Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Fevral, 2026   |   6 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:49
Quyosh
07:07
Peshin
12:41
Asr
16:23
Shom
18:10
Xufton
19:22
Bismillah
23 Fevral, 2026, 6 Ramazon, 1447

Kofir deyishdan qattiq ehtiyot bo'ling!

25.01.2021   2471   5 min.
Kofir deyishdan qattiq ehtiyot bo'ling!

Bugungi kunda, internet, yanada aniqrog'i ijtimoiy tarmoqlar ko'plab insonlarning hayot maydoniga aylanib qoldi. Afsuski, ular bu hayotning noreal ekanligini anglab etishmayapti. Achinarlisi, mana shu sohta hayotlarida, o'zlari mutlaqo ilmga ega bo'lmasdan, nodonlarcha u er, bu erdan eshitgan gaplariga asosan axmoqlikka qo'l urib, musumlmonlarni, bo'lganda ham Islom ulamolarini kufrda ayblashib, qattiq gunohga botishmoqda. Ho'sh, dinimiz shariatiga ko'ra bir insonni kufrda ayblab, uni kofir deyishning hukmi qanday?

Islom dini ta'limotiga ko'ra, Allohning yagonaligi, Payg'ambar alayhissalom Uning elchisi ekaniga iymon keltirgan, islom diniga e'tiqod qiladigan har qanday kishi mo'min hisoblanadi. Hech kimga insonning iymonini o'lchash, uning musulmon yoki kofirligini aniqlash huquqi berilmagan. Chunki iymon qalbda bo'ladi. Qalb esa faqat Allohning hukmidadir. Alloh taolo bu haqda O'z Kalomi Qur'oni karimida shunday marhamat qiladi:

“Hammangiz Allohning “arqoni”ni (Qur'onini) mahkam tuting va firqalarga bo'linmang hamda o'zaro adovatda bo'lgan paytlaringizda dillaringizni (tutashtirib) oshno qilib qo'ygan Allohning ne'matini yodda tuting. Uning ne'mati tufayli birodarlarga aylandingiz. Do'zax chohi yoqasida turganingizda, sizlarni undan qutqardi. Shoyad haq yo'lni topgaysizlar, deb, Alloh O'z oyatlarini sizlarga shunday bayon qiladi” (Oli Imron surasi, 103oyat).

Bu oyati karima amalan musulmonlarni turli buzg'unchi oqimlar va fitnachi ixtiloflar ta'siridan ehtiyot bo'lgan holda ularni ogoh bo'lishga chorlaydi. Zero, o'zaro ixtiloflar, islom dini va muslumonlarni yomonotliq qilib ko'rsatish ortida faqat va faqat yovuz kuchlarning manfaatlari yotganini barchalarimiz, zinhor unutmasligimiz kerak. Islomdan ozgina xabari bor har qanday inson “kofir” so'zini aytishdan o'zini tiyadi. Chunki bir insonni yohud bir diyorda yashaydigan kishilarni yoppasiga kofirga chiqarish hamda butun boshli mamlakatlarni kufr diyori deyish o'ta nodonlik bo'lib, bunday so'zlarni faqat gumroh, ilmsiz, johil kishigina aytishi mumkin. Hadisi shariflardan birida, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim hammani yomon desa, o'zi yomon” deganlar.

Islom dini ko'rsatmalarida bir insonni kofir deyishga shoshilmaslik, unga qilayotgan ishi noto'g'ri ekanini yotig'i bilan tushuntirish lozimligi ta'kidlanadi.

Ulamolar  musulmonni kofirga chiqarish xususidagi savolga quyidagicha ittifoq qilishib javob berganlar: “Kim Allohdan o'zga iloh yo'q va Muhammad alayhissalom Uning Rasuli ekaniga qalbi bilan tasdiqlagan holda guvohlik bersa, u musulmondir. Unga hamma musulmonlarga qilinadigan muomala qilinishi kerak”.

Dinimiz ta'limotiga ko'ra, shirkdan tashqari har qanday gunoh qilgan inson toki o'sha gunohini halol deb hisoblamas ekan, kofir bo'lmaydi.

Musulmon kishini kofirga chiqarish mumkin emasligi borasida Imom Abu Dovud rivoyat qilgan hadisda bunday deyiladi: “Uch narsa iymonning aslidir:

Laa ilaha illalloh (Allohdan boshqa iloh yo'q!)” degan kimsaga tegmaslik;
Gunohi bois uni kufrda ayblamaslik;
Amali uchun uni Islomdan chiqarmaslik lozim.
Boshqa bir rivoyatda esa: “Kimda-kim o'z birodarini “kofir” desa, agar o'sha insonda shu narsa topilmasa, uning o'zi shunday bo'libdi”, deb ta'kidlangan. Shuningdek, kalimai shahodatni aytib, o'zining musulmonligini bildirib turgan kishining joniga, moliga zarar etkazmaslik zarur. Zohirida musulmon bo'lib ko'rinib, Islom amallarini qilayotganlar bilan yaxshi muomala qilinaveradi. Kishilarning ichki sirlari Allohning O'ziga havola. “Laa ilaha illalloh”ni aytib, musulmon bo'lgan odamni qilgan gunohi tufayli kofirga chiqarmaymiz. U kofir emas, osiydir.

Yana bir hadisi sharifda keltirilishicha, Usoma ibn Zayd “roziyallohu anhu” “Laa ilaha illalloh” degan bir odamni o'ldirib qo'yadi, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam undan: “Laa ilaha illalloh”, desa ham o'ldirdingmi?” deb so'raydilar. Usoma: “U qo'rqqanidan, xavfsirab aytdi”, deydi. Shunda U zot alayhissalom: “Sen uning qalbini yorib ko'rdingmi?” deb, qattiq tanbeh beradilar.

Demak, turli hil internet tarmoqlari va guruhlarda ertalabdan kechgacha vaqtini bekor o'tkazib, odamlarni kofirlikda ayblab fitna, tuxmat va bo'hton qilayotgan kimsalar avvalo, Alloh taologa chin dildan tavba qilishlari lozim. Qolaversa, bunday ishlarni bas qilishi o'zi va atrofidagilar uchun ulkan foydadir. Yo'qsa, yuqoridagi hadisda ta'kidlanganidek o'zlari kufrga ketib qolishlari hech kab emas.

Zero, ulug'larimiz aytganlaridek: “Dunyoda hech bir amal hisobsiz qolmaydi. Alloh har bir amalingizni zarrasigacha hisobini qilguvchi Zotdir. Yaxshi bo'lsa mukoffotini, yomon bo'lsa JAZOSINI olasiz”!

 

Sayyidabror Umarov tayyorladi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistonda mehr-oqibat va hamjihatlik muhiti havas qilarli darajaga yetmoqda

22.02.2026   2785   1 min.
O‘zbekistonda mehr-oqibat va hamjihatlik muhiti havas qilarli darajaga yetmoqda

O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan xorijlik ustoz sifatida shuni alohida ta’kidlashni istardimki, keyingi yillarda mamlakatingizda barcha sohalar qatori ma’naviy-ma’rifiy hayotda ham keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ayniqsa, diniy-ma’rifiy sohani tizimli rivojlantirish, aholiga qulay sharoitlar yaratish va inson qadrini yuksaltirishga qaratilgan sa’y-harakatlar yuksak e’tirofga loyiq.
Jumladan, muqaddas Ramazon oyini munosib kutib olish va uni yuqori saviyada o‘tkazish, ehtiyojmand aholini qo‘llab-quvvatlash, xayriya va iftorlik tadbirlarini keng yo‘lga qo‘yish borasida olib borilayotgan ishlar jamiyatda mehr-oqibat va hamjihatlik muhitini yanada mustahkamlamoqda. Bu kabi ezgu tashabbuslar davlat va jamiyat hamkorligining amaliy ifodasi sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Shu bilan birga, diniy ta’limni takomillashtirish, masjidlar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, soha xodimlarining malakasini oshirish hamda ma’rifiy targ‘ibotni zamonaviy yondashuvlar asosida tashkil etish borasidagi islohotlar o‘zining ijobiy samarasini bermoqda.
Kuzatuvchi sifatida aytish mumkinki, mazkur izchil islohotlar yurtda bag‘rikenglik, o‘zaro hurmat va ijtimoiy barqarorlik muhitini yanada mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Bu esa O‘zbekistonning ma’naviy taraqqiyot yo‘lida qat’iy va puxta qadamlar bilan ilgarilayotganini yaqqol namoyon etadi.
Doktor Abdulloh Muhammad, 
Hadis ilmi maktabi o‘qituvchisi

Yangiliklar