NAZM
Olti mu'man bihning zikri
Oltidur mu'manun bih, ey mo''min,
Aytayin barchasin, eshit mendin.
Avval iymon Hudog'a kelturgil,
shirk cherigin zamirdin surgil.
Dog'i bilkim, malak erur mavjud,
Borchasi abd-u, Tengridur ma'bud.
Bor uchunchi Kitobi iqrori,
Tengri tavfiq bersa, dey bori.
Yana bil anbiyosini barhaq,
Ro'zi oxirni dog'i bil mundoq.
Yana bilgil Hudodin, ey hamdam,
Yaxshiliq bo'lsa, gar yamonliq ham.
Ushbularkim, borin dedi Bobur,
Bilgasenkim, mufassali iymondur.
Bu mufassalki, men dedim holiy,
Lek filjumla bordur ijmoli,
sharhi birla barin bayon qilayin,
Bilmagan bo'lsangiz, ayon qilayin.
NASRIY BAYoN
* * *
Iymon keltirish shart bo'lgan olti narsaning bayoni (Iymonning olti sharti)
Ey mo''min! (Ey Allohga va Uning Rasuliga ishongan kishi!) Ishonish – iymon keltirish shart bo'lgan narsa oltitadir. Men barchasini aytayin, sen eshit (uqib ol).
Avval Allohga iymon keltirgin va shirk lashkarini (Allohga biror narsani sherik qilish fikrlarini) zamiringdan sidirib tashlagin.
Ikkinchi, bilginki, farishtalar bordir (va bu haqiqatdir), hammasi bandadir, Alloh esa ma'bud – yagona ibodat qilinadigan Zotdir.
Uchinchi, ilohiy Kitoblarni iqror qilmoq, ya'ni ularga ishonmoq shartdir, Alloh yordam bersa, barchasini batafsil aytayin.
To'rtinchi, Allohning payg'ambarlarini barhaq deb (hech birining orasini ajratmasdan) iymon keltir, yana (beshinchi) oxirat kunini ham shunday haq deb ishon.
(Oltinchi), ey hamdamim, do'stim, yana, har qanday yaxshilik va yomonlik bo'lsa, Allohdan deb bilgin va ishongin. Bobur aytgan bu narsalar (iymoni mufassal) iymonning mufassali – tafsili, keng bayonidir.
Lekin men hozir aytgan bu mufassalning – keng tafsilning, umuman, ijmoli – qisqa ifodasi bordir.
Men barchasini sharhi bilan bayon qilayin va bilmagan bo'lsangiz, ayon qilayin, ravshan bildirayin.
ILOVA. Eng qisqa ifodasi – iymonning shartlari oltitadir: Allohga, farishtalariga, kitoblariga, Payg'ambarlariga, oxirat kuniga, qazo va qadarga – yaxshilik va yomonlik Allohdan ekanligiga ishonmoqdir («Al-fiqhul akbar»).
Nasriy bayon va sharh muallifi:
Mirzo KYeNJABYeK
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Nihoyat, Amr ibn Osning qalbi islom nurini ko‘rdi. Makkadan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlarida Islomga kirish uchun Madina sari yo‘lga tushdi. Yo‘lda Xolid ibn Validga uchradi. U ham Madinaga musulmon bo‘lish uchun ketayotgan ekan. Qurayshning eng aqlli va zakiysi hamda uning bemisl qahramoni bir kunda Islomga kirishdi.
Dinimizning ajoyibligiga qarang! Shaharlardan oldin qalblarni fath qiladi. Qo‘rg‘onlardan oldin ko‘ngillarni egallaydi!
Amr ibn Os masjidga borib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga dedi:
- Ey Allohning Rasuli! Qo‘lingizni oching, bay’at qilaman!
Nabiy sollallohu alayhi vasallam qo‘llarini ochdilar. Ammo Amr qo‘lini musht qilib oldi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam so‘radilar:
- Senga nima bo‘ldi, Amr?
- Shartim bor!
- Sharting nima ekan?
- Mening mag‘firat qilinishim!
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
Bilmaysanmi, Islom oldingi gunohlarni yo‘qotib tashlaydi! - dedilar.
Tavba yangidan islomga kirishdir. Alloh tomon yuzlaning. Gunohingiz har qancha katta bo‘lmasin, afvdan umid uzmang. Shirkdan ko‘ra katta gunoh yo‘q. Zino, o‘g‘irlik, ribo yeyish qanchalar katta gunoh bo‘lmasin, shirkning oldida kichikdir. Shunday bo‘lsa-da, mushrik agar shirkini tark qilib, Allohga qalbi bilan yuzlansa, uning oldingi gunohlari kechiriladi. Endi osiy musulmonni kechirishi uning gunohlari qanchalik katta bo‘lmasin, albatta, loyiq va munosib bo‘ladi!
Insonlarning gunohlari qanchalar katta bo‘lmasin, Allohning mag‘firati undan-da, kattadir!
Tavbaning uchta sharti bor:
1. Darhol o‘sha gunoxdan saqlanish.
2. Pushaymon bo‘lib o‘sha gunohga qaytmaslikka azm etish. Agar zaiflik qilib, yana gunohga qaytib qolsa, yana tavba qilish.
Mening qalbimga o‘rnashib qolgan bir hadis bor, unda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday marhamat qilganlar: «Mo‘min bandaning vaqti-vaqti bilan qilib turadigan gunohi bo‘ladi. Dunyodan o‘tgunicha ajrala olmaydigan gunohi bo‘ladi. Mo‘min kishi sinovdadir (Alloh uni balo, gunoh va fitnalar bilan sinaydi), u ko‘p tavba qiluvchi bo‘ladi, u (qilgan gunohlarini) unutuvchi bo‘ladi. Agar unga eslatilsa, eslaydi (ya’ni Allohning azobi eslatilsa, eslab gunohidan qaytadi)».
Imom Tabaroniy rivoyat qilgan, sahih.
3. Agar birovlarning haqqini yegan, yerini tortib olgan yoki merosda boshqaning ulushini egallab olgan bo‘lsa, ularni qaytarib tavba qilinadi.
Agar bir kunda ming marta gunoh qilsangiz, Allohga ming marta tavba qiling. Shayton eng ko‘p istaydigan narsa bandaning noumidligidir. Umidni uzishdan saqlaning!
«Nabaviy tarbiya» kitobi asosida tayyorlandi