Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Iyun, 2026   |   3 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:03
Quyosh
04:49
Peshin
12:29
Asr
17:40
Shom
20:03
Xufton
21:45
Bismillah
18 Iyun, 2026, 3 Muharram, 1448

Avval o‘yla, keyin so‘yla

09.08.2020   4030   8 min.
Avval o‘yla, keyin so‘yla

1991 yil xalqimiz mustaqillikka erishgach Islom dini arkonlariga amal qilish, uning ta’limotlarini o‘rganishga bo‘lgan ishtiyoqini ro‘yobga chiqarish borasida imkoniyatlar ochildi. O‘sha davrlarda Samarqand viloyatidagi Imom Buxoriy jome masjidida imom-xatib vazifasida faoliyat olib borayotgan Usmonxon Alimov o‘z hamfikrlari bilan birgalikda xalqning diniy ta’limga bo‘lgan ehtiyojlarni qondirish maqsadida masjid qoshida Imom Buxoriy madrasasiga asos soldi hamda ushbu maskanda ustozlik qila boshladi. Dastlab, o‘rta maxsus diniy bilim yurti, so‘ng hadis ilmi markazi sifatida faoliyat yuritgan ushbu bilim yurti bir necha yuzlab diniy ulamolar yetishtirib berdi. Bugungi kunda juda ko‘plab masjidlarning imom-xatib, imom noibi, bilim yurtlarining mudarrislari sifatida va boshqa sohalarda ushbu mutaxassislar faoliyat olib borib, xalqimizning diniy-ma’rifiy savodxonligini oshirishda xizmat qilib kelmoqdalar.

Hammamizga ma’lum, keyinchalik ushbu ta’lim maskani negizida Usmonxon Alimov hazratlarining O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi vazifasida ish olib borish jarayonida xalqaro ilmiy tadqiqot markazlari tashkil qilindi. 2019 yilga kelib esa Imom Buxoriy nomli hadis oliy maktabi ham o‘z ish faoliyatini boshladi va hadis ilmi sohasida yetuk olimlar tayyorlash bo‘yicha sobiq ittifoq hududidagi yagona ta’lim muassasiga aylandi.

Ko‘p yillar masjid imomi, viloyat bosh imom-xatibi lavozimida mehnat qilgan Usmonxon Alimov 2006 yilga kelib, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy etib saylandilar. O‘zining ilmu ma’rifati, ish yuritish salohiyati, adolat, og‘ir va vazminlik bilan fikrlashi, musulmonlar manfaatini o‘ylab ish boshqarishi muftiy hazratlarining uzoq yillar davomida idora raisligi vazifasida ishlashini ta’minladi desak, mubolag‘a bo‘lmaydi.

Hazrat har qanday vaziyatda ham musulmonlar idorasi, masjid va madrasalarning bir maromda ish olib borishi, ularga nisbatan har xil ta’na toshlar otilishi, turli zararlar yetishini oldini olganligi ayniqsa shu soha ichida bo‘lganlarga ko‘proq ayondir, shu jumladan kaminga ham. Nafaqat zarar yetishi, balki ularni takomillashtirish, xalqimizning masjid va madrasalarga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish borasida musulmonlarning rahbari sifatida ko‘plab ishlarni amalga oshirgani hech kimga sir emas. Yangi masjidlarning ochilishi, 500dan ziyod masjidlarda qayta qurish va ta’mirlash ishlari olib borilayotgani, Buxoro shahridagi “Mir Arab”, Samarqand viloyatidagi “Imom Buxoriy hadis maktabi” diniy oliy bilim yurtlari, 2020 yil Surxondaryo viloyatidagi “Imom Termiziy” o‘rta maxsus islom bilim yurti yangidan ochilib, faoliyat olib borayotgani, diniy bilim yurtlariga talabalar qabul kvotasining oshirilishi, viloyatlarda hadis, kalom, aqida, fiqh maktabalarining faoliyati yo‘lga qo‘yilganligi, diniy bilim yurtlari qoshida Qur’on kurslari tashkil etilganligi kabi ko‘plab xayrli ishlar aynan muftiy Usmonxon Alimov hazratlarining diniy idora rasiliklari davrida amalga oshilirlagani hazratning ushbu sohadagi samarali mehnatlaridan dalolat beradi. Muftiy Usmonxon Alimov hazratlari O‘zbekiston musulmonlarining rahbari, bugungi kunda diniy sohada faoliyat olib borayotgan ko‘plab mutaxassislarning ustozi bo‘libgina qolmay, yon qo‘shni mamlakatlar, Rossiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston, Qirg‘iziston muftiyotlari tomonidan ham ustoz sifatida e’tirof etilganini qayd etishimiz lozim. Ular ko‘plab masalalarda O‘zbekiston musulmonlari idorasi bilan hamkorlikda ish olib borayotgani, hazratning idora tarixida ilk bor 2012 yil Islom olami uyushmasi ta’sis majlisining a’zosi, Butun dunyo ulamolar kengashi a’zosi etib saylanganlari, islom dini ma’rifatini keng tarqatish, buzg‘unchi kuchlarga qarshi birga kurashish va o‘zaro hamkorlikdagi keng ko‘lamli ishlar uchun Rossiya  Federatsiyasi Sverdlovsk viloyati musulmonlari idorasi tomonidan “Kumush yarim oy” medali bilan taqdirlanishi, Markaziy Osiyo musulmonlari ma’naviy taraqqiyotiga ko‘p yillar xizmat qilgani, tinchlik-osoyishtalik, farovonlik kabi islomiy tamoyillarga sodiqligi, urf-odatlarni tiklash va avaylab asrashga qo‘shgan hissasi uchun Qirg‘iziston musulmonlari idorasining 1-darajali “Ыntimoq” medali (“Ittifoq”) bilan taqdirlanishlari, Ummon Sultonligi Islomiy strategik tadqiqotlar markazi tomonidan 2019 yil 30 sentyabrda e’lon qilingan “Dunyoning eng nufuzli 500 musulmoni” ro‘yxatidan munosib o‘rin egallaganlari xalqaro e’tibor va ehtiromga sazovar bo‘layotganlariga dalolat qiladi.

Muftiy hazratlari Islom dini ma’rifatining targ‘ibotchisi sifatida ham nafaqat yurtimizda, balki, ko‘plab xorijiy mamlakatlarda bo‘lib o‘tgan xalqaro anjumanlarda ilmiy asoslangan mazmunli ma’ruzalari bilan ishtirok etib kelmoqdalar. U kishi yigirmadan ortiq kitob va yuzdan ziyod ilmiy-ommabop maqolalarning muallifi hisoblanadi. “Tafsiri Irfon”, “Rasulullohning muborak vasiyatlari”, “Rasululloh mo‘jizalari”, “Oilada farzand tarbiyasi”, “Yoshlar kelajagimiz”, “IX-X asrlarda Samarqandda kalom ilmining rivojlanishi” kabi asarlari shular jumlasidandir.

Muftiy Usmonxon Alimov hazratlarining Islom dini va musulmonlar manfaati yo‘lida amalga oshirgan ishlari va olib borayotgan sa’y harakatlari haqida yana ko‘plab to‘xtalishimiz mumkin. Alloh taoloning inoyati ila mana shunday salmoqli ishlar muftiy hazratlari boshchiliklarida bardavom bo‘lmoqda. Ammo, bugungi kunda ba’zi bir dilni xira qiladigan, musulmonlarni o‘z rahbariga qarshi chiqishga undaydigan, ular orasida fitna va parokondalikka chaqiruvchi ayrim ijtimoiy tarmoqlardagi xabar va gaplarning tarqalishi biz diniy soha vakillari va musulmonlarning noroziligimizga sabab bo‘lmoqda. Ilm ahllarining darajalarini Alloh taoloning  O‘zi baland qilgan. Bu tortishmaydigan masaladir. Chunki, Alloh taolo “Alloh sizlardan iymon keltirganlarni va ilmga berilganlarning darjalarini ko‘tarur” (Mujodala-4), deya marhamat qilgan. Olimlarga dushmanlik qilgan odam Allohga urush qilganga o‘xshaydi. Alloh azza va jalla bilan urush qilgan g‘olib bo‘larmidi? Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Alloh aytadi: “Kim mening do‘stimga dushmanlik qilsa, unga urush e’lon qilaman” (Buxoriy rivoyati). Ibn Hajar aytadi: Allohning do‘stidan murod Allohni taniydigan, Uning toatida doim bo‘ladigan olimdir.

Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayh: “Kim olimlarni pastga ursa, uning oxirati barbod bo‘ladi, kim amirlarni pastga ursa, uning dunyosi barbod bo‘ladi. Kim birodarlarini pastga ursa, uning odamgarchiligi barbod bo‘ladi”, deganlar.

Ahli ilm, imomlarga samimiy xayrixoh bo‘laylik. Aslida islomning mohiyati ham shunday, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam buni o‘z hadislarida ta’kidlaganlar.

Tami ibn Avs Doriy roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Din samimiy xayrixohlikdir”, dedilar. Biz: “Kim uchun?” dedik. U zot: “Alloh uchun, Uning Kitobi uchun, Rasuli uchun hamda musulmonlarning imom-rahbarlari va hammalari uchun”, dedilar”. (Imom Muslim rivoyati).

Barchamiz uchun ustoz bo‘lgan, olim, fazilatli shayx Usmonxon Alimov hazratlarini o‘z vazifasiga noloyiq, olib borayotgan ishlarini samarasizlikda ayblamang! Muftiy hazratlarining odilona, ilmu ma’rifat va mo‘tadillik bilan ish boshqarishlari natijasi o‘laroq masjidlarimiz obod, talabalarimiz ilm chashmasidan bahramand, soha vakillari o‘zaro ittifoqlikda mehnat qilib, xalqning ma’rifati, tinchligi, to‘g‘ri yo‘ldan og‘ishmay, halol-haromni farqlaydigan bo‘lib shakllanishi davom etmoqda. Zero, hikmatlarda “Ishlarning yaxshisi o‘rtachasidir”, deyilishi bilan har bir ishni mo‘tadil holda bajarish afzal ekanligini ta’kidlangan.

Muftiy hazratlariga uzoq yillar mo‘min-musulmonlarimiz xizmatida bardavom bo‘lishlarini Alloh taolo nasib aylasin!

 

Zayniddin ESHONQULOV,

Samarqand viloyat bosh imom-xatibi

 

 

 

 

                   

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Yoshlar bizning kelajagimiz: Giyohvandlikdan asrab qolaylik!

18.06.2026   1767   6 min.
Yoshlar bizning kelajagimiz: Giyohvandlikdan asrab qolaylik!

Bugungi globallashuv va axborot texnologiyalari jadal rivojlanayotgan davrda yoshlar tarbiyasi, ularning sog‘lom va barkamol inson bo‘lib voyaga yetishi har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Zero, yoshlar – millatning ertangi kuni, mamlakatning tayanchi va kelajagidir. Shu bois ularni turli yot g‘oyalar, zararli odatlar va jamiyat taraqqiyotiga tahdid soluvchi illatlardan asrash barchamizning muqaddas burchimiz hisoblanadi.
 

Bugungi kunda yoshlarimiz oldida turgan eng katta xavflardan biri – giyohvandlikdir. Bu illat nafaqat inson salomatligiga, balki uning ma’naviy dunyosiga, oilasiga, jamiyatga va davlat taraqqiyotiga ham jiddiy zarar yetkazadi. Giyohvandlikka mubtalo bo‘lgan inson o‘zining sog‘lig‘i, obro‘si va kelajagini xavf ostiga qo‘yibgina qolmay, atrofidagi insonlarning hayotiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.


Giyohvand moddalar inson organizmini sekin-asta yemirib boradi. U asab tizimi, yurak-qon tomirlari, jigar va boshqa muhim a’zolar faoliyatiga jiddiy zarar yetkazadi. Eng achinarlisi, insonning aqliy qobiliyati pasayib, fikrlash doirasi torayadi, hayotga qiziqishi so‘nadi. Natijada u ta’limdan, mehnatdan, oiladan va jamiyatdan uzoqlashib, turli huquqbuzarlik va jinoyatlarga qo‘l urishi mumkin.


Islom dini inson salomatligi va hayotini asrashga alohida ahamiyat beradi. Qur’oni karimda Alloh taolo shunday marhamat qiladi:


“Ey iymon keltirganlar! Albatta, may ichish, qimor o‘ynash, butlarga sig‘inish va fol ochish – shaytonning nopok ishlaridandir. Ulardan uzoq bo‘linglar, shoyadki najot topsangizlar.” (Moida surasi, 90-oyat)


Ushbu oyatda inson aqlini zaiflashtiruvchi va uni to‘g‘ri yo‘ldan og‘diruvchi barcha narsalardan uzoq bo‘lishga chaqirilgan. Giyohvand moddalar ham inson ongi va irodasini zaiflashtirishi bilan mazkur ogohlantirish mazmuniga kiradi.


Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham insonning o‘z tanasi va salomatligi oldida mas’ul ekanini ta’kidlab shunday deganlar:


“Jismingning ham senda haqqi bor, ko‘zingning ham senda haqqi bor, oilangning ham senda haqqi bor”. (Imom Buxoriy, Imom Muslim)


Demak, inson o‘z hayoti va sog‘lig‘ini asrashi, unga zarar yetkazuvchi har qanday omildan uzoq bo‘lishi lozim.


Bugungi kunda giyohvandlikning yangi va xavfli ko‘rinishlari paydo bo‘lmoqda. Xususan, sintetik narkotiklar yoshlar orasida jiddiy tahdidga aylanmoqda. Ular arzonligi, yashirin tarqatilishi va internet orqali sotilishi bilan xavfli hisoblanadi. Ayrim hollarda yoshlar bu moddalarning oqibatlarini anglamasdan, qiziqish yoki tengdoshlar ta’sirida ularni iste’mol qilishga moyil bo‘lib qolmoqda.


So‘nggi yillarda mamlakatimizda aholi salomatligi va millat genofondini muhofaza qilish maqsadida giyohvandlikka qarshi kurashish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev rahbarligida mazkur sohada qonunchilikni takomillashtirish, profilaktika ishlarini kuchaytirish va zamonaviy tahdidlarga qarshi samarali mexanizmlarni joriy etishga alohida e’tibor qaratilmoqda.


Jumladan, giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va ularning analoglarining noqonuniy muomalasi uchun javobgarlikni kuchaytirishga qaratilgan qonun qabul qilindi. Unda aholi salomatligi va genofondiga qarshi qaratilgan jinoyatlar uchun jazo choralarini kuchaytirish nazarda tutilgan.


Shuningdek, noqonuniy narkolaboratoriya tashkil qilish, narkotik moddalar savdosini boshqarish, bangixona tashkil etish kabi og‘ir jinoyatlar uchun alohida javobgarlik belgilanmoqda. Bu esa giyohvandlikka qarshi kurashishni yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi.


Yangi qonun loyihalarida aholi, ayniqsa yoshlar va xotin-qizlarda giyohvandlikka qarshi mustahkam immunitetni shakllantirish, internet orqali sodir etilayotgan narkojinoyatlarga qarshi kurashish, erta profilaktika, tashxis qo‘yish, davolash va reabilitatsiya tizimini takomillashtirish masalalariga ustuvor ahamiyat berilmoqda.


Giyohvandlikning zarari faqat inson salomatligi bilan cheklanib qolmaydi. U mamlakat iqtisodiyotiga ham katta salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Mehnat qobiliyatining pasayishi natijasida ishlab chiqarish samaradorligi tushib ketadi. Davlat budjeti hisobidan davolash, reabilitatsiya va huquqni muhofaza qilish ishlariga katta mablag‘lar sarflanadi. Shu bilan birga, giyohvandlik jinoyatchilikning ko‘payishiga, oilalar parokandaligiga va ijtimoiy muammolarning ortishiga sabab bo‘ladi.


Bu illatga qarshi kurashda oila, mahalla, ta’lim muassasalari, diniy tashkilotlar va jamoatchilikning hamkorligi juda muhimdir. Farzandlar bilan doimiy muloqot qilish, ularning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish, kitobxonlik, sport va ijodiy faoliyatga jalb qilish orqali ko‘plab salbiy holatlarning oldini olish mumkin.


Aziz yoshlar! Sizlar mamlakatimizning eng katta boyligi va kelajagisiz. Hayotda katta maqsadlar qo‘ying, ilm oling, kasb egallang, sport bilan shug‘ullaning, yurt taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shishga intiling. Giyohvand moddalar hech qachon baxt va muvaffaqiyat olib kelmaydi. Aksincha, ular insonni halokat sari yetaklaydi.


Pok hayot, sog‘lom turmush tarzi, mustahkam iroda va ezgu maqsadlar har qanday yomon yo‘ldan saqlaydi. Shuning uchun har birimiz giyohvandlikka qarshi murosasiz munosabatda bo‘lishimiz, yoshlarimizni bu illatdan asrash uchun bor kuch va imkoniyatlarimizni safarbar etishimiz zarur.


Xulosa qilib aytganda, giyohvandlik – jism va ruhni yemiruvchi, oila va jamiyatni izdan chiqaruvchi, iqtisod va ma’naviyatga katta zarar yetkazuvchi illatdir. Undan yoshlarni asrash – nafaqat davlat idoralari, balki har bir ota-ona, ustoz, imom-xatib va fuqaroning muqaddas vazifasidir.


Kelajagimizni asraylik, yoshlarimizni sog‘lom va pok hayot sari chorlaylik! Zero, yoshlarimiz – bizning kelajagimizdir. 

 

Firuz ABDULLAYEV,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Buxoro viloyati vakilligi matbuot kotibi

Maqolalar