Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Mart, 2025   |   18 Ramazon, 1446

Toshkent shahri
Tong
05:12
Quyosh
06:30
Peshin
12:36
Asr
16:45
Shom
18:36
Xufton
19:49
Bismillah
18 Mart, 2025, 18 Ramazon, 1446

Diniy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida o‘tkazilgan sport musobaqalari g‘oliblari aniqlandi

25.04.2019   2873   6 min.
Diniy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida o‘tkazilgan sport musobaqalari g‘oliblari aniqlandi

Joriy yilning 24 aprel kuni “Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti mezbonligida “Jar” sport sog‘lomlashtirish kompleksida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi diniy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida “Barkamol avlod – 2019” sport musobaqasining respublika bosqichi o‘tkazildi. Tadbirda Vazirlar mahkamasi huzuridagi Din ishlari boyicha qo‘mita raisi o‘rinbosari Muzaffar Komilov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Shayx Abdulaziz Mansur, ta’lim bo‘limi mudiri Salohiddin Sherxonov, Xalqaro islom akademiyasi prorektori Shoislom Akmalov, diniy ta’lim muassasalarining rahbarlari va boshqa mehmonlar tashrif buyurishdi.

Davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilgan besh muhim tashabbusning ikkinchisi – yoshlarni jismoniy chiniqtirish, ularning sport sohasida qobiliyatini namoyon qilishlari uchun zarur sharoitlar yaratish tashabbusini qo‘llab-quvvatlash maqsadida o‘tkazilgan ushbu madaniy-sport tadbirining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Tadbir Respublikamiz madhiyasi bilan boshlandi.Tadbirni ochib berish uchun bilim yurti mudiri Muhammadamin Nasriyev so‘zga chiqdilar va o‘zlarining samimiy tilaklarini bildirdilar. Bayramona tadbir bilan barcha mehmonlar va ishtirokchilarni qutladilar. O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Shayx Abdulaziz Mansur so‘zga chiqib muqaddas dinimizda mo‘min-musulmonlarni badantarbiya, otda chopish, poygada musobaqalashish, suvda suzish, merganlik, aqlni chiniqtirish kabi mashqlar bilan muntazam shug‘ullanib yurishga targ‘ib qilinganliga, hozirgi kunimizda sog‘liqni saqlash, xastalikka chalinmaslik uchun badantarbiya qanchalik ahamiyatli ekanligini, kattayu kichik iloji boricha badantarbiyaga e’tibor berish lozimligini ta’kidlab o‘tdi. Bu haqda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning quyidagi hadislarini: Oisha onamiz roziyallohu anho rivoyat qiladi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam men bilan musobaqalashgan edilar, men u zotdan o‘zib ketdim. Bir muddatdan so‘ng meni jismim og‘irlashganida yana men bilan musobaqalashib, mendan o‘zib ketdilar va “haligi bilan biru bir”, dedilar» (Ahmad va Abu Dovud rivoyat qilishgan) aytib berdilar.

Tadbir davomida Vazirlar mahkamasi huzuridagi Din ishlar bo‘yicha qo‘mita raisi o‘rinbosari Muzaffar Komilov so‘zga chiqib diniy ta’lim sohasidagi erishilayotgan yutuqlar va islohotlar haqida malumot berib o‘tdilar. Ushbu tadbir davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilgan besh muhim tashabbusning ikkinchisi – yoshlarni jismoniy chiniqtirish, ularning sport sohasida qobiliyatini namoyon qilishlari uchun zarur sharoitlar yaratish tashabbusining amaliy ijrosi ekanligini ta’kidlab o‘tdilar.

Tadbir davomida “Jar” sport sog‘lomlashtirish kompleksining sportchi-tarbiyalanuvchilarining badiiy chiqishlari bo‘lib o‘tdi. So‘ngra musobaqaning asosiy qismi boshlandi. Ishtirokchilar sportning stol tennisi, tosh ko‘tarish, kurash, shaxmat turlari bo‘yicha o‘z kuchlarini sinovdan o‘tkazishdi. Musobaqa jarayonlarini adolatli baholab borish maqsadida tajribali sport mutaxassislari-hakamlar hay’ati jalb etildi.

Ayniqsa, musobaqaga tashrif buyurgan Axror baxshi tomonidan ijro etilgan xalq dostonlari barchaning ko‘ngliga xursandchilik ulashdi.

Murosasiz kechgan bahslarda ishtirokchilar faol ishtirok etib, hakamlar hay’ati tomonidan g‘oliblar aniqlandi. G‘oliblarni quyidagi jadval ko‘rinishida taqdim etamiz:

Shaxmat bo‘yicha sovrindorlar
1. Oxunov Bobirjon - Mir Arab o‘rta maxsus islom bilim yurti
2. Ibrohimov Ismoil - "Ko‘kaldosh" o‘rta maxsus islom bilim yurti
3. Atovulloyev Abdurahmon - Mir Arab oliy madrasasi

Ayol-qizlar o‘rtasida shaxmat bo‘yicha g‘oliblar:
1. Axmedjonova Komila - Xadichai Kubro ayol-qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti
2. Akbarova Havasxon - Toshkent islom instituti ayol-qizlar jamoasi
3. Amirova Oygul - "Jo‘ybori Kalon" ayol-qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti

Stol tennisi bo‘yicha sovrindorlar
1. Ametniyazov Ilyas - Muhammad al-Beruniy o‘rta maxsus islom bilim yurti
2. Mo‘ydinov Abdulhamid - Mir Arab o‘rta maxsus islom bilim yurti
3. Jiyemuratov Ajiniyaz - Toshkent islom instituti

Ayol-qizlar
1. Sa’dullayeva Osima - "Jo‘ybori Kalon" ayol-qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti
2. Muhammadodilova Isloma - Xadichai Kubro ayol-qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti
3. Kozimiy Muxlisa - Toshkent islom instituti ayol-qizlar jamoasi

Tosh ko‘tarish bo‘yicha sovrindorlar
1. Jumanov Baxtibay - Muhammad al-Beruniy o‘rta maxsus islom bilim yurti
2. Asliddinov Tojiddin - Toshkent islom instituti
3. Choriyev Maxmud - Mir Arab o‘rta maxsus islom bilim yurti

Milliy kurash bo‘yicha sovrindorlar
1. Gadayev Furqat - "Ko‘kaldosh" o‘rta maxsus islom bilim yurti
2. Madaminov Mansurjon - Faxriddin ar-Roziy o‘rta maxsus islom bilim yurti
3. Dalibayev Anuar - Muhammad al-Beruniy o‘rta maxsus islom bilim yurti

Jamoaviy tarkib bo‘yicha sovrindorlar
1. Muhammad al-Beruniy o‘rta maxsus islom bilim yurti (2 ta oltin, 1 ta bronza )
2. Mir Arab o‘rta maxsus islom bilim yurti (1 ta oltin, 1 ta kumush, 1 ta bronza)
3. "Ko‘kaldosh" o‘rta maxsus islom bilim yurti (1 ta oltin, 1 ta kumush)

Musobaqa g‘oliblari O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan diplom, faxriy yorliqlari va qimmatbaho esdalik sovg‘alari bilan taqdirlandi.

 

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar

Safarda sunnat namozi o‘qiladimi?

17.03.2025   1590   5 min.
Safarda sunnat namozi o‘qiladimi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Islom shariati – eng go‘zal va yengillik dinidir, Boshqa shariatlardan farqli ravishda o‘ziga xos jihatlaridan biri ham musulmonlarga yengillik o‘laroq ba’zi o‘rinlarda ruxsatlar va yengilliklar berilganidir. Birgina namozning o‘zida betob va uzrli kishilar, qariyalar va musofirlarga nisbatan qator yengilliklar mavjud. Unga ko‘ra musofir kishilar to‘rt rak’atli farz namozlarni ikki rak’atga qisqartirib o‘qishlari joiz ekani oyat va hadislar bilan sobit bo‘lgan. Ammo farz namozlariga tobe bo‘lgan ravotib sunnat namozlari ham safarda o‘qilish, o‘qilmasligi borasida ixtilofli qarashlar mavjud.

Biz mazkur masalaga oydinlik kiritish maqsadida ustozimiz Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf Hazratlarining bu boradagi fikrlarini keltirib o‘tamiz:

"Zafar Ahmad Usmoniy rahmatullohi alayhi hanafiy mazhabi ustidan tanqidlar ko‘payganda, "bu mazhabning gaplari dalilsiz, hadisga suyanmagan, fikrga suyangan narsa kabidir", degan bo‘htonu tuhmatlarga raddiya qilish uchun katta bir ilmiy jasorat ko‘rsatib, fiqh boblarining hammasida hanafiy mazhabining barcha hukmlariga oyat va hadislardan dalillarni to‘plab keltirgan buyuk olim hisoblanadilar. Mana shu kitobda "Safarda tatovvu’, ya’ni farz bo‘lmagan namozlarni o‘qish to‘g‘risidagi bobda birinchi bo‘lib Imom Termiziy Barro ibn Ozib roziyallohu anhudan rivoyat qilgan hadis keltiriladi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan o‘n sakkiz marta safar qildim. Ana shu safarim davomida u Zotning quyosh qiyomdan og‘gandan keyin, peshinning farzini o‘qishdan oldin ikki rak’at sunnat o‘qishni biror marta tark qilganlarini ko‘rmadim".

Rasuli Akram alayhissalom bilan birga o‘n sakkiz marta safarda bo‘lgan sahobiy ul Zoti sharifning sunnat o‘qiganliklarini aytgan bo‘lsalar-u, "safarda sunnat o‘qishlik gunoh, o‘qimaslik esa sunnat" deyishlik nodonlik va johillik emasmi?!

Hanafiy mazhabida mo‘tabar hisoblangan "Olamgiriya" kitobida bu haqida shunday deyiladi:

"Sunnat namozlar qasr qilinmaydi. Ba’zi ulamolar musofir sunnatni tark qilishini joiz hisoblaganlar. Lekin muxtor qavlga ko‘ra sunnatlarni xavf holatidagina o‘qimaydi, ammo xotirjamlik va barqarorlik holatlarida sunnatni bajo qiladi".

Yuqoridagi fikr va dalillardan umumiy xulosa yasaydigan bo‘lsak, Ahli sunna val jamoa mazhabining deyarli barcha imomlari – Hanafiylar, Shofeiy, Hanbaliy va Molikiylar ham safarda roitiba sunnat namozlarini o‘qish afzalligini ta’kidlaydilar. Bu faqat joiz bo‘libgina qolmay, balki Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning doimiy odatlari – sunnatlaridir. Bu borada ixtiloflar chiqarish U Zot alayhissalomning shafoatlaridan umidvor bo‘lgan musulmonning ishi emas.

Hanafiy mazhabining yana bir mo‘tabar manbalaridan biri, Ibrohim Halabiyning "Halabiyi Kabir" deb ataladigan mashhur asarida quyidagicha iboralarni ko‘rishimiz mumkin:

يرخص للمسافر ترك السنن على قول البعض. و قال: الفضل لا يرخص. و فى المبسوط لشمس الأئمة لا قصر فى السنن و تكلموا فى فضل. و قال الهندوانى الفعل افضل حالة النزول و الترك فى حالة السير. انتهى. و هذا الأعدل اذا لم تكن مشقة حالة النزول. و قد تقدم عن ابن عمر انه قال:"لو كنت مسبّحا لـأتممت". و قال هشام: "رأيت محمدا كثيرا لا يتطوع فى السفر قبل الظهر و لا بعدها، و لا يدع ركعتي الفجر و المغرب، و ما رأيته يتطوع قبل العصر و لا قبل العشاء". كذا فى شرح الهداية للسروجى.

"Musofir uchun ba’zilarning qavliga ko‘ra sunnatlarni tark qilishga ruxsat beriladi, fazl jihatidan ruxsat berilmaydi deganlar ham bor. Shamsul Aimma "Al-Mabsut" da: "Sunnatlarda qasr qilinmaydi, uning fazilati borasida ulamolar gapirib o‘tganlar" deyilgan. Al Hinduvoniy: "Safarda biror joyga borib tushgan holatda sunnatlarni qilish afzal, yo‘lda ketayotgan holatda esa tark qilish yaxshi" degan. Biror joyga borib tushgan holatda mashaqqat bo‘lmasa, demak, mana shu fikr adolatliroqdir. Ibn Umardan kelgan bir rivoyatda, "Agar sunnat o‘qiydigan bo‘lsam, farzlarni to‘la o‘qirdim" degan. Hishom aytadi: "Muhammad (Ibn Hasan Shayboniy)ni ko‘p bora ko‘rganmanki, safarda peshindan oldin ham, keyin ham nafl (ya’ni, sunnat) o‘qimasdi. Lekin bomdod va shomning ikki rak’at (sunnat)ini tark qilamasdi. Asrdan oldin ham, xuftondan avval ham nafl o‘qiganini ko‘rmaganman.

Ushbu iboralardan ma’lum bo‘ladiki, safarda sunnat namozlarini tark qilishga ruxsat berilgan bo‘lsada, fazilat jihatidan ularni o‘qishlikda ham gunoh yo‘q.

Hilola ISMOILOVA,
4-kurs talabasi