Рамазон ойини ажр ва фойдаларга эришадиган мавсум қилган Зот Аллоҳ таолога ҳамдлар, нажот ва ҳидоят элчиси бўлган пайғамбаримизга салавот ва саломлар бўлсин.
Бу ойни ғанимат билиб, солиҳ амаллар билан кечиришга ёрдам берадиган бир неча ишларни маслаҳат берамиз:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки Рамазон рўзасини (унинг фарзлигига) иймон билан, унга бериладиган савобни умид қилиб тутса, ўтган гуноҳлари кечирилади» деганлар (Имом Буҳорий, Имом Муслим ривояти).
Бу ҳадисдаги «Савобни умид қилган ҳолида»нинг маъноси - «Аллоҳдангина савоб умид қилиб, риё ва сумъадан ҳоли, мол-дунё мақсадида бўлмаган ҳолда» демакдир.
Рамазон қелишидан илгари вафот этган инсонлар ҳақида ўйлаб кўринг. Уларнинг амаллари тўхтади, саҳифалари ёпилди. Энди улар оз бўлсада ҳасанот ёки хайрли иш қила олмайдилар. Сиз эса, Аллоҳ умрингизни узайтириб, бу улуғ ойга етиб келдингизми, энди савоб ва ажрларни жамлашга ҳаракат қилинг. Бу Аллоҳ бизларга бергани учун ҳамду сано айтиш керак бўлган ва шукр қилишлик вожиб бўлган улкан неъматдир.
Агар сиз Рамазон кундузларини уйқу, кечаларини бедорлик ва ўйин-кулгу билан ўтказадиган бўлсангиз у ҳолда, рўзадорлик ва ибодатларда қоим бўлганлик савобидан маҳрум бўласиз ва бу ойдан қўлларингиз бўш ҳолда чиқасиз. Бу ой саноқли кунлар ва фазилатли кечалардир. Эртага лаззат ва неъматларга элтувчи бўлган тоат-ибодатлар сари интилинг. Бу ой кириб келса, ғафлатда юришдан сақланинг. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Рамазонга кириб, ундан гуноҳлари мағфират қилинмасдан чиққан қишининг бурни ерга ишқалансин» деганлар (Термизий ва Ҳокимлар ривояти).
Рамазон-Қуръон ойи. Салафлар Рамазон кириши билан Қуръон тиловатига қаттиқ берилишар, уни бошқа барча ибодатлардан кўра биринчи ўринга қўяр эдилар. Ривоят қилинишича, уларнинг баъзилари бу ойда ҳар куни Қуръонни ҳатм қилиб, ўқиб чиқар эдилар. Сиз ҳам бу ойда тиловат қоидаларига имкон қадар риоя қилиб, тадаббур, тартил ва ҳушуъ билан Қуръон тиловатига бел боғланг.
Рамазонда садақа қилиш бошқа ойлардан кўра фазилати ва савоби кўпроқдир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазон кирса жуда ҳам кўп садақалар қилар, янада сахий, мурувватли бўлиб кетар эдилар. Бу ойда садақалар қилишга, ўзингизда бор нарсалардан бошқаларга инфоқ-эҳсон қилишга қаттиқ интилинг.
Охирги ўн кунликда ибодатлардаги тиришқоқлигингиз ўтган кунлардан кўра кучлироқ бўлишига ҳаракат қилинг. "Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам охирги ўн қунлик бошланса, ўзлари кечалари ибодатлар билан бедор бўлар ва аҳли-оилаларини ҳам шунга тарғиб қилиб уйғотар эдилар" (Муттафақун алайҳи).
Қадр кечасини Рамазоннинг охирги тоқ кунлардан қидиринг. У тунларни намозда қоимлик, Қуръон тиловати, зикр, дуо каби ибодатлар ила ўтказинг. Чунки у кечада қилинган ибодатнинг савоби, қадр қечаси бўлмаган минг ойда қилинган ибодатнинг савобидан кўпроқдир.
Аллоҳ таоло харом қилган нарсаларга қарашдан кўзни сақлаш - кўпчилик амал қилмайдиган ибодатдир. Нима учун бу улқан ибодатни тирилтириб, амалга оширишга ҳаракат қилмайсиз?
Барча ҳолатларингизда Аллоҳни эсловчи зокир бўлинг. Аллоҳни зикр этувчилар шак-шубҳасиз дунёю охиратда нажот топадилар.
Дуо ибодатдир. Бу банданинг Роббисига барча ҳолатларида доимо муҳтожлиги ва фақирлигига далилдир. Аллоҳ таоло ушбу оятда дуони ибодат деб номлаган: «(Эй инсонлар), Парвардигорларингиз: «Менга дуо-илтижо қилинглар! Мен сизларга (қилган дуо-илтижоларингизни) мустажоб қилурман. Албатта менга ибодат қилишдан кибр-ҳаво қилган кимсалар яқинда бўйинларини эгган ҳолларида жаҳанннамга кирурлар», деди» (Ғофир, 60) Сиз ҳам дуо ибодатидан ғофил қолманг.
Кўп ейиш ва ичишдан ўзингизни тийинг. Чунки у дангасалик, эринчоқлик ва бўшашишга олиб келади.
Аллоҳ таоло барчаларимизни бундай улуғ кунларни ғанимат билиб, ҳар бир лаҳзасини беҳуда нарсалар билан ўтказмасликни насиб қилсин!
Ҳайтмурат ЕРЕЖЕПОВ,
Имом Бухорий номидаги
Тошкент ислом институти 2-босқич талабаси.
Мазкур фестивалда дунёнинг 40 дан ортиқ мамлакатидан аудиовизуал лойиҳалар иштирок этди. “Туристик хизмат” (Tourism Service) номинациясидаги ушбу мукофот “Оскар” мукофоти совриндори Бен Кингсли иштирок этган “Маърифат акс-садоси” фильмига топширилди.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази — Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг мега форматдаги лойиҳаси бўлиб, ислом цивилизациясининг илмий, маънавий ва маданий меросини ўрганиш, сақлаш ҳамда дунёга намойиш этишга қаратилган.
Terres фестивалининг олтин мукофоти “Маърифат акс-садоси” фильмининг халқаро муваффақиятларини давом эттирди. Фильм 2026 йилда New York Festivals ҳамда Канн корпоратив медиа ва телевидение фестивали финалистига айланган, Белграддаги SILKFEST 26 фестивалида эътироф этилган ва кейинроқ Испанияда Terres олтин мукофотига эга бўлди. Ушбу лойиҳа Ўзбекистонни тарихий хотира, илм-фан, маданият ва маърифат маскани сифатида намоён этиб, ислом цивилизациясининг инсоният тафаккури ривожига қўшган ҳиссасини очиб беради.
Terres Travel Festival мамлакатлар ва ҳудудларнинг туристик салоҳиятини намоён этадиган, уларнинг маданий меросига қизиқиш уйғотадиган ҳамда халқаро аудиторияни саёҳат қилишга илҳомлантирадиган лойиҳаларни эътироф этади. Ушбу контекстда “Маърифат акс-садоси” фильми Ўзбекистонни нафақат сайёҳлик йўналиши, балки тарих, маданият, илм-фан ва маънавий мерос туташган буюк олимлар, мутафаккирлар ва кашфиётлар замини сифатида намоён этади.
Лойиҳада афсонавий Бен Кингслининг иштироки алоҳида ўрин эгаллайди. Актёр “Ганди” фильмидаги роли учун “Оскар” мукофотига сазовор бўлган ва жаҳон аудиториясига “Табиб” (The Physician) тарихий драмасидаги Абу Али ибн Сино (Авиценна) образи орқали яхши таниш. “Маърифат акс садоси” фильмида Кингсли Ўзбекистоннинг етук олим ва мутафаккирларига мурожаат қилиб, илм-фан, таълим, маданият ва инсоният тафаккури ривожига салмоқли ҳисса қўшган ислом цивилизацияси ҳақида ҳикоя қилади.
Terres олтин мукофоти Ўзбекистон ислом цивилизацияси марказининг халқаро ютуқлари қаторини бойитди. 2026 йилда у Гиннеснинг рекордлар китобига “Ислом цивилизациясининг энг йирик музейи” сифатида расман киритилди, ТУРКСОЙ эса уни “Турк дунёсининг энг яхши музейи” деб тан олди. 2025 йилда Марказ Европанинг нуфузли “Prix Avicenne 2025” (Авиценна мукофоти) билан тақдирланган мукофотини қўлга киритган эди. Бунга қўшимча равишда, Сингапурда ўтказилган Бутунжаҳон ҳалол туризм саммитида у “Йилнинг исломий мерос объекти” мукофоти билан тақдирланди.
Terres Travel Festival Каталониянинг Тортоса шаҳрида ўтказилади ва саёҳатлар, туризм, маданият ҳамда ҳудудлар ҳақидаги фильмларга бағишланади. Фестиваль CIFFT — Туризм фильмлари фестиваллари халқаро қўмитасининг расмий аъзоси ҳисобланади. Мукофотланган ишлар CIFFT Ranking – World’s Best Tourism Films рейтингида иштирок этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати