Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Yanvar, 2026   |   4 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:20
Quyosh
07:42
Peshin
12:40
Asr
15:46
Shom
17:32
Xufton
18:48
Bismillah
23 Yanvar, 2026, 4 Sha`bon, 1447

Lavhul mahfuz va qalam nima?

28.07.2025   16633   2 min.
Lavhul mahfuz va qalam nima?

Savol: Lavhul mahfuz va qalam nima? Ular haqida tushuncha bersangiz?

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym.

“Lavh” - Alloh xaloyiqning taqdirlarini yozdirgan narsadir.

“Mahfuz” saqlangan ma’nosida bo‘lib, u boshqalarning nazari tushishi va o‘zgarish yoki buzilishlardan muhofaza qilingan deganidir.

“Qalam” mazkur lavhga Alloh taoloning amri bilan bandalarning qadarlarini yozgan vositadir.

Mo‘min-musulmon odam lavh va qalamga iymon keltirmog‘i vojib. Bu ikki narsa ham g‘aybiyot turkumiga kiradi. Bu haqda Sadriddin Hanafiy rohimahulloh bunday zikr qilganlar: "Lavh, qalam va u bilan lavhga yozilgan narsalarga iymon keltirish vojibdir.

Alloh taolo bunday xitob qilgan: “Balki U Qur’oni Majiddir. Lavhul Mahfuzdadir” (Buruj surasi, 21–22-oyatlar).

Boshqa bir oyatda bunday xitob qiladi: “Nuun. Qalam bilan va satrlarga yozadigan narsalar bilan qasam” (Qalam surasi, 1-oyat).

Shuningdek, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Albatta, Alloh lavhul mahfuzni oq durdan yaratgandir. Uning sahifalari qizil yoqutdandir. Uning Qalami nurdir. Kitobi nurdir. Unda har kuni Alloh uchun uch yuz oltmish lahza bor. Uning kengligi osmon bilan yerning orasicha. Har kuni unga uch yuz oltmish marta nazar soladi. Xalq qiladi (yaratadi), rizq beradi, o‘ldiradi, tiriltiradi, aziz qiladi, xor qiladi. Xohlagan narsasini qiladi” (Imom Tabaroniy “Mo‘jamul kabir”da rivoyat qilgan).

Qalam haqida Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Albatta, Alloh birinchi xalq qilgan narsa qalamdir. Bas, unga: “Yoz!” dedi. U: “Ey Robbim, nimani yozay?” dedi. U Zot taboraka va taolo: “Qiyomatgacha bo‘ladigan har bir narsaning taqdirini yoz”, dedi.
(Imom Abu Dovud Uboda ibn Somit roziyallohu anhudan rivoyat qilgan. "Sharhi aqiydatut-tahoviyya" kitobi). Vallohu a’lam.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi

22.01.2026   6532   1 min.
Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi

Kitob tumanidagi Xoja Buxoriy o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasida taniqli ulamo, ko‘p yillar davomida diniy-ma’rifiy sohada fidokorona xizmat qilgan Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov tavalludining 100 yilligiga bag‘ishlangan ma’naviy-ma’rifiy tadbir bo‘lib o‘tdi.

 

Tadbirning muhim jihatlari:
 

– Anjumanda allomaning farzandi, ko‘p yillar diniy sohada samarali mehnat qilgan Muhammad Akmalxon domla Shokirov ishtirok etdi.

– Ta’lim muassasasi mudiri O‘tkir G‘uzarov Shayx hazratlarining ilm-fan va ma’rifat rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasini alohida qayd etdi.

– Muhammad Akmalxon domla otalarining hayot yo‘li, ilmga bo‘lgan ixlosi va jamiyat manfaati yo‘lidagi ibratli faoliyati haqida so‘zlab berdi.

 

Tadbir davomida talabalarga:

– Ilm olishning yuksak maqomi;

– Odob-axloq me’yorlariga rioya qilish;


– Ilm sohibiga xos mas’uliyatni his etish borasida qimmatli nasihatlar berildi.

Tadbir yakunida Qur’on tilovat qilinib, o‘tganlar haqiga duolar qilindi.

Ezgu niyatlar bilan yurtimiz tinchligi va xalqimiz farovonligi so‘raldi.

Xojabuxoriy.uz

Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi Taniqli ulamo Shayx Yusufxon to‘ra Shokirov xotirlandi
O'zbekiston yangiliklari