Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Mart, 2026   |   22 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:24
Quyosh
06:42
Peshin
12:38
Asr
16:39
Shom
18:29
Xufton
19:41
Bismillah
11 Mart, 2026, 22 Ramazon, 1447

KIMNING KIMLIGI BILINDI

13.09.2019   6330   10 min.
KIMNING KIMLIGI BILINDI

 Hammamiz parvonani yaxshi bilamiz. Bu jonivor nedir ilinj va umid bilan tunda shu’laga yoki chiroqqa o‘zini urgani-urgan, halok bo‘lishini yo biladi, yo bilmaydi. Chunki unda aql yo‘q-da... Ongi bo‘lganida o‘zini halokatga tashlarmidi?! Unga ergashgan boshqa jonivorlarning ham tong otgach chiroqqa urilib halok bo‘lganini ko‘rganmiz.

Xuddi shunday holat 10 sentyabr kuni kuzatildi: kech tushishi bilan ayrim ijtimoiy tarmoqlar, internet saytlari nedir ilinj va umidda (!) soxta xabarlar tarqatdi. Tarqatilgan asossiz xabarlarning sarlavhalari turli-tuman bo‘lsa-da, biroq mazmun bir xil: emishki, “O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasida bo‘lib o‘tayotgan yig‘ilishda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov lavozimidan ozod etilibdi”...

Katta shov-shuvga sabab bo‘lgan bunday soxta, yolg‘on, bo‘hton, tuhmat xabarlarni tarqatayotgan kishilarni, hech shubhasiz, xalqimizning, millatimizning, dinimizning (!) dushmanlari, yolg‘onchilar deya olamiz. Modomiki, ular shu zaminda yashab, mamlakatning qonunlariga ham bo‘ysunmayaptimi, demak, ular davlatning ham dushmanidir.

So‘z isboti bilan go‘zal. Tabiiyki, mo‘min kishi, avvalo, kalomlarning eng ulug‘i – Qur’oni karimga murojaat qiladi. Kalomullohda: «Ey mo‘minlar! Agar sizlarga biror fosiq kimsa xabar keltirsa, sizlar (haqiqiy ahvolni) bilmagan holingizda biror qavmga aziyat yetkazib qo‘yib, (keyin) qilgan ishlaringizga pushaymon bo‘lmasligingiz uchun (u xabarni) aniqlab (tekshirib) ko‘ringiz!», deb marhamat qilingan (Hujurot surasi, 6-oyat).

Mufassirlar oyati karimani sharhlab, keltirilgan har qanday xabarga ishonavermaslikni, agar fosiq kishi (fosiq “fisq” so‘zidan olingan bo‘lib, lug‘atda “qobiqni teshib chiqish” ma’nosini anglatadi. Shar’iy istilohda esa Alloh taoloning toatidan chiqib, ma’siyatlarni yashirmay, uyalmasdan, ochiq-oydin qiladigan odamga “fosiq” deyiladi) biror gap olib kelsa, uni yaxshilab tekshirib ko‘rish zarurligini ta’kidlashadi.

Hadisi shariflarda: “Eshitgan narsasini gapiraverish kishining yolg‘onchiligiga kifoya qiladi”(Imom Muslim rivoyati), “Musulmon shunday kishiki, uning na qo‘lidan, na tilidan musulmonlar ozor ko‘rmaydi”(Imom Buxoriy rivoyati), “Birovga zarar berish ham, zarar ko‘rish ham yo‘q”(Imom Bayhaqiy rivoyati)deyilgan.

Xo‘sh, shu kuni tarqatilgan soxta xabarlardan kimga nima naf? Nima maqsadda shunday qilindi? Oyati karimaga ko‘ra, xabar tekshirilib ko‘rildimi? Hadisi sharifga binoan eshitgan narsasini aniqlashtirmasdan turib, saytga qo‘yib yuborgan kishi yolg‘onchi, musulmon birodariga ziyon-zahmat yetkazgan, uni obro‘sizlantirgan bo‘lib qolmadimi?! Yoki shu ishni qaysi oyati karimaga, hadisi sharifga, xalqimiz, butun islom olami e’tirof etgan ulamolardan qay birining so‘ziga binoan bajardi?!!

Vaholanki, yolg‘on xabarni tarqatgan manbani kuzatsangiz, unda berib borilayotgan maqolalar oyati karimalardan, hadisi shariflardan, ulug‘larning hikmatli so‘zlaridan iborat bo‘lib, ularning bu ishlari odamlarga go‘yo “din uchun jon kuydirayotgan”dek tuyuladi. Payg‘ambarimiz Rasululloh sallallohu alayhi vasallam yolg‘onchi odam jannatga kirmasligi xususida ko‘p marotaba bizlarni ogohlantirganlar.

Endi, xolisanlillah (!), o‘zbekcha aytganda, Xudo uchun (!), do‘ppini yechib, Xudoga qarab, tafakkur qilib ko‘raylik... So‘nggi ikki yarim yil mobaynida mamlakatimizda barcha sohalar qatori diniy yo‘nalishda ham amalga oshirilayotgan ishlarni tahlil qilsak. Avvalo, gapni muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 2017 yil sentyabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkilotining (!) 72-sessiyasidagi tarixiy nutqida savodsizlik va jaholatga barham berish; diniy erkinlik; dindorlarning huquqini himoya qilish; ularning kamsitilishiga yo‘l qo‘ymaslik choralari kabi o‘ta muhim va dolzarb masalalarni kun tartibiga qo‘ydi.

Bu nutq Islom olami yetakchilari tomonidan iliq kutib olindi. Turkiya Prezidenti Rajab Toyyip Erdo‘g‘an BMT minbaridan turib, Islom dini qadriyatlari haqida so‘zlash katta jasorat ekanini e’tirof etdi.

Shu bilan birga, yurtimizda «Jaholatga qarshi – ma’rifat» shiori ostida amalga oshirilayotgan ishlarni nafaqat Islom olami, balki butun dunyo ekspertlari, siyosatchilar, tahlilchilar yuksak e’tirof etishmoqda.

Bular shunchaki balandparvoz gaplar emas, balki ayni haqiqatdir! “Isboti qani” deysizmi? Marhamat, unda quloq tuting: so‘nggi uch yilda birgina diniy sohadagi o‘zgarishlarni olaylik:

O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi tashkil etildi;

Islom sivilizatsiyasi markazi barpo etilyapti;

“Vaqf” xayriya jamoat fondi faoliyati yo‘lga qo‘yildi;

Samarqandda Hadis ilmi oliy maktabi faoliyat boshladi;

Buxoroda tasavvuf, Qarshida aqida ilmi, Marg‘ilonda fiqh, Samarqandda kalom ilmi maktablari ochildi;

Buxoroda Mir Arab oliy madrasasi ta’sis etildi;

2019-2020 o‘quv yili uchun Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida modul tizim asosida 120 nafar o‘rta maxsus ma’lumotga ega imom-xatiblar sirtqi bo‘limga o‘qishga qabul qilindi va hokazolar.

O‘quvchini zeriktirib qo‘ymaslik maqsadida yurtimizda yangidan barpo etilib, foydalanishga topshirilayotgan jome masjidlar, majmualar, Ramazon oyida mingga yaqin masjidda Qur’oni karim xatm qilinayotgani, taroveh namozlarida Kalomullohni tilovat qilayotgan qorilar aynan o‘zimizning qorako‘zlar ekani, diyorimizdagi madrasalarda tahsil olgani haqida to‘xtalib o‘tirmadik.

Aqli raso insonmiz, oq-qorani ajrata olamiz. Yuqorida sanab o‘tilgan ishlar o‘z-o‘zidan amalga oshmayotganini, bularning zamirida qanchadan-qancha mehnat, beqiyos mashaqqat borligini, kunni tunga, tunni tongga ulab, izlanib, tafakkur qilib, o‘ylab, Yurtboshimiz ta’biri bilan aytganda, insonlarning dardu tashvishlarini o‘ylab yashash odamiylikning eng oliy mezoni ekanini o‘ziga dasturilamal qilib olgan olijanob shaxslarning xizmati katta ekanini yaxshi anglaymiz.

Dono xalqimiz “Yaxshiga qilsang yaxshilik – ham aytadi, ham qaytadi. Yomonga qilsang yaxshilik – na aytadi, na qaytadi” deydi. Jannatmakon yurtimiz tinchligi, dono xalqimiz farovonligi, pok dinimiz ravnaqi uchun qilinayotgan ishlarga javob qaytarish shumi? Janob Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallam bilib aytgan ekanlar-da Imom Termiziy va Imom Ahmad rivoyatlarida: “Odamlardan bo‘lgan yaxshilikka minnatdorchilik bildiraolmagan inson Xudoga ham shukr qilaolmaydi” deb. Eng taajjublanarli joyi shuki – bundaylar yana din to‘g‘risida boshqalardan “ko‘proooq” qayg‘urib, boshqalardan “ko‘proooq” g‘am chekadilar. Go‘yo faqat ulargina musulmonlar, go‘yo faqat ulargina dindorlar!..

Shunday vaziyatda muqaddas dinimizga sidqidildan xizmat qilayotgan muhtaram insonni obro‘sizlantirishga harakat qilish, yolg‘on va soxta xabarlar tarqatib, xalqning tinch-totuv hayotiga rahna solish, mo‘min-musulmonlar orasiga fitna suqish orqali kimning tegirmoniga suv quyyapsiz?!

Vaholanki, Ibn Umar raziyallohu anhumodan rivoyat qilingan hadisda Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallam minbarga chiqib, baland ovozda bunday dedilar: «Ey, tilida musulmon bo‘lib, imon qalbiga singmagan jamoa! Musulmonlarga aziyat yetkazmang, ularni ayblamang! Ularning ayblarini qidiravermang! Zero, kim musulmon birodarining ayb-nuqsonlarini surishtirib, oshkor etsa, qiyomat kuni Alloh ham uning aybini oshkor qiladi. Alloh kimning aybini oshkor etsa, uyida bo‘lsa ham, uni odamlar oldida sharmanda qiladi».

Xalqimiz juda oriyatli. Biror ish qilmoqchi bo‘lsak, avvalo, yoshi ulug‘ insonlarning, hayot dorilfununini tamomlagan kayvonilarning oldidan o‘tamiz, ularning duolarini, maslahatlarini olib, yo‘l-yo‘riqlariga qat’iy rioya qilamiz. Nega? Chunki shu tartibda boshlangan ishning oqibati xayrli bo‘lishi hayotiy tajribada ko‘p bor sinalgan.

Ayrim saytlarda asossiz xabar tarqatgan kimsalarni yosh, g‘o‘r, deyish mumkin. Lekin ularning ham rahbari, boshlig‘i bor-ku. Jilla qursa, ular ham qaysidir masjidda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining ortidan namoz o‘qigani chiqar, hech bo‘lmasa, muftiyning fatvosiga ko‘ra ish qilgandir, u zot muallifligida chop etilgan risolalar, kitoblarni o‘qib o‘rgangandir?! Nahotki, uyalmasa, or qilmasa? Hayo qilmasa?..

Hadisi shariflarda: “Alloh taolo bir bandaning (e’tiborini) yo‘qotishni istasa, undan hayoni olib qo‘yadi”, “Har dinning mukammal axloqi bor. Islomning axloqi – hayodir” (Imom Ibn Moja rivoyatlari).

Ba’zan noshukrligimizga borib, oldimizda, yonginamizda oqayotgan suvning qadrini bilmaymiz. Bu azim daryodan boshqalar foydalanishadi. Shu bilan birga, uning manfaati mo‘lligini e’tirof ham etishadi. Iordaniya Qirolligi strategik islom tadqiqotlar markazi har yili jahonning eng nufuzli musulmonlarining yangi 500 talik ro‘yxati e’lon qiladi. Ana shu ro‘yxatdan qatorasiga o‘rin olib kelayotgan muftiy hazratlari haqida tarqalgan yolg‘on xabarlar nafaqat yurtimiz mo‘min-musulmonlari sha’niga, balki davlatimiz, muqaddas dinimiz (!) sha’niga yarashmaydigan ish bo‘ldi.

Kitoblarimizda “Muftiy – hukmlarni yetkazishda Rasululloh sallallohu alayhi vasallamga o‘rinbosar va U Zotning merosxo‘ri hisoblanadi. Shu bois u Rasululloh nomlaridan gapiradi” deyilgan. “Men, alxamdulillah, musulmonman” degan odamga yarasharmikan shunday ish?

... Xayriyat hech qancha vaqt o‘tmay, haqiqat qaror topib, botil zoye bo‘ldi: muftiy hazratlari haqida tarqalgan xabarlar asossiz, soxta, yolg‘on ekani fosh bo‘ldi. Lekin dil yarasining bitishi qiyin kechyapti. 

Qur’oni karim oyatlariga ham, Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallamning hadisi shariflariga ham, shariatimiz hukmlariga-yu ulamolarimiz fatvolariga ham, davlatimiz konunlariga-yu sharqona odoblarimizga ham, jamiyatshunoslik aloqalariga-yu odamgarchilik munosabatlariga ham, insoniy tuyg‘ularga-yu ruhshunoslik sir-asrorlariga ham, yurtimiz urf-odatlariga-yu o‘zbekchilik qoidalariga ham, madaniyatimiz axloqlariga-yu insoniy aqlga ham, axloqiy normaga-yu dono maqollarimizga ham, milliy an’analarimizga-yu diniy qadriyatlarimizga ham, xalqimiz ongiga-yu Islom dinimiz tushunchalariga ham zid bo‘lgan ushbu harakatlarni qanday tushunish mumkin ekan???

Maqsadimiz – birovni yomonotliqqa chiqarish emas, balki atrof-javonibga teranroq nigoh bilan boqib, har bir ishni muqaddas dinimiz (!) ko‘rsatmalari asosida amalga oshirish zarur ekanini eslatish xolos.

Iloho o‘zlarimizni ham, farzand-zurriyotlarimizni ham Mehribon Parvardigorimiz buyurgan, janob Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallam tavsiya etgan, o‘tmishda o‘tganlarimizni ruhlari shod bo‘ladigan, xalqimiz xursand bo‘ladigan, ota-onalarimiz rozi bo‘ladigan yo‘llardan yurishimizni nasib etsin!

Ibrohimjon Inomov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Allohning zikri barcha narsadan ulug‘dir

10.03.2026   1427   8 min.
Allohning zikri barcha narsadan ulug‘dir

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Alloh taolo Qur’oni karimning ko‘plab oyatlarida bizlarni O‘ziga ibodat qilish va zikriga buyuradi, jumladan:

«Alabatta, Allohning zikri (barcha narsadan) ulug‘dir» (Ankabut surasi, 45-oyat).

«Ey, imon keltirganlar! Allohni ko‘p zikr qilingiz va ertayu kech Unga tasbeh aytingiz!» (Ahzob surasi, 41-42-oyatlar).

«Osmonlar va yerdagi narsalar Allohga tasbeh aytur. U Qudratli va Hikmatli (Zot)dir» (Hadid surasi, 1-oyat).

«Ertayu kech Robbing ismini zikr qil!» (Inson surasi 25-oyat).

Ushbu oyatlardan ma’lum bo‘ladiki, Allohni zikr qilishlik juda ham ulug‘ ibodat bo‘lib, u insonni Allohga yaqin va itoatli qiladi, ko‘plab ajr va yaxshiliklarga erishishiga sabab bo‘ladi.

“Zikr” so‘zi lug‘atda eslash, xotirlash, yodga olish, bayon etish kabi ma’nolarni anglatadi. Zikr deganda, birinchi navbatda Allohni zikr qilishlik tushuniladi. Allohni zikr qilish - bu qalbni Unga bog‘lash, U meni ko‘rib turibdi va har bir holatimdan xabardordir degan fikr doimo inson xayolida turishidir. Har kuni ma’lum bir vaqt ichida Allohni yod etib, Unga ibodat qilmoqlik ham zikrdir.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam hayoti davomida ko‘p vaqtini zikr bilan o‘tkazgan va bizlarni ham ko‘plab hadislari orqali zikr qilishga targ‘ib qilgan. Ulardan ayrimlarini eslab o‘tamiz:

Abu Hurayra roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisi qudsiyda Alloh taolo bunday degan: “Modomiki, bandam lablari qimirlab, Mening zikrimni qilib tursa, Men u bilan birgaman” (Imom Buxoriy rivoyati).

Abdulloh ibn Busr roziyallohu anhu rivoyat qiladi: “Bir kishi Payg‘ambar alayhissalomga: Yo Rasululloh! Yaxshi, ezgu amallar juda ko‘p, menga bir narsani buyuring, o‘sha narsani mahkam ushlay!” dedi. Shunda Payg‘ambar alayhissalom: “Allohning zikri bilan tiling doim nam bo‘lib tursin!”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).

Abu Muso Ash’ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Alloh zikr qilinadigan uy bilan Alloh zikr qilinmaydigan uy huddi tirik va o‘likka o‘xshaydi», dedilar (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilgan).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kim ertalab yoki kechqurun “Subhanallohi va bihamdihi” yoki “Subhanallohi va bihamdihi, subhanallohil ’azim”, deb yuz marta aytsa qiyomat kuni biror kishi undan afzal bo‘lmaydi. Faqat ana shu kishi aytganidek yoki undan oshirib aytsagina afzal bo‘lishi mumkin», dedilar (Imom Muslim rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «“Subhanallohi valhamdu lillahi va la ilaha illallohu vallohu akbar”, deyishim men uchun quyosh chiqib nur sochganidan yaxshiroqdir», dedilar (Imom Muslim rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhu rivoyat qiladi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam menga: «“Laa havla va laa quvvata illa billahi”ni ko‘proq ayt. Albatta, u jannat xazinalaridan biridir», dedilar (Imom Termiziy rivoyati).

Ulamolarimiz aytadilarki, zikrlarning eng afzallaridan biri: “Laa ilaha illalloh” kalimasidir. Ushbu tahlil “Allohdan boshqa iloh yo‘q”, degan ma’noni anglatib, u tavhid va aqidani o‘z ichiga oladi.

Umumiy ma’noda zikr ikki xil bo‘ladi, til bilan zikr qilish va dil bilan zikr qilish. Istilohda esa Zikr bandaning Robbisini tili va dili bilan eslashidir. Allohni zikr qilish nafsga qiyin, lekin ajri ulug‘ amaldir. Zikr - ibodatning iligi va najot kalitidir. U qalbni poklab sayqallashtiradi, mo‘min insonni kufr va nifoqdan ajratib turadi. Zikr oson ibodat, uni hamma joyda aytsa bo‘ladi, faqat nopok joylar hojatxona va hammomda aytilmaydi.

Zikrning sunnatlaridan biri maxfiylikdir. Maxfiy zikr oshkora zikrdan afzaldir. Payg‘ambarimiz ham, sahobalar ham, ko‘plab tasavvuf pirlari ham maxfiy zikrni afzal ko‘rishgan. Maxfiy zikr riyodan xoli bo‘lib, uning samarasi va foydasi jahriysidan ko‘ra ko‘proq va tezroq hosil bo‘ladi. Maxfiy zikr Alloh bilan bandasi orasidagi sir bo‘lib, uning ajrini Allohning o‘zi beradi. Maxfiy zikr kasb bilan shug‘ullanishda ham, jamoat joylarida ham boshqalarga xalal bermaydi. Buyuk ajdodimiz tariqat peshvosi Bahouddin Naqshband hazratlari aytganlariday: “Dil ba yoru dast ba kor”, ya’ni “Diling hamisha Alloh yodi bilan, qo‘ling esa mehnatda bo‘lsin”. Banda qaysi o‘rinda bo‘lishidan qat’iy nazar uning qalbi doimo Allohni eslab turishi, shuningdek, tili bilan ham zikrda bardavom bo‘lishi lozim. Banda tili bilan zikrda davomli bo‘lar ekan, keyinchalik u qalbga chuqur o‘rnashib qalbni o‘zi zikr qila boshlaydi. Bu komillikning yuksak ko‘rinishidir.

Qiyomat kunida insonlar bu dunyoda uchta amalni qilganlarga berilgan ajru-mukofotlarni ko‘rib o‘zi qilmagani uchun afsus-nadomat chekishar ekan. Ushbu ajr egalari Qur’oni karim xofizi bo‘lganlar, tahajjud namozini ado qiluvchilar va zikr ahlidan bo‘lgan zokirlardir. Alloh ta’alo qaysi bandasini yaxshi ko‘rsa uni hidoyatga yo‘llab, O‘ziga ibodat qilishini oson qilib qo‘yadi.

Eng afzal zikr – bu Qur’oni karim tilavotidir. Quyidagi hadisdan ham uning qanchalik ulug‘ligini bilishimiz mumkin. Abu Sa’id Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: Alloh taolo aytadi: “Kimni Qur’on o‘qish va mening zikrim uni boshqa narsalarni so‘rashdan to‘sib qo‘ysa, men unga so‘raganlarga berganimdan ko‘ra ko‘prog‘ini beraman. Alloh taolo kalomining boshqa kalomlarga nisbatan fazli Alloh taoloning bandalarga nisbatan fazli kabidir” (Imom Termiziy rivoyati).

Undan keyingisi esa Alloh taoloning zikridir. Zikr orqali banda Alloh taologa ixlos bilan duo qiladi va hojatlarini so‘raydi. Banda Allohni ko‘p zikr qilish bilan turli gunohlardan uzoqlashadi. Uning qalbida behuda fikrlarga o‘rin qolmaydi. Tahlil (La ilaha illalloh), tasbeh (Subhanalloh), tamhid (Alhamdu lillah), takbir (Allohu akbar) va istig‘for (Astag‘firulloh) kabi zikrlar vositasida Alloh nafsimizni isloh qiladi va bizni Robbimizga yaqinlashtiradi. Dunyo muhabbati va unga hirs qo‘yishlik esa bandani Allohning zikridan uzoqlashtiradi.

Islomda zikrlar bir necha turga bo‘linadi:

1. Zamonga xos zikrlar (ertalab, kech kirganda aytiladigan zikrlar). Imom Navaviy: “Zikr uchun eng afzal vaqt bomdod namozidan keyingi vaqtdir. O‘sha vaqtda farishtalar hozir bo‘ladilar”, deganlar.

2. Makonga xos zikrlar (masjid, uy yoki boshqa joyga kirganda aytiladigan zikrlar).

3. Ibodatlarga xos zikrlar (namoz, ro‘za, haj kabi ibodatlarda aytiladigan zikrlar). Zikrning eng afzal mavsumlaridan biri zulhijja oyining birinchi o‘n kunligi va ramazon oyidir.

4. Amal va holatlarga xos zikrlar (kiyim kiyganda, uyqudan uyg‘onganda, taomlanganda, ulov minganda aytiladigan zikrlar). Mazkur holatlarda qilinadigan zikrlarni bizda duo deb atash odat tusiga kirgan. Zikr va duo bir-birini to‘ldirib keladigan ibodatdir.

Xulosa qilib aytganda, Alloh taoloni zikr qilish shukrning boshi hisoblanib, unda davomli bo‘lish ruhni quvvatlaydi, qalbni poklaydi, nafsni tarbiyalaydi. Natijada banda gunohlardan forig‘ bo‘ladi, rizqi keng va hayotida baraka bo‘ladi. Yaratganga qurbat hosil qilish uchun na dunyo va na oxiratga foyda bermaydigan keraksiz so‘z, fikr, hayol va ishlardan voz kechgan holda, bo‘sh vaqtimizdan unumli foydalanib, zikrlarda bardavom bo‘lishimiz kerak. Allohning buyruqlarini bajarish eng oliy zikrlardan biri hisoblanadi.

 

“Tafsiri hilol”, “Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri”, “Hadis va hayot”
kitobi va boshqa manabalar asosida Dilshodjon Mamadaliyev tayyorladi.

 

 

Maqolalar