БЎЛСИН
Абу Амр ибн Аъло раҳматуллоҳи алайҳи Асмоийга бундай насиҳат қилган: “Агар бирор жойга боришинг илм олиш, яхшилик қилиш ёки фойдали мақсад учун бўлса — бор. Аммо беҳуда суҳбат, ғийбат ва вақтни исроф қилиш учун бўлса — ундан сақлан”.
Инсоннинг учрашувлари ҳам, суҳбатлари ҳам фойдали бўлиши керак. Овқатланиш, меҳмончилик, дўстлар билан учрашиш — барчаси яхши ният ва фойдали мақсад билан бўлса, қадрлидир.
ХУЛОСА
Улуғ инсонларнинг ҳаёти бизга бир ҳақиқатни ўргатади: Вақт – Аллоҳ берган энг катта неъматлардан бири. Уни қадрлаган инсон дунёси ва охирати учун катта ютуқларга эришади.
Шунинг учун ҳар бир лаҳзамизни илм, ибодат, меҳнат ва фойдали ишлар билан безашга ҳаракат қилайлик.
Даврон НУРМУҲАММАД