Соф эътиқод душманлари
"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва маърифат сари дадил қадамлар
7-11 июль кунлари Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида “Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва маърифат йўли” мавзусида I Халқаро ислом форуми ўтказилади. Мазкур нуфузли тадбир ҳақида Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси доценти Обид Тангиров ЎзА мухбирига қуйидагиларни гапириб берди:
– Глобаллашув шароитида халқлар ўртасидаги маданий ва диний мулоқотни мустаҳкамлаш, ёш авлодни бағрикенглик, инсонпарварлик ва тинчликсеварлик руҳида тарбиялаш ҳар қачонгидан ҳам муҳим аҳамият касб этмоқда. Айниқса, ахборот маконида турли ёт ғоялар, экстремизм ва радикализм таҳдидлари кучайиб бораётган бугунги шароитда ёшларда мустаҳкам мафкуравий иммунитетни шакллантириш долзарб вазифалардан бири ҳисобланади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ташкил этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ана шу эзгу мақсадларга хизмат қилаётган муҳим илмий-маърифий муассасадир. Марказ экспозициялари, илмий лойиҳалари ва маърифий тадбирлари орқали Ўзбекистон заминида турли миллат ва дин вакиллари асрлар давомида ўзаро ҳурмат ва ҳамжиҳатлик муҳитида яшаб келгани ҳақидаги тарихий ҳақиқатлар кенг ёритиб берилмоқда.
Марказ музейидаги “Исломдан аввалги давр цивилизациялари”, “Биринчи Ренессанс”, “Иккинчи Ренессанс”, “Янги Ўзбекистон – Янги Ренессанс”, “Қуръон зали” ҳамда “Цивилизация ва кашфиётлар девори” экспозициялари қадимдан то бугунги кунгача бўлган тарихий жараёнларни қамраб олади. Улар Марказий Осиё халқларининг жаҳон цивилизацияси ривожига қўшган улкан ҳиссасини намоён этиб, ёшларда миллий ғурур ва бошқа халқларга нисбатан ҳурмат туйғуларини шакллантиришга хизмат қилади.
Марказ томонидан ташкил этилаётган экскурсиялар, кўргазмалар, маънавий-маърифий учрашувлар ва очиқ мулоқотлар ёшларни экстремизм, мутаассиблик ва радикал ғоялар таъсиридан асраш, уларда танқидий фикрлаш ва соғлом дунёқарашни қарор топтиришга кўмаклашмоқда.
7-11 июль кунлари Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида “Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва маърифат йўли” мавзусида I Халқаро ислом форуми ўтказилиши режалаштирилган. Форумнинг асосий ташкилотчиси Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази бўлиб, унинг бош халқаро ҳамкори ICESCO ҳисобланади. Мазкур нуфузли анжуманда Яқин Шарқ, Шимолий Африка, Марказий ва Жанубий Осиё ҳамда Европа давлатларидан 300 дан ортиқ олимлар, тадқиқотчилар, дин арбоблари ва экспертлар иштирок этиши кутилмоқда. Форумнинг асосий мақсади ислом цивилизациясининг инсонпарварлик ва маърифатпарварлик моҳиятини кенг тарғиб қилиш, уни тинчлик, билим ва бунёдкорлик цивилизацияси сифатида намоён этиш ҳамда халқаро мулоқот ва ҳамкорликни мустаҳкамлашдан иборат.
Форум доирасида юқори даражадаги ялпи мажлислар, халқаро илмий-амалий конференциялар, ислом хаттотлиги ва қўлёзмалари кўргазмалари, ноёб манбалар тақдимотлари, ҳужжатли фильмлар намойиши ва қатор маданий-маърифий тадбирлар ташкил этилади. Шунингдек, иштирокчилар учун мамлакатимизнинг бой исломий мерос объектларига саёҳатлар уюштирилиши режалаштирилган. Марказ фаолиятида буюк аждодларимиз – Имом Бухорий, Имом Мотуридий, Исо Термизий, Ҳаким Термизий, Бурҳониддин Марғиноний, Мирзо Улуғбек ва Алишер Навоий каби алломаларнинг бой илмий-маънавий меросини ўрганиш ва тарғиб қилишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Уларнинг илм-фан, маърифат, бағрикенглик ва инсонпарварлик ҳақидаги қарашлари ёшлар тарбиясида муҳим аҳамият касб этмоқда. Форум доирасида ҳам Мовароуннаҳр алломаларининг ислом илоҳиёти, мўътадиллик маданияти ва цивилизациялар мулоқоти ривожига қўшган ҳиссаси кенг муҳокама қилинади. Бу эса ёшларда диний ва миллий қадриятларга онгли муносабатни шакллантириш, уларни турли ёт ғоялар таъсиридан муҳофаза қилишга хизмат қилади. Марказ фаолияти мамлакатимизда Учинчи Ренессанс пойдеворини барпо этишга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлар билан ҳамоҳангдир. Бу ерда жамланган нодир қўлёзмалар, замонавий кутубхона, интерактив экспозициялар ва рақамли технологиялар ёшларни илм-фанга қизиқтириш ва интеллектуал салоҳиятини юксалтиришда муҳим ўрин тутмоқда.
Бугунги кунда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ёшларни динлараро бағрикенглик, миллатлараро тотувлик, инсонпарварлик ва маърифатпарварлик руҳида тарбиялашга хизмат қилаётган нуфузли маънавий-маърифий муассаса сифатида намоён бўлмоқда. Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида ўтказиладиган I Халқаро Ислом цивилизацияси форуми эса мазкур мақсадларни халқаро миқёсда амалга ошириш, ёшларда миллий меросга ҳурмат, илм-фанга интилиш ва цивилизациялар ўртасидаги мулоқот маданиятини мустаҳкамлашга хизмат қилади. Бу ташаббуслар Янги Ўзбекистон тараққиёти, инсон қадрини улуғлаш ва Учинчи Ренессанс ғояларини рўёбга чиқаришнинг муҳим маънавий асосларидан бири ҳисобланади. Бир сўз билан айтганда, мазкур нуфузли анжуман Исломнинг тинчликпарвар ғоялари, унинг нурли маърифатини тарғиб этиш, бу борада мамлакатимизда амалга оширилаётган ишларни халқаро миқёсда тарғиб ва ташвиқ этишда муҳим платформа вазифасини ўтайди.
ЎзА мухбири Назокат Усмонова ёзиб олди.