Осим ибн Собит ибн Абул Ақлаҳ – ансорийлардан, авс уруғидан, ансорлар ичида Исломга аввал кирган кишилардан бири бўлиб, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишини муҳожирлардан Абдуллоҳ ибн Жаҳш розияллоҳу анҳу билан биродар қилиб қўйдилар.
У киши Бадрда иштирок этиб, Уқба ибн Абу Муайтни, Уҳудда эса Мусофиъ ибн Талҳа ва унинг укаси Килоб ибн Талҳани ўлдирганлар. Мусофиъ ярадор ҳолда онаси Сулофанинг олдига бориб, бошининг унинг тиззасига қўяди. Онасининг “Сени ким бу аҳволга солди?” деган саволига ўғли “Менга ўқ отаётган одамнинг “Мана буни ол. Мен Ибн Абу Ақлаҳман” деганини эшитдим” деб жавоб берди. Шунда онасининг жаҳли чиқиб, агар имкон топса, ўғлини ўлдирган кишининг бош суягида хамр ичишга назр қилди ва Осимнинг бошини келтирганга катта мукофот эълон қилди.
Уҳуд жангидан сўнг бироз вақт ўтгач, қабилалар мусулмонлардан ноодатий йўл билан ўч олишга киришдилар. Сафар ойида Ҳузайл қабиласи Азл ва Қора уруғи вакилларини Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига юборди. Улар Мадинага келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан “Бизга фиҳқни, Қуръонни, Ислом шариатини таълим бериш учун бир гуруҳ саҳобаларингизни биз билан юборсангиз” деб илтимос қилишди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам уларнинг илтимосига рози бўлиб, бир ривоятда Марсад ибн Абу Марсад розияллоҳу анҳу, бошқа ривоятда Осим ибн Собит розияллоҳу анҳу бошчиликларида 6 кишилик гуруҳни (баъзи ривоятларда 7 киши, бошқасида эса 10 киши дейилган) улар билан бирга юбордилар.
Саҳобалар Ҳузайл қабиласига тегишли Ражийъ қудуғи олдига етганларида, келган кишиларнинг хоинлиги маълум бўлиб қолди. Ҳузайл қабиласининг Бану Лиҳён уруғидан тахминан икки юз киши саҳобаларни қуршаб олди. “Биз сизларни ўлдирмоқчи эмасмиз. Сизларга тегмасликка аҳд берганмиз. Фақат сизларни Маккага топшириб, эвазига пул олмоқчимиз” дейишди. Осим ибн Собит, Марсад розияллоҳу анҳумо ва яна бир шериклари “Мен ҳеч қачон мушрикларнинг ёнига бормайман” деб, уларнинг таклифини рад этдилар ва урушишга бел боғладилар. Қолган уч нафар саҳобалар Абдуллоҳ ибн Ториқ, Хубайб ибн Адий, Зайд ибн Дасинна розияллоҳу анҳум таслим бўлиб, асир олиндилар. Осим розияллоҳу анҳу ва икки шериклари эса шаҳид этилдилар. Кейинчалик Зайд ибн Дасинна, Хубайб ибн Адий ва Абдуллоҳ ибн Ториқ розияллоҳу анҳум ҳам шаҳид этилдилар.
Ҳузайл қабиласи вакиллари Сулофанинг Осимнинг боши учун катта мукофот ваъда қилганидан хабарлари бор эди. Ана шу бойликка эришиш илинжида Осимни унга топширмоқчи эдилар. Осим розияллоҳу анҳунинг ўлдирилганларини эшитган Сулофа Осим розияллоҳу анҳунинг бошларини олиб келиш учун Ҳузайл қабиласига ваъда қилинган пул билан элчи жўнатди.
Қотиллар Осимнинг жасадини олиш учун борганларида, кўп сонли арилар соябонга ўхшаб Осим розияллоҳу анҳунинг танаси устида учаётганини кўрдилар. “Ариларни ўз ҳолига қўйинглар. Кечгача кутсак, арилар ўзи кетади” дейишди ва нарироққа кетишди. Орадан бироз вақт ўтиб, қаттиқ ёмғир ёғиб, сел улуғ саҳобийнинг танасини оқизиб кетди. Кеч тушгач, хоинлар Осим розияллоҳу анҳунинг танасини олиш учун боришганда, уни жойидан топа олмадилар. Осим ибн Собит розияллоҳу анҳу “Бирорта мушрик мени ушламайди ва мен ҳам бирорта мушрикка қўлимни теккизмайман” деб назр қилган эдилар. Аллоҳ таоло у кишини тириклик чоғларида ҳам, вафотларидан кейин ҳам мушрикларнинг қўли тегишидан сақлади.
Арилар тўдаси Осим розияллоҳу анҳуни ҳимоя қилгани ҳақидаги бу ҳодиса Мадинага етиб борганда, Умар розияллоҳу анҳу “Осим бирор мушрик унга қўлини теккизмаслигига ва ўзи ҳам бирорта мушрикни ушламасликка назр қилган эди. Аллоҳ таоло уни ҳаётлик чоғида асраганидек, вафотидан кейин ҳам мушрикларнинг қўли унга тегишидан сақлабди” дедилар.
Ана шу ҳодисадан кейин Осим ибн Собит розияллоҳу анҳу “Ҳамийюд дабр” (“Арилар тўдаси ҳимоя қилган киши”) деб аталадиган бўлдилар.
Аллоҳ таоло барча саҳобалардан, шу жумладан, Осим ибн Собит розияллоҳу анҳудан рози бўлсин!
Интернет маълумотлари асосида Нозимжон Ҳошимжон тайёрлади
Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазири бошчилигидаги делегация Иордания Ҳошимийлар подшоҳлигида бўлишди. Делегация таркибида қатор вазирлик ва идораларнинг масъул ходимлари, жумладан, Дин ишлари бўйича қўмита раиси ўринбосари Даврон Махсудов ҳамда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Муҳаммадолим Муҳаммадсиддиқов ҳам иштирок этди.
***
Ўзбекистон Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Халқаро алоқалар бўлими бошлиғи Иордания Олий таълим вазирлиги чет эллик талабалар билан ишлаш бўлими мудири Фадий Басим билан учрашди. Учрашувда Иорданиядаги Ўзбекистон консуллиги вакили, Мусулмонлар идораси раисининг ёшлар ишлари бўйича ўринбосари ҳам иштирок этишди.
Учрашувда икки томонлама ҳамкорлик, таълим соҳасида йўлга қўйилиши режа қилинган тажриба алмашинувлари, ўзбекистонлик талабаларнинг араб тили ва бошқа турли йўналишларда таълим олиш масалалари муҳокама этилди. Ўзбекистон ва Иордания олий таълим муассасалари битирувчилари дипломларини икки томонлама тан олиниши бўйича таклифлар берилди.
***
Делегация Ҳанафий фиқҳи факультети декани, профессор Салоҳ Абул Ҳаж билан музокаралар ўтказди. Ўзбек талабалари учун янада яхшироқ шароит яратиш, камчиликларни бартараф этишда кўмаклашиш масалалари муҳокама қилинди.
***
Бутунжаҳон ислом илмлари университети (WISE)да Иорданияда таҳсил олаётган ўзбекистонлик талабалар билан учрашув ўтказилди. Унда сўзга чиққан Муҳаммадолим Муҳаммадсиддиқов сўнгги йилларда Ўзбекистонда диний соҳада амалга оширилаётган ўзгаришлар ҳақида маълумот бериб, ҳозирда ислом соҳасига боғлиқ йўналишлар учун ихтисослик шифрлари ажратилгани, Иорданияда таҳсил олаётган талабалар келажакда, албатта, Ўзбекистонга қайтиб, олган билимларини улашишлари керак эканини таъкидлади. Ўзбекистонлик талабалар Иорданияда фақатгина фиқҳ йўналишида эмас, балки, ҳозирда юртимизга керакли бўлган ақида, тафсир ва ҳадис соҳаларида ҳам ўқишлари керак эканини айтиб ўтди.
***
Шунингдек, сафар давомида Иордания Ташқи ишлар, Инвестиция, Таълим, Соғликни сақлаш, Вақф ишлари бўйича вазирликлари, Савдо-саноат палатаси ва йирик компаниялари раҳбариятлари билан ҳам учрашувлар ўтказилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати