Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
17 Январ, 2026   |   28 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:22
Қуёш
07:46
Пешин
12:38
Аср
15:39
Шом
17:25
Хуфтон
18:42
Bismillah
17 Январ, 2026, 28 Ражаб, 1447

Лавҳул маҳфуз ва қалам нима?

28.07.2025   16447   2 min.
Лавҳул маҳфуз ва қалам нима?

Савол: Лавҳул маҳфуз ва қалам нима? Улар ҳақида тушунча берсангиз?

Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.

“Лавҳ” - Аллоҳ халойиқнинг тақдирларини ёздирган нарсадир.

“Маҳфуз” сақланган маъносида бўлиб, у бошқаларнинг назари тушиши ва ўзгариш ёки бузилишлардан муҳофаза қилинган деганидир.

“Қалам” мазкур лавҳга Аллоҳ таолонинг амри билан бандаларнинг қадарларини ёзган воситадир.

Мўмин-мусулмон одам лавҳ ва қаламга иймон келтирмоғи вожиб. Бу икки нарса ҳам ғайбиёт туркумига киради. Бу ҳақда Садриддин Ҳанафий роҳимаҳуллоҳ бундай зикр қилганлар: "Лавҳ, қалам ва у билан лавҳга ёзилган нарсаларга иймон келтириш вожибдир.

Аллоҳ таоло бундай хитоб қилган: “Балки У Қуръони Мажиддир. Лавҳул Маҳфуздадир” (Буруж сураси, 21–22-оятлар).

Бошқа бир оятда бундай хитоб қилади: “Нуун. Қалам билан ва сатрларга ёзадиган нарсалар билан қасам” (Қалам сураси, 1-оят).

Шунингдек, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Албатта, Аллоҳ лавҳул маҳфузни оқ дурдан яратгандир. Унинг саҳифалари қизил ёқутдандир. Унинг Қалами нурдир. Китоби нурдир. Унда ҳар куни Аллоҳ учун уч юз олтмиш лаҳза бор. Унинг кенглиги осмон билан ернинг орасича. Ҳар куни унга уч юз олтмиш марта назар солади. Халқ қилади (яратади), ризқ беради, ўлдиради, тирилтиради, азиз қилади, хор қилади. Хоҳлаган нарсасини қилади” (Имом Табароний “Мўъжамул кабир”да ривоят қилган).

Қалам ҳақида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Албатта, Аллоҳ биринчи халқ қилган нарса қаламдир. Бас, унга: “Ёз!” деди. У: “Эй Роббим, нимани ёзай?” деди. У Зот таборака ва таоло: “Қиёматгача бўладиган ҳар бир нарсанинг тақдирини ёз”, деди.
(Имом Абу Довуд Убода ибн Сомит розияллоҳу анҳудан ривоят қилган. "Шарҳи ақийдатут-таҳовийя" китоби). Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор

16.01.2026   3642   2 min.
Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор

#xabar #muftiy #juma

 Бугун, 16 январь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари жума намозини пойтахтимизнинг Чилонзор туманидаги "Абу Сахий" жоме масжидида адо этдилар.

 Муфтий ҳазратлари намоздан олдин жамоатга “Исро ва меърож воқеаси ҳикматлари” мавзусида маъруза қилиб бердилар.

Ислом тарихидан маълумки, пайғамбарликнинг ўнинчи йилида Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни бир кечада Маккадаги Масжидул Ҳаромдан Қуддусдаги Масжидул Ақсога сайр қилдириб, у ердан осмонларга кўтарди. Бу ҳақда Исро сурасининг 1-оятида бундай хабар берилган: “Ўз бандаси (Муҳаммад)ни бир кечада Масжидул Ҳаромдан атрофини баракотли қилганимиз Масжидул Ақсога олиб борган Зот (Аллоҳ) барча нуқсонлардан покдир. Биз унга оятларимиздан (мўъжизаларимизни) кўрсатиш учун (шу ишни қилдик). Албатта, У эшитувчи ва кўрувчидир”.

 Маърузада айтилганидек, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам осмонларга жисмлари билан кўтарилганлар. Ҳар осмонда пайғамбарлар ва кўплаб фаришталар билан кўришганлар. У зотга жаннат ва жаҳаннам аҳлининг ҳоли қандай бўлиши кўрсатилган. Сидратул-мунтаҳо – яратилган мавжудотлар илми ва ҳаракати тугайдиган жойга етиб, Аллоҳнинг ғайб оламида кўпгина ажойиботларни кўрганлар. Ўшанда баъзи оятлар нозил бўлган, беш вақт намоз фарз қилинган.

 Муфтий ҳазратлари ушбу буюк мўъжизадан олишимиз зарур бўлган айрим ҳикматларга тўхталиб ўтдилар. Жумладан, Аллоҳнинг қудрати мутлақо чексизлиги, Пайғамбар алайҳиссаломнинг мақомлари нақадар улуғлиги, намоз – энг олий мақомда амр қилинган улуғ ибодат экани, имон – ғойибга ишониш экани кабиларни оят ва ҳадислар билан шарҳлаб бердилар.

 Манфаатли суҳбат сўнгида Аллоҳ таоло барчамизни ушбу буюк мўъжизадан муносиб ибрат олиб, имон-эътиқодда собитқадам, ҳаёт синовларида сабрли, Ўзидан умидини узмайдиган бандаларидан қилишини сўраб дуо қилинди.

 Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

 

Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор Исро ва Меърож мўъжизасидан олишимиз керак бўлган кўп ҳикматлар бор
Ўзбекистон янгиликлари