Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
13 Январ, 2026   |   24 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:24
Қуёш
07:47
Пешин
12:37
Аср
15:35
Шом
17:20
Хуфтон
18:38
Bismillah
13 Январ, 2026, 24 Ражаб, 1447

Қутлуғ кунлар олдидан...

13.06.2018   54319   5 min.
Қутлуғ кунлар олдидан...

Мана, кўз очиб-юмгунча яна бир Рамазон ойини адоғига етдик. Муборак ойдан олаётган маънавий фойдаларимиз келаси йилнинг шу кунларигача етгулик.

Имом Аҳмад “Муснад”ларида Расули акрам (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг: “Рамазон ойида Менинг умматим бошқа ҳеч қайси умматларга берилмаган бешта хислат билан неъматланди..” деб бошлананидан ҳадисни келтирганлар. Ўша беш хислатдан бешинчиси ҳақида У зот (алайҳиссалом) бундай марҳамат қиладилар: “Рамазон ойининг охирги кечасида у(рўзадор)ларнинг гуноҳлари кечирилади. (Саҳобалар): “Ё Расулуллоҳ, у Қадр кечасими?” деб сўрашганида, у зот (алайҳиссалом): “Йўқ, лекин ишчи қилаётган иши битганида унга ҳақини берилади”. Яъни, у кеча Қадр кечаси эмас, аммо худди бировга бир иш буюрилганида у ўша ишни битиргач, ҳақини ўталгани каби, Рамазон ойи тугаши билан Аллоҳ таоло рўзадор бандаларига ҳақларини беради – уларнинг гуноҳларини кечиради. Бу шу дунёдаги мукофот. Охиратда эса, рўзадорлар учун жаннатнинг махсус Райён номли дарвозаси бор, улар ўша дарвозадан жаннатга киришади. Жаннатда эса рўзадорларни Аллоҳ таолонинг “Ўзим бераман” деган мукофотлар кутиб туради. Сиз билан биз – мўминлар Аллоҳ таолонинг амрига лаббай деб ўттиз кун рўза тутдик, жисму руҳимизни хатолардан, гуноҳлардан асрамоққа саъй-ҳаракат қилдик. Ўттиз кун нафсимиз билан курашда бўлдик. Энди, иншааллоҳ, юқоридаги ҳадисда ваъда қилинган хушхабардан насибадор бўлишга умидвор бўлиб турибмиз.

Эртага – Арафа! Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ким Рамазон ва Қурбон ҳайитларининг кечасини бедор ўтказса, қалблар ўладиган (яъни, Аллоҳнинг зикридан ғофил бўладиган ва қотиб қоладиган) кунда унинг қалби ўлмайди”, деганлар.

Ҳайит кунининг тонгидан ғусл қилиб , хушбўй атирлар сепиб ва энг гўзал, янги ёки тоза кийимларимизни кийиб намозгоҳга бориш, то ҳайит намози ўқилгунча ҳеч нарса емаслик суннат амалдир.

Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Рамазон ҳайити куни бирор нарса емай намозгоҳга бормас ва Қурбон ҳайити куни токи ҳайит намозидан қайтгунларича ҳеч нарса емас эдилар.

Ҳанафий мазҳаби бўйича ҳайит намози вожибдир. Рамазон ҳайити намозига келишдан олдин таом ейиш, мисвок ва ғусл қилиш, хушбўй атир сепиш, энг яхши кийимларни кийиш ва намоз вақтигача садақаи фитрни бериш суннат амаллардандир. Масжидга келгандан сўнг бомдод намози адо этилади. Бомдод намозидан кейин масжидга келганлар эса ҳайит намози ўқилгунига қадар нафл намози ўқимайдилар.

Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) марҳамат қилганлар: “Ҳайит намози ўқиладиган куни шайтон “дод” деб юборади. Шогирдлари: “Устоз, сизни ким хафа қилди”, деб қайта-қайта сўрашса ҳам тўхтамай йиғлайверади. Охири йиғисининг боисини айтади: “Бир йил ҳаракат қилиб, Одам болаларини йўлдан уриб, уларга турли гуноҳларни қилдирувдим, бари куйиб кетди. Бир ой тутган рўзаси ҳурматига Аллоҳ уларнинг барча гуноҳларини кечириб юборди”, деб жавоб беради.

Ҳайит мусулмонларнинг азиз байрами бўлгани учун бу айём шоду хуррамлик, хурсандчилик қилинадиган, кексалар, ота-она, қариндошлар зиёрат этиладиган, беморлар ҳолидан хабар олинадиган, закот ва хайр-эҳсон улашиладиган кундир.

Жобир ибн Абдуллоҳдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ким бир мусулмоннинг дунё қайғуларидан бирини кетказса, Аллоҳ унинг Қиёмат кунидаги қайғуларидан бирини кетказади. Ким дунёда бир қийналган биродарининг оғирини енгил қилса, Аллоҳ таоло унинг Қиёматдаги оғирини енгил қилади. Қайси бир банда бошқа бир бандага ёрдам қилса, Аллоҳ таоло унга ҳам ёрдам кўрсатади”, деганлар (Термизий ривояти).

Ҳайит арафасида кўни-қўшниларга меҳр-мурувват кўрсатиш билан бирга моддий ёрдамга муҳтож кишилар, яъни кам таъминланган оилаларга хайр-эҳсон қилинса, уларнинг хонадонларига ҳам байрам шукуҳи кириб келган бўлади.

Ҳайит кунлари дуолар қабул қилинадиган кундир. Бу кунда кўп жойларда одамлар урф қилиб, тўп-тўп бўлиб қабристонга, азадор хонадонларга боришади, йиғи-сиғи қиладиган аёллар ҳам бор. Бу иш шаръан дуруст эмас, лекин шундай жойларга бормасангиз, азадорларнинг баъзилари ҳатто “келмади” деб хафа ҳам бўлади. Бундай ношаръий амаллардан қайтайлик, ўзимизни ортиқча бидъат амаллардан сақлайлик. Бунинг ўрнига Аллоҳнинг тинчлик, хотиржамлик каби неъматларига шукр қилиб, эрта тонгдан масжидга чиқсак, бомдод намози ва ҳайит намозини жамоат билан адо этиб, кўпчилик билан қўлларимизни дуога очсак, қалбимиздаги истакларимизни Яратгандан сўрасак, иншааллоҳ, бунинг савоби ўзимизга ҳам, биздан умидвор бўлиб ётганларга ҳам етиб боради.

Аллоҳ таоло барчамизга Рамазон ҳайитини муборак қилсин. Бу кунни байрам қилиб, савобли амалларни кўпайтиришни Яратганнинг ўзи насиб айласин. Юртимиз тинч­лигини бардавом қилиб, хотиржамликда ибодат қилиб боришни ҳаммамизга насиб этсин! Омин.

Нўъмон АБДУЛМАЖИД тайёрлади.

 

Рамазон-2018
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Сукут сақлашнинг 702 та энг муҳим фойдаси (3-қисм)

13.01.2026   371   9 min.
Сукут сақлашнинг 702 та энг муҳим фойдаси (3-қисм)

фақат АСОСИЙЛАРИни тақдим қиламиз. Мақола (5 қисмдан иборат)

 

УЛУҒ  УСТОЗ  УЛАМОЛАРИМИЗ  баён  қилиб  берганлар:

   СУКУТ сақлашнинг 702 та энг муҳим ХИСЛАТИ (фақат АСОСИЙЛАРИ)

 

  1. Сукут — АҚЛ ВА ИДРОКНИНГ ЗИЙНАТИ.
  2. Сукут ақлни мукаммал қилади.
  3. Сукут фикрни равшанлаштиради.
  4. Сукут тафаккур эшигини очади.
  5. Сукут зеҳнни орттиради.
  6. Сукут инсонни шошма-шошарликдан сақлайди.
  7. Сукут — ақлнинг энг гўзал либоси.
  8. Сукут — ақлнинг қирраси.
  9. Сукут — фикрнинг равшанлиги.
  10. Сукут — маънони ҳис қилишдир.
  11. Сукут — нутқдан олдинги ҳикмат.
  12. Сукут — идрокни ўткирлайди.
  13. Сукут — фикрнинг қанотидир.
  14. Сукут — донолик уруғи.
  15. Сукут — тафаккур учун майдон.
  16. Сукут — хаёлга тартиб.
  17. Сукут — зоҳирда тинчлик, ботинда нур.
  18. Сукут — фикрнинг тарозиси.
  19. Сукут — онгни мусаффолаштиради.
  20. Сукут — хулосанинг пишиғи.
  21. Сукут — хато сўзлардан қалқон.
  22. Сукут — диққатни жамлайди.
  23. Сукут — фикрий фақиҳлик.
  24. Сукут — муҳокаманинг асоси.
  25. Сукут — диққатга йўл очади.
  26. Сукут — мушоҳаданинг калити.
  27. Сукут — тафаккурни чуқурлаштиради.
  28. Сукут — идрокни кучайтиради.
  29. Сукут — фикрнинг қуроли.
  30. Сукут — инсонни ўзига қайтарувчи дарча.
  31. Сукут — хулосага етакловчи йўл.
  32. Сукут — фикрларни тузатувчи қаср.
  33. Сукут — идрокнинг тинч гавҳари.
  34. Сукут — ақлнинг ҳимояси.
  35. Сукут — англашга қудрат беради.
  36. Сукут — хилватдаги нур.
  37. Сукут — қалбни мулоҳазага чорлайди.
  38. Сукут — руҳий идрокни очади.
  39. Сукут — ўзини англаш йўли.
  40. Сукут — фикрни босиқ қилади.
  41. Сукут — хулосани аниқлайди.
  42. Сукут — идрок қалъаси.
  43. Сукут — ақлнинг ҳимоя девори.
  44. Сукут — нутқдан устун ҳикмат.
  45. Сукут — фикрни йиғади.
  46. Сукут — диққатни якка мақсадга бурaди.
  47. Сукут — тафаккурни муҳрлайди.
  48. Сукут — қалб кўзини ёритади.
  49. Сукут — муҳокама асосини мустаҳкамлайди.
  50. Сукут — илмий англашни кучайтиради.
  51. Сукут — жавобдан яхшироқ мудирлик.
  52. Сукут — фикрларга нафас беради.
  53. Сукут — англашни тезлаштиради.
  54. Сукут — хулосанинг асл чайласи.
  55. Сукут — идрокнинг аввали.
  56. Сукут — фикрий марказ.
  57. Сукут — ҳаётни чуқурроқ кўриш.
  58. Сукут — англашни олиб келади.
  59. Сукут — ҳар бир фикрга ўрин беради.
  60. Сукут — нутқни назорат қилади.
  61. Сукут — англашдаги озуқа.
  62. Сукут — фикрга озор бермайди.
  63. Сукут — мулоҳазани ривожлантиради.
  64. Сукут — тўғри хулосага кўприк.
  65. Сукут — ақлга муҳит яратади.
  66. Сукут — фикрларни софлайди.
  67. Сукут — доноликнинг айни белгиси.
  68. Сукут — илҳомнинг меҳмони.
  69. Сукут — онгга ором.
  70. Сукут — тўғри қарорлар манбаи.
  71. Сукут — изланишга чорлов.
  72. Сукут — хаёл чизиғини тўғрилайди.
  73. Сукут — фикрлар парисини очади.
  74. Сукут — оламни янгича кўрсатади.
  75. Сукут — қарорларни пухта қилади.
  76. Сукут — беқарорни барқарорга айлантиради.
  77. Сукут — фикрнинг фойдасини оширади.
  78. Сукут — мулоҳазанинг энг яхши шароити.
  79. Сукут — ақлни чиниқтиради.
  80. Сукут — фаҳмни кенгайтиради.
  81. Сукут — юрак билан ақлни яқинлаштиради.
  82. Сукут — англашга қулоқ солиш.
  83. Сукут — ҳар нарсани ўз ўрнига қўяди.
  84. Сукут — фикрни келажакка боғлайди.
  85. Сукут — қалбдаги овоз.
  86. Сукут — нутқдан олдинги устоз.
  87. Сукут — фикрни бардавом қилади.
  88. Сукут — идрокни чуқурлатади.
  89. Сукут — ҳаётни ўрганишда йўлбошчи.
  90. Сукут — илмий фикрга асос яратади.
  91. Сукут — фаҳмни нурли қилади.
  92. Сукут — фикрий салобат.
  93. Сукут — идрокдан англашга кўприк.
  94. Сукут — ақлни ислоҳ қилади.
  95. Сукут — фикрий мусаффолик.
  96. Сукут — англашни ўткирлайди.
  97. Сукут — хаёлни тартибга солади.
  98. Сукут — қалб ва ақл бирлиги.
  99. Сукут — билиш истагини кучайтиради.
  100. Сукут — фикрни тозалайди.
  101. Сукут — доно қарорнинг асоси.
  102. Сукут — тафаккурни бойитади.
  103. Сукут — руҳий ҳушёрлик белгиси.
  104. Сукут — фикрий мустақиллик.

 

 

АҚЛИЙ ФОЙДАЛАР:

  1. Ақл равшанлашади.
  2. Нуқтаи назар тозаланади.
  3. Тўғри қарор қабул қилиш осонлашади.
  4. Чалғитишлар камаяди.
  5. Фикрий аниқлик пайдо бўлади.
  6. Мантиқий фикрлаш чуқурлашади.
  7. Ижодий фикрни кучайтиради.
  8. Эҳтимолий хатоларни олдини олади.
  9. Интеллектуал салоҳиятни оширади.
  10. Хотирани яхшилайди.
  11. Сукунат ақлнинг энг яхши дориси ҳисобланади.

 

 

  1. Сукут — АҚЛ НУРИ.
  2. Сукут ақлни чархлайди.
  3. Кўп гапирган фикрлай олмас, кўп ўйлаган сўзлайди.
  4. Сукунат — тафаккурнинг онаси.
  5. Кам гапирганнинг фикри пухта бўлади.
  6. Сукунат — ақлни покловчи нур.

 

 

Сукутнинг АҚЛГА ОИД ФАЗИЛАТЛАРИ:

  1. Сукут — ақлнинг зийнати.
  2. Сукут — доноликнинг калити.
  3. Сукут — фикрлашга кенг макон яратади.
  4. Сукут — хулоса чиқаришни равшан қилади.
  5. Сукут — илмий мулоҳазанинг асоси.
  6. Сукут — фикрни тарангликдан халос қилади.
  7. Сукут — ҳар бир сўзни ўлчаб айтишга ўргатади.
  8. Сукут — ақлни чалғитувчи омиллардан асрайди.
  9. Сукут — тафаккур чуқурлигини оширади.
  10. Сукут — англаш қобилиятини кучайтиради.

 

 

  1. Сукут — САЛОМАТЛИКНИНГ ДЎСТИ.
  2. Сукунат — юрак учун дам.
  3. Стрессни сукут енгади.
  4. Оқилона сукут — соғлиқ манбаи.
  5. Сукунат — тинч асабнинг сиридир.
  6. Қон босимини барқарорлаштиради.
  7. Асаб тизимини тинчлантиради.
  8. Юрак юкини камайтиради.
  9. Стресс гормонларини пасайтиради.
  10. Ухлашни яхшилайди.
  11. Сукунат умумий саломатликни яхшилайди.

 

 

  1. Сукут — ҚАЛБ ДАВОСИ.
  2. Сукунат — қалбнинг шифоси.
  3. Сукут қилган қалб тинчланар.
  4. Ховурсиз қалбнинг ороми — сукутдир.
  5. Хавотирни сукут ювиб юборади.
  6. Сукунат — руҳга дам олиш.
  7. Сукут — қалбга Аллоҳдан келган марҳаматдир.

 

 

  1. Сукут — ХИРАЛИКНИНГ ДАВОСИ.
  2. Сукут — ғазаб учун сув каби.
  3. Ҳовлиқма, сукут қил, ўйла.
  4. Сукунат — асабнинг ёқини ўчиради.
  5. Сукут — ғазабнинг қулфи.

 

 

  1. Сукут — НУТҚНИ ТАРОЗИЛАШ САНЪАТИ.
  2. Сукут сўзга қиймат беради.
  3. Сукут нутқни нафис қилади.
  4. Сукут — оҳангсозлик.
  5. Сукут — тўғри сўзга тайёрлов.
  6. Сукут — ҳар бир сўзнинг қадри.

 

 

  1. ОИЛАВИЙ ФОЙДАЛАР: сукут — ОИЛА МУҲИТИДА БАРАКА.
  2. Сукунат оилада меҳр ҳосил қилади.
  3. Оиладаги бараканинг сабабларидан бири.
  4. Жанжални биринчи бўлиб сукут қутқаради.
  5. Сукунат — эр-хотиннинг фаросати.
  6. Сукунат — оила муҳитининг муҳрли гавҳари.
  7. Эр-хотин муносабатларини мустаҳкамлайди.
  8. Жанжалларни олдини олади.
  9. Ота-онада вазминликни оширади.
  10. Сукунат оилавий муҳитни тотув қилади.

 

 

  1. Сукут — ИШДА ВА ИЛМДА БАРАКА.
  2. Сукунат ишда аниқлик беради.
  3. Тинглай олган раҳбар — етук раҳбар.
  4. Илм сукутдан бошланади.
  5. Сукунат — ҳар бир илмнинг башорати.

 

 

Сукутнинг КАСБИЙ ВА ИШ ФОЙДАЛАРИ:

  1. Эътиборни оширади.
  2. Касбий қарашни яхшилайди.
  3. Масъулиятни оширади.
  4. Муаммоларни ҳал қилиш осонлашади.
  5. Сукунат профессионал етукликка олиб боради.

 

 

ШАХСИЙ РИВОЖЛАНИШ ФОЙДАЛАРИ:

  1. Ўз-ўзини тарбиялайди.
  2. Иродани кучайтиради.
  3. Шахсий қийматни англатади.
  4. Сукунат инсонни чуқур фикрловчига айлантиради.
  5. Сукут — шахсий ривож йўли.
  6. Сукунат — ўз-ўзингни тинглаш.
  7. Хоҳишни сукут чинғиллатади.
  8. Сукунат — вужудни тарбиялайди.
  9. Сукунат — шахсий етукликнинг ёруғлиги.
  10. Вақтни тежайди.
  11. Ҳаёт фалсафасини чуқурлаштиради.
  12. Бошқаларга ибрат бўлади.
  13. Ҳикмат эшитишнинг энг яхши усулидир.
  14. Сукунат — доноликнинг энг чуқур белгисидир.
  15. Ақлни уйғотади.
  16. Қалбни уйғотади.

 

 

  1. Сукут — ИЛМ ВА ДОНОЛИК ЭШИГИ.
  2. Сукут эшитишни ўргатади.
  3. Сукут билишга етаклайди.
  4. Сукут — донишмандлар сиймоси.
  5. Сукут — маърифат уруғи.
  6. Сукут — ўрганиш учун энг яхши ҳолат.
  7. Сукут — яшаш фалсафаси.
  8. Сукут — ҳаётнинг гўзал услуби.
  9. Сукут — фикр ва амалнинг тарозиси.
  10. Ортиқча сўз умрни қисқартиради, сукут умрни баракали қилади.
  11. Сукут — ҳаётни чуқур ҳис қилиш санъати.

 

    Иброҳимжон домла Иномов.

 

 

 

Мақолалар