Инсон саломатлиги ҳамда хотиржамлиги учун организмда барча витаминлар ва минерал моддалар меъёрда бўлиши зарур
У ёки бу модданинг етишмовчилигидан инсон танаси хасталаниб, бу ҳақда сигнал беради.
Бу кальций моддасига ҳам тегишлидир. Унинг етишмовчилигидан нафақат болалар ва ёши улуғ кишилар, балки меҳнатга яроқли ёшдаги аҳоли ҳам азият чекади.
Бундан ташқари ёшлигида етарли миқдорда кальций моддасига бой неъматлардан истеъмол қилмаслик қариганда суяк ва бўғим касалликларига чалинишга сабаб бўлади.
Қуйида келтириладиган танадаги ўзгаришлар кишини бу ҳақда огоҳлантиради:
- Тирноқ, соч ва суяклар мўртлиги.
- Тирноқ юпқалашиб, секин ўсади, лат ейиш ва синиш ҳоллари осон бўлиб қолади. Сочларнинг ранги ўчиб, кўп тўкилади, учларидан синиши кўпаяди.
- Кальций етишмовчилигидан тишлар заифлашади. Улар синувчан ва шикастланишга таъсирчан бўлиб қолади.
- Кальций етишмовчилигини бошидан кечираётган киши асабий ва сержаҳл бўлиб қолади. Тез чарчайди, фикрлари тарқоқ бўлади. Шунингдек, баданда тез-тез титроқ юз бериб туради.
- Болаларда ўсишнинг секинлашуви кальций етишмовчилигидан дарак беради.
Кальций етишмовчилиги аниқланганида шифокорлар бу ҳолатни меъёрига келтиришга ўтишади. Бунда аввал парҳез услуби тавсия этилади. Организмда кальций моддасини кўпайтириш учун шифокорлар кальцийга бой бўлган табиий озуқавий маҳсулотларни кўпроқ истеъмол қилишга асосланилади. Бундай озуқавий манбалар қаторига сут маҳсулотлари (творог, сут, йогурт, кефир, пишлоқ, қаймоқ ва бошқалар); яшил сабзавотлар карам, турп ва редиска барги билан, япроқли кўкатлар (райҳон, петрушка, укроп); дуккакли ўсимликлар (нўхат, фасоль); ёнғоқлар (писта, ёнғоқ, бодом); кунжут, балиқ консервалари ва турли меваларнинг янги олинган шарбатлари киради.
Организм кальцийни ўзлаштиришига маъданли газлаштирилган ичимликлар, кофе ва алкоголь тўсқинлик қилади.
Жалолиддин Нуриддинов
27 апрель 2017 йил
Ўзбекистонда фаолият юритаётган хорижлик устоз сифатида сўнгги йилларда бу мамлакатда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларни юксак баҳолашни истардим. Айниқса, маънавий-маърифий соҳани ривожлантириш, диний бағрикенгликни мустаҳкамлаш ва инсон қадрини улуғлашга қаратилган саъй-ҳаракатлар ўзининг амалий натижаларини яққол намоён этмоқда.
Хусусан, бу йилги муборак Рамазон ойида Давлат Раҳбари томонидан катта маблағ ажратилиб, аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини қўллаб-қувватлаш, жойларда ифторлик ва хайрия тадбирларини кенг ташкил этиш борасида амалга оширилаётган ишлар жамиятда меҳр-шафқат ва ҳамжиҳатлик руҳини янада кучайтирмоқда. Бу каби эзгу ишлар халқ манфаати йўлида давлат ва жамоатчилик ҳамжиҳатлигининг ёрқин намунаси бўлиб хизмат қилмоқда.
Шунингдек, диний таълим муассасаларини ривожлантириш, масжидлар инфратузилмасини яхшилаш, имом-хатиблар ва соҳа мутахассисларининг билим ва кўникмаларини оширишга қаратилган чора-тадбирлар ҳам алоҳида эътиборга лойиқ. Маърифий тарғибот ишларининг замонавий шакл ва усуллар асосида йўлга қўйилаётгани эса аҳолининг, айниқса, ёшларнинг тўғри таълим олишига хизмат қилмоқда.
Кузатувчи сифатида айтиш мумкинки, мазкур изчил ислоҳотлар мамлакатда ўзаро ҳурмат, бағрикенглик ва ижтимоий барқарорлик муҳитини янада мустаҳкамлашга хизмат қилмоқда. Бу эса Ўзбекистоннинг маънавий тараққиёт йўлида собитқадамлик билан илгарилаётганини яққол кўрсатади.
Шайх Аҳмад Муҳаммад Али,
Мир Араб Олий мадрасаси ўқитувчиси