Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
18 Март, 2026   |   29 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:12
Қуёш
06:30
Пешин
12:36
Аср
16:45
Шом
18:37
Хуфтон
19:49
Bismillah
18 Март, 2026, 29 Рамазон, 1447

​313 та ҳаётий зийнат қоида (3-қисм)

18.08.2025   10338   37 min.
​313 та ҳаётий зийнат қоида (3-қисм)

313 та ҳаётий ЗИЙНАТ қоида

ни

УЛУҒ УСТОЗ УЛАМОЛАРИМИЗ баён қилиб берганлар:

(3-қисм)

201)            Севимли касб – меҳнатнинг зийнати.

202)            Қайғу – сабр ва синовнинг зийнати.

203)            Хурсанд юз – дўстлик аломатининг зийнати.

204)            Хатолардан сабоқ олиш – тажрибанинг зийнати.

205)            Иноят – тақдирнинг зийнати.

206)            Ёшлик – умиднинг зийнати.

207)            Кексалик – ҳаёт мактабининг зийнати.

208)            Кечиримлилик – бағрикенгликнинг зийнати.

209)            Тозалик – руҳий соғликнинг зийнати.

210)            Фидокорлик – юрт севгисининг зийнати.

211)            Илмий изланиш – тараққиётнинг зийнати.

212)            Яхши тилак тилаш – дўстона муносабатнинг зийнати.

213)            Яхши ният – қалб софлигининг зийнати.

214)            Кузатувчанлик – илм эшигининг зийнати.

215)            Фикрлаш – инсоннинг ақлий бойлигининг зийнати.

216)            Жимлик – суҳбатнинг зарур зийнати.

217)            Улуғ мақсад – ҳаракатнинг зийнати.

218)            Мулоқот – инсоний муносабатларнинг зийнати.

219)            Устозга садоқат – камоли илмнинг зийнати.

220)            Ҳақгўйлик – виждоннинг зийнати.

221)            Матонат – синовда пишган инсоннинг зийнати.

222)            Таомда тўқнашмаслик – одобнинг зийнати.

223)            Севги билан қилинган меҳнат – бараканинг зийнати.

224)            Ватан хизмати – фидойининг зийнати.

225)            Соғлом тан – тиниқ фикрнинг зийнати.

226)            Халқ билан яқинлик – раҳбарнинг зийнати.

227)            Ташаббус – етакчиликнинг зийнати.

228)            Қалб олами – инсон ички дунёси зийнати.

229)            Қаноатли кўз – дунёвий тинчликнинг зийнати.

230)            Байрам – жамоанинг зийнати.

231)            Илмли муҳокама – мажлиснинг зийнати.

232)            Ҳар бир инсон – оиласининг зийнати.

233)            Болаларнинг кулгиси – хонадоннинг зийнати.

234)            Ҳақиқатни ҳимоя қилиш – журъатнинг зийнати.

235)            Тинчлик учун ҳаракат – ватанпарварнинг зийнати.

236)            Ҳарф – билим эшигининг зийнати.

237)            Хурсандчилик – байрамнинг зийнати.

238)            Эзгу ният – ҳар бир қадамнинг зийнати.

239)            Қатъият – раҳбарликнинг зийнати.

240)            Дилдаги хушнудлик – руҳнинг зийнати.

241)            Орзу – ҳаракатнинг зийнати.

242)            Сафо – кўнгилнинг зийнати.

243)            Ҳур фикр билдириш – инсон эркинлигининг зийнати.

244)            Соддалик – қалб софлигининг зийнати.

245)            Ташаббускорлик – ишбилармоннинг зийнати.

246)            Масъулият – ишончли инсоннинг зийнати.

247)            Қарзни ўз вақтида тўлаш – ҳалолликнинг зийнати.

248)            Севимли ўқувчи – устознинг зийнати.

249)            Яхши китоб – вақтнинг зийнати.

250)            Хизмат – хизматдўст қалбнинг зийнати.

251)            Тил – миллатнинг зийнати.

252)            Соғлом турмуш – оиланинг зийнати.

253)            Таътил – чарчоқнинг зийнати.

254)            Табиат – Яратганнинг неъматларини зийнати.

255)            Савоб – яшашнинг зийнати.

256)            Йўлдошлик – сафарнинг зийнати.

257)            Тинчликсеварлик – фуқаролик бурчининг зийнати.

258)            Яхши хотира – узоқ умрнинг зийнати.

259)            Жасорат – қаҳрамонликнинг зийнати.

260)            Буюк мақсад – ҳаёт йўлчироғининг зийнати.

261)            Қувончли кун – одамзотининг зийнати.

262)            Тиббиёт – соғликнинг зийнати.

263)            Ижобий фикр – муваффақият калитининг зийнати.

264)            Барчага яхшилик қилиш – инсонлик бурчининг зийнати.

265)            Таъм – таомнинг зийнати.

266)            Бадиий сўз – шеърнинг зийнати.

267)            Куч – ҳимоянинг зийнати.

268)            Ишонч – дўстликни боғловчи зийнат.

269)            Ҳуқуқ – адолатнинг зийнати.

270)            Улуғ мақсад – ватанни севишнинг зийнати.

271)            Огоҳлик – хавфсизликнинг зийнати.

272)            Хотира кечаси – муҳаббатнинг зийнати.

273)            Шеър – қалб товушининг зийнати.

274)            Меҳрибон устоз – илмнинг равнақи ва зийнати.

275)            Яхши феъл – инсофнинг зийнати.

276)            Гўзал манзара – табиат ҳикмати зийнати.

277)            Кулиш – кўнгилнинг зийнати.

278)            Таъминлаш – оиланинг зийнати.

279)            Ёши улуғлар маслаҳати – ҳаёт йўлининг зийнати.

280)            Дунёқараш – тафаккурнинг зийнати.

281)            Қалб софлиги – ҳаётда барака зийнати.

282)            Тежамкорлик – бараканинг зийнати.

283)            Кутубхона – илм оламининг зийнати.

284)            Дастурхон дуоси – файзнинг зийнати.

285)            Хушкечлик – уйқунинг зийнати.

286)            Яхши ёд – дўстлик хотирасининг зийнати.

287)            Саломатлик – барча неъматларнинг зийнати.

288)            Гўзал ният – ҳаёт баракасининг зийнати.

289)            Ҳиммат – эзгуликка интилишнинг зийнати.

290)            Юрт ҳимояси – ҳарбийнинг зийнати.

291)            Маслаҳат – қарорнинг зийнати.

292)            Фойдали суҳбат – вақтнинг зийнати.

293)            Қониқарли сўз – суҳбатнинг зийнати.

294)            Ёши катталарга эътибор – миллат маданиятининг зийнати.

295)            Орият – иффатнинг зийнати.

296)            Самарадорлик – меҳнат натижасининг зийнати.

297)            Қалб ичидаги поклик – руҳият зийнати.

298)            Уйғунлик – оила бахтининг зийнати.

299)            Ҳақиқий дўст – ҳаёт тажрибасининг зийнати.

300)            Яхши ният билан бошланган иш – бараканинг зийнати.

301)            Саховат – бойликнинг ҳақиқий зийнати.

302)            Ҳамдардлик – инсоний алоқанинг зийнати.

303)            Ёмонликдан қайтиш – тавбанинг зийнати.

304)            Ёмонликка жавоб бермаслик – ақлнинг зийнати.

305)            Яхши тилак – дуо эшигининг зийнати.

306)            Меҳр билан етиштирилган дарахт – боғнинг зийнати.

307)            Ибратли ҳаёт – келажак авлоднинг зийнати.

308)            Хайрия – қалб сахийлигининг зийнати.

309)            Соҳибжамоллик – одоб билан келган зийнат.

310)            Дунёга яхши қараш – онг равшанлигининг зийнати.

311)            Яхши хулқ – мусулмоннинг зийнати.

312)            Камгаплик – аҳли дониш, ақлли инсоннинг зийнати.

313)            Дуо олган инсон – ҳаётнинг энг катта зийнати.

Чегараси йўқ) ...

* СИЗ яна қўшишингиз мумкин...

*** ЭНГ муҳими: йўқотиб қўйишдан олдин уларнинг ҚАДРИГА етиш !!!

Меҳрибон Парвардигоримиз ўзларимизни ҳам,

фарзанд-зурриётларимизни ҳам Ўзи буюрган,

Жаноби Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам тавсия этган,

ўтмишда ўтганларимизнинг руҳлари шод бўладиган,

халқимиз хурсанд бўладиган,

ота-оналаримиз рози бўладиган йўллардан юришимизни насиб этсин!

Иброҳимжон домла Иномов

 

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Фидя садақасини кимлар беради?

02.04.2024   8661   4 min.
Фидя садақасини кимлар беради?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Фидя – киши зиммасидаги нарсани адо қилиш мақсадида мол ёки шунга ўхшаш нарсани беришидир (“Лисонул араб”).

Шариатимиз икки тоифа кишиларни рўза тутмасликларига рухсат бериб, ўрнига Рамазоннинг ҳар бир куни учун фидя беришга буюрган.

Биринчиси: Қарилик сабабли умуман рўза тутишга ярамайдиган, кундан-кунга жисмонан заифлашиб бораётган ёши улуғ кексалар.

Иккинчиси: Сурункали касал бўлиб, одатда тузалишига умид бўлмаган ва рўза тутиш уларнинг саломатлигига жиддий зиён етказиши мумкин бўлган беморлар (“Баҳрур роиқ”).

Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилган: “(Рўза тутишга) мадори етмайдиганлар зиммасида бир мискин кимсанинг (бир кунлик) таоми фидядир. Кимки ихтиёрий равишда зиёда хайр қилса (лозим бўлганидан ортиқ фидя берса), ўзига яхши. Агар билсангиз, рўза тутишингиз (фидя бериб тутмаганингиздан) яхшироқдир” (Бақара сураси, 184-оят).

Фидя – Аллоҳ таоло бандаларига берган енгилликдир.

Ҳар кунлик фидянинг миқдори ярим соъ буғдой (тахминан икки килограмм) ёки бир соъ хурмо ёҳуд бир соъ арпадир. Буларнинг қийматини бериш билан ҳам фидя адо бўлади. Ватандошларимизга осон бўлиши учун ҳар йили Рамазон ойида Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъати томонидан фидянинг ўртача миқдори белгиланиб, эълон қилинади.

Фидяни Рамазон ойи киришидан олдин берилмайди. Ой кириши билан хоҳласалар, ўттиз кунлик рўзанинг фидяларини бирданига жамлаб беради, хоҳласалар ҳар куни бўлиб-бўлиб тўлаб беради (“Фатовойи Ҳиндия”).

Рўза фидясини бир кишига ҳам ёки бир неча кишига ҳам бериш мумкин (“Раддул муҳтор”).

Фидяни мискин, фақир, бева-бечора, етим-есир, ночор ва закот беришга қодир бўлмаганларга берилади. Аммо отаси, онаси, фарзандлари, набиралари, эри, хотини ва закот беришга қодир бўлганларга бериши жоиз эмас.

Фидя бериб юрган қария ёки сурункали беморлар рўза тутишга қодир  бўлиб қолишса, берган фидялари бекор бўлиб, тутмаган рўзаларининг қазосини тутишлари вожиб бўлади (“Раддул муҳтор”).

Рўза тутишга ярайдиган қарияларга эса рўза тутиш фарз бўлади. Рўза тутишга қодир бўла туриб фидя берсалар, рўза улардан соқит бўлмайди ва фидяси ўз ўрнига тушмайди (“Раддул муҳтор”).

Тузалишига умид бор, одатда, маълум вақтдан кейин шифо топадиган беморларга рўза тутиш зарар қилса, буларнинг ҳам рўза тутмасликларига шариатимиз рухсат беради. Аммо булар фидя бермайдилар. Тузалганларидан кейин қазо бўлган кунларнинг рўзасини тутиб берадилар.

Афсуски, ҳозирги кунда Рамазон ойида бемор бўлиб, тузалгандан кейин қазосини тутиб беришга лаёқати бўлган баъзи кишилар беморликларида рўзанинг фидясини бериб қўйиб, тузалганларидан кейин “мен қазо бўлган рўзаларимни тутмайман, чунки мен фидясини берганман” демоқдалар. Ваҳоланки, шариатимиз фидя беришни уларга буюрмаган, балки тузалганларидан кейин қолдирган рўзаларининг қазосини тутиб беришларини фарз қилган.

Зиммасида намоз ва рўзаларининг қазоси бор киши вафотидан олдин уларнинг фидясини тўлашни васият қилиши вожибдир. Васият этмай вафот этса, гуноҳкор бўлади. Маййит фидя тўлашга васият қилган бўлса, уни кафанлаш, қабрга қўйиш, қарзларини тўлашдан кейин қолган бор мол-мулклари қийматининг учдан биридан маййитнинг фидясини меросхўрлар адо қилишлари вожиб бўлади. Адо қилмасалар, гуноҳкор бўладилар. Агар марҳум фидя тўлашни васият қилмаган бўлса, ёки мол-мулк қолдирмаган бўлса, меросхўрлар ўз ихтиёрлари билан марҳумнинг фидясини тўлашлари улкан савоб ҳамда маййитга енгиллик ва раҳм-шафқат қилган бўладилар. Мабодо, тўламасалар гуноҳкор бўлмайдилар (“Раддул муҳтор”). Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази

 
 
Мақолалар