Sayt test holatida ishlamoqda!
04 Mart, 2026   |   15 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:35
Quyosh
06:53
Peshin
12:40
Asr
16:32
Shom
18:21
Xufton
19:33
Bismillah
04 Mart, 2026, 15 Ramazon, 1447

Ubaydulla Uvatov – manbashunoslik va hadisshunoslik darg'asi

24.02.2021   2629   4 min.
Ubaydulla Uvatov – manbashunoslik va hadisshunoslik darg'asi

Inson xotira bilan tirik, qadri bilan ulug'. O'tganlarni, ularning xayrli ishlarini, jasoratini yodga olmoq, e'zozlamoq xalqimizga xos ezgu fazilatlardan biri sanaladi.

O'zbekiston xalqaro islom akademiyasida taniqli sharqshunos olim, tarix fanlari doktori, professor,O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysiUbaydulla Uvatov tavallud topgan sana munosabati bilan yosh tadqiqotchilar respublika ilmiy-amaliy anjumani tashkil etildi, deya xabar bermoqda Akademiya matbuot xizmati.

“Ubaydulla Uvatov – manbashunoslik va hadisshunoslik darg'asi” mavzusidagi tadbirda O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo'yicha qo'mita raisi Abdug'ofur Axmedov, Qo'mita raisining birinchi o'rinbosari Muzaffar Komilov, O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov, Halqaro islom akademiyasi rahbariyati, olimning uzoq yillik safdoshi, Akademiya professori Ahadjon Hasanov, ilmiy-tadqiqot markazlari rahbar va xodimlari, davlat va jamoat arboblari, ilm-fan hamda madaniyat va san'at namoyandalari, professor-o'qituvchilar, olimlar, marhum ustozning yaqinlari, shogirdlari va talabalar ishtirok etdi.

Konferentsiyada so'zga chiqqanlar ustozning ilm yo'lida ko'rsatgan benazir mehnati, boy ilmiy-ma'naviy faoliyati, o'zidan qoldirgan bebaho ma'naviy merosi, uning bugungi kundagi ahamiyatiga to'xtalib o'tishdi. Ubaydulla Uvatov xotirasiga bag'ishlab “Ziyo” media markazi tomonidan tayyorlangan videorolik namoyish etildi.

Olim yoshlarga xos shijoat, g'ayrat bilan mamlakatimizda amalga oshirilayotgan diniy-ma'rifiy sohadagi islohotlarning faol ishtirokchisi edi, – deydi Din ishlari bo'yicha qo'mita raisi Abdug'ofur Axmedov. – Ayniqsa buyuk alloma va mutafakkirlarimizning bebaho ilmiy merosini tadqiq etish va xalqaro miqyosda keng targ'ib qilish ishiga bor kuch-g'ayratini safarbar qilib, yosh avlodni tinchlik, insonparvarlik, bag'rikenglik va hamjihatlik ruhida tarbiyalashda barchaga o'rnak edi.

Ubaydulla Uvatov mustaqillik yillarida islom olamida juda mashhur bo'lgan, ammo o'z vatanida ismi ham notanish bo'lgan ko'plab allomalarimizning hayot yo'li, ilmiy-ma'naviy merosini xalqimizga tanishtirishdek sharafli ishni amalga oshirdi. Jumladan, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Hakim Termiziy, Imom Moturidiy, Mahmud Zamaxshariy, Abul Muin Nasafiy, Abu Zayd Lomishiy kabi yurtimizda kamolga etgan ko'plab allomalar haqida birinchilardan bo'lib o'zbek tilida ilmiy-ma'rifiy risolalar nashr ettirdi.

Shuningdek, olim o'z ilmiy faoliyati davomida 300 dan ortiq maqola, 50 ga yaqin kitob va risolalar tayyorladi. Mazkur ilmiy ishlar orasida rus, arab, turk tillarida chop etilgan tadqiqotlar ham talaygina bo'lib, ular Misr Arab Respublikasi, Saudiya Arabistoni, Rossiya, Turkiya, Qozog'iston va Qirg'izistonda nashr etilgan. “O'rta Osiyo olimlari qomusi” (Toshkent, 2007), “O'zbekiston buyuk allomalar yurti” (Toshkent, 2010), “Buyuk yurt allomalari” (Toshkent, 2017) kabi salmoqli to'plamlar ham olimning ko'p yillik mashaqqatli mehnati natijasidir.

Ustozning yorqin xotirasiga bag'ishlab o'tkazilgan anjuman barchada katta taassurot qoldirdi. Anjuman yakunida yig'ilganlar Ubaydulla Uvatov hamkasblari, do'stlari, shogirdlari xotirasida mehribon va xushfe'l, jonkuyar ustoz bo'lib qolishi shubhasiz ekanini ta'kidlashdi.

 

Din ishlari bo'yicha qo'mita Axborot xizmati

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Solihlar yo‘lida sobitlik

02.03.2026   8784   4 min.
Solihlar yo‘lida sobitlik

Nasihat

Shayx Sulaymon ibn Xalaf Bojiyning farzandlariga vasiyati

Yetuk faqih, imom va hofiz Shayx Sulaymon ibn Xalaf Bojiy rahimahulloh farzandlariga vasiyat qila turib, ularga hayotda har bir mo‘min kishi bilishi zarur bo‘lgan ko‘plab nasihatlarni beradi. Mazkur o‘gitlar siz aziz o‘quvchilarimiz uchun manfaatli bo‘lishini inobatga olib, jurnalimiz sahifalarida berib borishni lozim topdik.


Shayx Sulaymon ibn Xalaf rahimahulloh aytadi:

Ey farzandlarim! Batahqiq, sizning zimmangizga farzi ayn bo‘lgan amallar taklifi (shariat yuklatgan mas’uliyat) tushadigan yoshga yetdingiz. Men esa sizlarni nasihatni anglaydigan, to‘g‘ri yo‘lni farqlay oladigan, ta’lim olish va ilm egallashga munosib yoshga yetganingizni bildim. Shuning uchun sizlarga vasiyatimni ochiq bayon etishim lozim.


Gaplarimga e’tiborli bo‘lib, ko‘rsatmalarim va nasihatlarimga amal qiling. Men sizlarni hech qachon yomonlikka buyurmaganman. Men ko‘rsatgan yo‘ldan yuringlar va bayon qilgan holatlarimdan o‘rnak olinglar.


Shuni bilinglarki, bizlar – Alloh taoloning fazli bilan – naslimizga yetgan to‘g‘rilik, diniy yetuklik, poklik va hayo bilan to‘liq yashagan odamlar avlodidanmiz. Ya’ni Ayyub ibn Vorisning avlodlari. Ular shunday zotlarki: bobomiz Sa’d, undan keyin Sa’dning farzandlari: Sulaymon, Xalaf, Abdurrahmon va Ahmaddur. Ularning orasida eng solihi, dindori, taqvo va ibodati bilan ajralib turgan kishi sizlarning bobolaringiz – Xalaf edi. U kishi o‘zining katta obro‘si, mavqei va dunyosining ko‘pligiga qaramay, molu dunyodan yuz o‘girgan, kamtar hayot kechirgan kishi edi.


Endi bu ishlarni davom ettirish sizning zimmangizga tushadi. Shunday ekan, ularning yo‘lidan boshqa yo‘lni tutmanglar, ularning holatidan boshqasiga rozi bo‘lmanglar. Agar ulardan ham yuqori darajaga yetishga qodir bo‘lsangiz, bundan faqat o‘zingizga foyda. Ammo unday bo‘lmasa, hech qursa ularning darajasidan ortda qolmanglar. Agar nasihatlarimga amal qilsangiz, solihlar yo‘lida sobit turasiz, dunyo va oxiratda yaxshilik topasiz.


Vasiyatlarimning eng muhimi – Allohga iymon keltirish


Sizlarga birinchi vasiyatim – Ibrohim alayhissalom va Ya’qub alayhissalomning farzandlariga qilgan vasiyatlaridir: “Ey farzandlarim! Alloh sizlar uchun bu dinini tanladi. Bas, faqat musulmon bo‘lgan holingizdagina vafot etinglar” (Baqara surasi, 132-oyat). Shuningdek, Luqmon alayhissalomning farzandiga qilgan nasihatidir: “Ey o‘g‘ilcham! Allohga shirk keltirma! Chunki shirk – albatta ulkan zulmdir” (Luqmon surasi, 13-oyat).


Sizlarga bu boradagi nasihatimni qattiq tarzda ta’kidlayman, qayta-qayta eslataman. Bu dinga bog‘lanishingiz va uni mahkam ushlashingiz uchun jon kuydiraman. Dunyo ishlarining hech biri Alloh taolo bizga ato etgan bu dindan sizlarni ajratib qo‘ymasin. Bu din uchun jonlaringizni fido qilishingiz kerak, unda dunyo mol-mulkini ayamasligingiz lozim. Chunki bu dinsiz kofir kishi do‘zaxga tushsa, unga hech qanday yaxshilik foyda bermaydi. Mo‘min kishi bu din bilan jannatga kiradi, unga hech qanday yomonlik ziyon qilmaydi: “Kimki islomdan boshqa din istasa, undan hech qachon qabul qilinmaydi va u oxiratda zarar ko‘ruvchilardan bo‘ladi” (Oli Imron surasi, 85-oyat).


Agar sizlar Alloh taolo tanlagan bu dinda vafot etsangiz, umid qilamanki, biz jannatda qayta uchrashamiz – u yerda nafrat ham, ajralish ham bo‘lmaydi. Alloh taolo mening o‘sha uchrashuvga bo‘lgan shavqu zavqimni ham biladi. Shu bilan birga, sizlardan birortangiz yo‘ldan ozib, fitna sabab adashib qolishingizdan qattiq xavotirda ekanligimni ham biladi. Agar shunday bo‘lsa, Allohning g‘azabi uni qamrab oladi va halokat joyiga yetkazadi. Abadiy do‘zax unga muqarrar bo‘ladi. U holda adashgan kishi solih ajdodlari bilan jannatda birga bo‘lolmaydi, otalari, ota-bobolarining salohiyati unga naf bermaydi: “Ey insonlar! Parvardigoringizdan qo‘rqing va yana shunday bir kundan qo‘rqingki, u kunda na ota o‘z farzandiga foyda beradi, na farzand otaga. Albatta Allohning va’dasi haqdir. Bas, dunyo hayoti sizlarni aldamasin. Va shayton – aldamchi – sizlarni Allohdan chalg‘itmasin (Luqmon surasi, 33-oyat).


(Davomi bor.)

Homidjon qori ISHMATBЕKOV

tarjimasi

"Hidoyat" jurnalining 2026 yil 3-sonidan

Ibratli hikoyalar