ТАОМЛАНИШ СИРЛАРИ (7 қисмдан иборат)

ни

УЛУҒ УСТОЗ УЛАМОЛАРИМИЗ баён қилиб берганлар:

(5-қисм)

R Қуръони карим ояти карималари,

R Жаноби Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг муборак ҳадиси шарифлари,

R динимиз асослари,

R шариатимиз ҳукмлари,

R шарқона одобларимиз,

R мазҳабимиз меъёрлари,

R жамиятшунослик алоқалари,

R одамгарчилик муносабатлари,

R инсоний туйғулар,

R руҳшунослик сир-асрорлари,

R юртимиз урф-одатлари,

R ўзбекчилик қоидалари,

R маданиятимиз ахлоқлари,

R инсоний ақл ва ахлоқий нормалар,

R доно мақолларимиз,

R миллий анъаналаримиз,

R диний қадриятларимиз,

R халқимиз онг-тафаккури,

R миллатимиз менталитети,

R доно халқимиз дунёқараши,

R мусулмончилигимиз кўрсатмалари

 

а с о с    в а    н е г и з л а р и д а

 

–     улуғ аждодларимиздан давом этиб келаётган дуру гавҳар ривоятлари ва ноёб ҳикматлари,

–     буюк ота-боболаримиздан эшитиб келаётган тилло билан тенг панд-насиҳатлари ва бетакрор ҳикоялари,

–     меҳрибон ота-оналаримиздан ўрганиб келаётган гавҳар ўгитлари ва мислсиз сўзлари,

–     элимиз таниган ва халқимиз тан олган устозларимиздан таълим олиб келаётган зар тушунчалари ва бебаҳо илмлари,

–     жаннатмакон юртимиз – муқаддас Ватанимиз таълим масканларида таралаётган дурдан аъло фанлар ва беқиёс билимлар,

–     замонавий олимларнинг билимлари, турли соҳа мутахассисларининг ажойиб кашфиётлари,

–     бугунги кунда ва доим керак бўладиган ҳаётий масалалар, долзарб мавзулар, қизиқарли маълумотлар ҳамда халқимиз орасида эътироф этилган мезонлар

дан

улуғ устозларимиз – табаррук уламоларимиз кенг, чуқур ва унумли истеъфода этиб, батафсил тақдим этган

ДАСТУРХОН АТРОФИДА ЎЗИНИ ТУТИШ, ТАОМЛАНИШ,

ИЧИМЛИК ИЧИШ ҲАМДА ОВҚАТЛАНГАНДАН КЕЙИНГИ

ТАРТИБ-ҚОИДАЛАР ВА ОДОБЛАР

га доир ниҳоятда фойдали маслаҳат, керакли тавсия ҳамда энг муҳим одобларидан намуналар:

 

ТАОМЛАНИШДАН ОЛДИН:

1)  Овқатланишдан аввал икки қўлни бўғимигача уч марта ювилади;

2)  таомдан аввал ҳам, кейин ҳам қўлни ювиш керак;

3)  таомдан аввал тиззалаб ўтирилиб, икки билакни тиззалар ўртасига қўйиб, икки қўл билаккача ювилади;

4)  ювилган қўл силкитилмайди;

5)   ювилган қўл ишлатилган кир нарсага эмас, балки тоза сочиққа артилади;

6)  мезбонлар таклиф этмагунча, дастурхон атрофига ўтирмаслик;

7)  таомга чақирилганда унга жавоб бериш яна бир одобдир;

8)   одобли инсон зиёфатга кетаётиб мезбоннинг изнисиз у ерга чақирилмаган кишини олиб бормайди;

9)  чақирилмаган жойга бормаслик;

10)  таклиф этилган жойга кечикмаслик;

11)  таом камтарин ҳолда ўтириб ейилади;

12)  таомланишдан олдин ва кейин қўлни ювиш;

13)  таомни суфрада, яъни дастурхонда емоқ;

14)  дастурхонга биринчи бўлиб нон маҳсулотлари келтирилади;

15)  дастурхон атрофида ўтирганлар овқатга таклиф этилиб, сўнгра ейилади;

16  агар имкони бўлса, ёлғиз овқатланилмайди;

17)  таомланаётганда оёқ кийимни ечиб ўтирмоқ;

18)  овқат маҳали бўлган вақтларда ҳеч кимнинг уйига унинг чақириғисиз бормаслик;

19)  овкатланаётган одамлар бор жойга салом бериб киришлик;

20)  дастурхон солиниб, таом ҳозир бўлса, намоз вақти бўлиб қолса, аввал таомни еб, сўнг намоз учун туриш лозим. Шу шарт биланки, намоз қазо бўлмасин. Агар вақт жуда кам қолган бўлса-ю, намоз қазо бўлиш хавфи бор бўлса, унда олдин намоз ўқиган афзал;

21)   бир кишилик таомни икки киши ейдиган бўлиб қолса, бунга монеъ бўлмаслик.

 

(5 – қисм тугади. Давоми бор...).

Иброҳимжон домла Иномов