Яхши келдинг, эй шарофатли азиз меҳмонимиз,
Интизор эрди йўлингда дийдаи гирёнимиз,
Эй кўнгиллар истаги, маҳбубимиз, жононимиз,
Ўртанур шавқинг била бу сийнаи сўзонимиз,
Тийра кулбамиз ёрутдинг, эй маҳи тобонимиз.
Жилвалар айлаб саодат буржида, эй навниҳол,
Юз очиб, қилдинг намоён нозанинлардек жамол,
Барқарор ўлғил камолот авжида кўрмай завол,
Хуш келибсан, кетмағил, то умримиз борича қол,
Кечсин эмди сен била қолган ҳаёти фонимиз.
Дилҳазинларни қудуминг шоду хандон айлади,
Кечамизни партави моҳинг чароғон айлади,
Ҳар саҳар субҳинг насими анжумафшон[i] айлади,
Сен туфайли Тангри неъматлар фаровон айлади,
Ҳайри баркат келганинг моҳи шариф рамадонимиз.
Қайси бир мадҳинг рақам қилгай сенинг, эй яхши зот,
Улки мўмин баҳравар сендин ҳаёту ҳам мамот,
Эй карамбахшу сахолик, боиси хайру закот,
Топғуси бечоралар сен бирла тангликдин нажот,
Хайри мақдам, эй фазилатли маҳи ғуфронимиз.
Таърихи ҳижратга ўтгач икки йил ул биру бор,
Бандаларга рўза тутмоқ амрин этди ошкор,
Эҳтиром ила тутинг одобини, эй рўзадор,
Кони хислат, хосиятбахшу маҳи раҳматнисор,
Бир улуғ неъматки, бизга туҳфаи раҳмонимиз.
Ассалом, эй моҳи олий, хуш келибсан, марҳабо,
Эй ғубори хоки пойинг дийдаларга тўтиё,
Қилмадик шойиста амринг, тутмадик шартинг бажо,
Бўлғумиз афв этмасанг, шармандаи явмил-жазо,
Ул куни сўрганда биздин адл ила султонимиз.
Ҳақ таоло бизга кўп лутфу иноят айлади,
Сен каби бир моҳи раҳматни каромат айлади,
Холисанлиллоҳ агар ким сенга хизмат айлади,
Они Тангрим лойиқи дийдору жаннат айлади,
Иллати журму гунаҳлар дардига дармонимиз.
Жумла ойлардин фазилатли, муборак номсан,
Бенаволарга саховатли улуғ айёмсан,
Соим[ii] аҳлини зиёфат қилғучи ҳар шом сан,
Раҳматидин Жабраилдек қосиди пайғомсан,
Хайрхоҳу журмпўшу[iii] пардаи нуқсонимиз.
Мушкбўйи файзи субҳингдин муаттардур димоғ,
Рўшнойи лайлатил-қадрингда юлдузлар чироғ,
Ғафлат аҳли уйқуда бебаҳра, кундуз кун синоғ,
Яхшилар бедор ўлиб, тунлар фароғатдин йироғ,
Айлашиб хатму тиловат ҳофизи қуръонимиз.
Эй маҳи ашраф[iv], фазилат сенда беҳад бордур,
Ҳам савобинг беҳисобу ҳикматинг бисёрдур,
Сусти ҳозим[v], заъфи меъда бирла ким бемордур,
Ҳикматинг бу дарду иллатга шифо изҳордур,
Ҳар маризу[vi] ҳар тани бемора сен Луқмонимиз.
Бизни, ё Раб, яхшиларнинг зумрасига қил вусул,
Журмимизни мағфират қил, айла раҳматга духул,
Айбу нуқсон бирла тутган рўзамизни қил қабул,
Бу Суҳайлий осийнинг сендин мудом уммиди шул,
Вақти риҳлатда саломат айлагил иймонимиз.
[i] анжумафшон — юлдуз сочувчи, нур сочувчи
[ii] соим – рўзадор
[iii] журмпўш – айбларни ёпгувчи
[iv] ашраф – энг улуғ
[v] сусти ҳозим – ҳазм тизимининг бузилиши
[vi] мариз – касал
Дадахон қори Суҳайлий
Россиянинг қатор онлайн нашрларида ЮНЕСКОнинг Париждаги Бош қароргоҳида “Ислом цивилизацияси: Мовароуннаҳрнинг буюк маънавий ва илмий мероси ҳамда маърифат уфқлари” мавзусида бўлиб ўтган халқаро конференцияга бағишланган мақолалар эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Хусусан, “News of Russia” нашридаги мақолада қайд этилишича, Ўзбекистон Марказий Осиёнинг бой илмий ва маънавий меросини халқаро миқёсда ўрганиш, асраш ва кенг тарғиб этиш борасидаги ташаббусларини изчил давом эттирмоқда.
Париж шаҳридаги ЮНЕСКО штаб-квартирасида бўлиб ўтган “Ислом цивилизацияси: Мовароуннаҳрнинг буюк маънавий ва илмий мероси ҳамда маърифат истиқболлари” мавзусидаги халқаро конференция ушбу йўналишдаги муҳим тадбирлардан бири бўлди.
Анжуманда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори, Ўзбекистон маданий меросини ўрганиш, сақлаш ва оммалаштириш бўйича Бутунжаҳон жамияти (WOSCU) раиси Фирдавс Абдуҳолиқов Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан амалга оширилаётган халқаро дастурларни тақдим этди.
Дастурларда Мовароуннаҳр алломаларининг илмий-маънавий меросини жаҳон ҳамжамиятига кенг танитиш, тарихий манбаларни рақамлаштириш ва замонавий технологиялар ёрдамида уларни ўрганиш имкониятларини кенгайтириш масалаларига алоҳида тўхталиб ўтилган.
“Russia News” нашрида ҳам мазкур халқаро конференция ҳақида материал эълон қилинди. Муаллифнинг таъкидлашича Ўзбекистон томонидан илгари сурилган ташаббуслар 2025 йил сентябрь ойида БМТ Бош Ассамблеясининг 80-сессиясида илгари сурилган ғоялар билан ҳамоҳангдир.
Билдирилган ташаббуслар Марказий Осиёнинг илмий ва маънавий меросини халқаро миқёсда тадқиқ этиш ҳамда мамлакатлар ва илмий муассасалар ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган.
Нашрда ёзилишича, Мовароуннаҳр асрлар давомида илм-фан, фалсафа, ислом тафаккури ва маърифатнинг йирик марказларидан бири бўлган. Имом ал-Бухорий, Имом ат-Термизий ва Имом ал-Мотуридий каби буюк алломаларнинг асарлари бугун ҳам диний билимлар, ахлоқ, таълим тарихи ва маданиятлараро мулоқотни ўрганишда муҳим манба ҳисобланади.
Бу жараёнда Россия билан илмий алоқалар ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Икки мамлакат олимлари ўртасидаги кўп йиллик академик ҳамкорлик, Россия кутубхоналари ва архивларида сақланаётган Шарқ қўлёзмалари Марказий Осиё тарихини чуқур ўрганиш учун муҳим имконият яратади.
Париждаги конференция Марказий Осиё меросини халқаро илмий маконга олиб чиқиш, турли мамлакатлар олимлари ўртасидаги мулоқотни кенгайтириш ва янги қўшма лойиҳаларни йўлга қўйишга қаратилган саъй-ҳаракатларнинг бир қисми ҳисобланади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати