NAZM

Olti mu'man bihning zikri

Oltidur mu'manun bih, ey mo''min,

Aytayin barchasin, eshit mendin.

Avval iymon Hudog'a kelturgil,

shirk cherigin zamirdin surgil.

Dog'i bilkim, malak erur mavjud,

Borchasi abd-u, Tengridur ma'bud.

Bor uchunchi Kitobi iqrori,

Tengri tavfiq bersa, dey bori.

Yana bil anbiyosini barhaq,

Ro'zi oxirni dog'i bil mundoq.

Yana bilgil Hudodin, ey hamdam,

Yaxshiliq bo'lsa, gar yamonliq ham.

Ushbularkim, borin dedi Bobur,

Bilgasenkim, mufassali iymondur.

Bu mufassalki, men dedim holiy,

Lek filjumla bordur ijmoli,

sharhi birla barin bayon qilayin,

Bilmagan bo'lsangiz, ayon qilayin.

NASRIY BAYoN

*   *   *

Iymon keltirish shart bo'lgan olti narsaning bayoni (Iymonning olti sharti)

Ey mo''min! (Ey Allohga va Uning Rasuliga ishongan kishi!) Ishonish – iymon keltirish shart bo'lgan narsa oltitadir. Men barchasini aytayin, sen eshit (uqib ol).

Avval Allohga iymon keltirgin va shirk lashkarini (Allohga biror narsani sherik qilish fikrlarini) zamiringdan sidirib tashlagin.

Ikkinchi, bilginki, farishtalar bordir (va bu haqiqatdir), hammasi  bandadir,  Alloh  esa  ma'bud  –  yagona  ibodat  qilinadigan Zotdir.

Uchinchi, ilohiy Kitoblarni iqror qilmoq, ya'ni ularga ishonmoq shartdir, Alloh yordam bersa, barchasini batafsil aytayin.

To'rtinchi, Allohning payg'ambarlarini barhaq deb (hech birining orasini ajratmasdan) iymon keltir, yana (beshinchi) oxirat kunini ham shunday haq deb ishon.

(Oltinchi),  ey  hamdamim,  do'stim,  yana,  har  qanday  yaxshilik  va yomonlik bo'lsa, Allohdan deb bilgin va ishongin. Bobur aytgan bu narsalar (iymoni mufassal) iymonning mufassali – tafsili, keng bayonidir.

Lekin  men  hozir  aytgan  bu  mufassalning  –  keng  tafsilning, umuman, ijmoli – qisqa ifodasi bordir.

Men barchasini sharhi bilan bayon qilayin va bilmagan bo'lsangiz, ayon qilayin, ravshan bildirayin.

ILOVA. Eng qisqa ifodasi – iymonning shartlari oltitadir: Allohga, farishtalariga, kitoblariga, Payg'ambarlariga, oxirat kuniga, qazo va qadarga – yaxshilik va yomonlik Allohdan ekanligiga ishonmoqdir («Al-fiqhul akbar»).

Nasriy bayon va sharh muallifi:

Mirzo KYeNJABYeK