Sayt test holatida ishlamoqda!
05 Mart, 2026   |   16 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:34
Quyosh
06:52
Peshin
12:40
Asr
16:33
Shom
18:22
Xufton
19:34
Bismillah
05 Mart, 2026, 16 Ramazon, 1447

Masjid – Allohning uyi, unga tajovuz qilish Allohga qarshi borishdir

17.04.2019   4112   3 min.
Masjid – Allohning uyi,  unga tajovuz qilish Allohga qarshi borishdir

Keyingi yillarda ayrim xorijiy yurtlarda buzg‘unchi kimsalar o‘rtasida masjidlarni portlatish, ibodat qilayotgan odamlarni o‘qqa tutish yoki ularning ustiga buldozer bilan bostirib borish holatlari kuzatilayotgani mo‘min-musulmonlarning nafratini qo‘zg‘amoqda. Ayniqsa, masjidning ichida odamlar namoz o‘qib turgan paytda namozxonlarni o‘qqa tutish, masjidga zarar yetkazish hamda uni buzish, insonlar umriga xavf tug‘dirish insoniylikka mutlaqo to‘g‘ri kelmaydigan ish.

Masjid – Alloh taologa ibodat qilinadigan pokiza maskan. Asri saodatdan beri masjidlar Islom dinining o‘ziga xos ma’rifiy markazlari sifatida insoniyat hayotida muhim o‘rin tutadi.

Masjid – insonlarning Alloh taologa toat-ibodat qiladigan tabarruk joyi bo‘lgani bois “Baytulloh” – “Allohning uyi” deyiladi. Shuning uchun masjidga biror zarar yetkazish Alloh taoloning uyiga zarar yetkazish bilan barobardir. Demak, bu Alloh taologa qarshi borish deganidir. Haq taologa qarshi boruvchilarning holi nima kechishi hammaga ayon.

Abu Sa’id Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilingan qudsiy hadisda Alloh taolo aytadi: “Yerimdagi uylarim masjidlardir. Undagi Mening ziyoratchilarim masjidlarni obod qiluvchilardir” (Abu Nuaym rivoyati, zaif hadis).

Masjidni obod qilish deganda, Alloh taologa xolis ibodat qilish, amru ma’ruf, nahyi munkar qilish kabi amallar tushuniladi. Bular masjidlarni ma’naviy obod qilish sanalsa, ozoda va bus-butun saqlash zohiriy obod qilishdir. Masjidlarning qadrini pasaytiruvchi har qanday ish yoki xatti-harakat makruh.

Xalqaro inson huquqlari me’yorlarida ham insonning din va e’tiqod erkinligiga daxl qilish, hayotiga xavf solish taqiqlanadi. Islom dinida hatto boshqa din vakillarining ibodatxonalariga zarar yetkazish, ularni buzish yoki ibodat qiluvchilarning hayotini xavf ostida qoldirish mumkin emasligi aytilgan.

Qur’oni karimda:

“Ular nohaqdan, faqatgina «Robbimiz Alloh» deganlari uchun o‘z diyorlaridan chiqarilgandirlar. Agar Alloh odamlarning ba’zilarini ba’zilari bilan daf qilib turmasa, uzlatgohlar, kanisalar, havralar va Allohning nomi ko‘plab zikr qilinadigan masjidlar vayron qilingan bo‘lur edi. Albatta, Alloh O‘ziga yordam berganlarga yordam berur. Albatta, Alloh kuchli va g‘olibdir.”

Ushbu oyati karimada boshqa dindagi kishilarning ibodatxonalari ham mo‘min-musulmonlarning masjidlari qatorida zikr etilishi diqqatga sazovordir. Dinimiz ko‘rsatmasiga amal qilgan musulmonlar hech qachon boshqa diniy ibodatxonalarga tajovuz qilmaydi. Shuningdek, boshqa dinlarda ham o‘zga dinlarga ibodat qiluvchilarning ibodatiga xalaqit qilish katta gunoh ekani ta’kidlangan. Barcha dinlarda diniy shiorlarga, ibodatxonalarga, shuningdek, masjidlarga tajovuz qilish ulkan jinoyat sanalgan hamda bunday ishdan qattiq qaytarilgan.

 Jahonning ayrim hududlarida mo‘min-musulmonlarning eng nozik his tuyg‘ulariga zarba berish orqali qarama-qarshiliklar keltirib chiqarishga xatti-harakatlar bo‘lmoqda. Mana shunday vaziyatda mo‘min kishi keskinlik bilan qaror qilish o‘rniga, obdon o‘ylab keyin bir xulosaga kelish kerak. Hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Mo‘min kishi ziyrak, hushyor va oqil bo‘ladi”, degan hadislari mohiyatini chuqur tushunish lozim (Imom Daylamiy rivoyati, zaif hadis).

Shu o‘rinda Islom tarixidagi Fil voqeasini bir esga olaylik... Abraha boshchiligidagi fil egalaridan Ka’batullohni Alloh taolo qanday himoya qilgan bo‘lsa, bugungi kunda ham ibodat qilish joylari, masjidlarni ham shunday himoya qiladi.

Alloh taolo musibatlarga uchragan mo‘min-musulmonlarga sabru jamiyl bersin, musibatlarining o‘rnini go‘zal mukofotlar bilan to‘ldirsin!

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

 

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Makka olimi: Ato ibn Abu Raboh

05.03.2026   103   2 min.
Makka olimi: Ato ibn Abu Raboh

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Kunlarning birida Sulaymon ibn Abdulmalik vazir, shahzoda va mulozimlari bilan birga Masjidul haromga bordi. U barcha musulmonlar kabi ehrom (rido va izor) kiyib olgandi.

Uning oldida to‘lin oy kabi nurli, atirgul kurtaklaridek yangi va xushbo‘y ikki o‘g‘li ham bor edi.

Yer yuzining uchdan bir qismini boshqargan musulmonlar xalifasi Baytullohni tavof qilib bo‘lgach, o‘ziga yaqin bir kishidan: “Makkaning olimi kim?” deb so‘radi.

Unga: Ato ibn Abu Raboh, deb javob berishdi.


U: “Meni u bilan uchrashtiring”, dedi.

Shunday qilib, u bilan uchrashdi. Ato ibn Abu Raboh qora tanli, jingalak sochli va yassi burunli habash keksa odam ekan.

Xalifa: “Butun dunyoga shuhrati tarqalgan Ato ibn Abu Raboh senmisan?” dedi.

U: “Ha, shunday deyishadi”, dedi.

Sulaymon ibn Abdulmalik: “Bu sharafga qanday erishdingiz?” deb so‘radi.

Ato ibn Abu Raboh: “Insonlarning qo‘lidagi mol-dunyo (ta’ma)dan yuz o‘girish va ilm bilan ularning hojatlarini qondirish orqali”, deb javob berdi.

Yana bunday dedi: “Agar insonlar ilmingizdan behojat bo‘lsalar, mol-dunyoingiz bilan ularning hojatini ravo qilasiz. Agar odamlarning mol-mulkidan behojat bo‘lsangiz, ular sizning ilmingizga muhtoj bo‘ladilar. Peshona teri va qo‘l mehnati orqali rizq talab qilish eng afzalidir. O‘tgan ulamolarning aksariyati kasb-hunar bilan mashg‘ul bo‘lganlar”.

 

Sulaymon: “Haj amallari haqida Ato ibn Abu Rabohdan boshqa hech kim fatvo bermasin”, dedi.

Sulaymon ibn Abdulmalik o‘g‘illariga: “Ey o‘g‘illarim, Allohga taqvo qiling. Allohga qasamki, Alloh O‘zi xohlagan bandasining darajasini ko‘taradi. Hatto boyligi va nasabi bo‘lmagan habash qul bo‘lsa ham. Allohga qasamki, O‘zi xohlagan kishini xor qiladi, hatto u oliyjanob nasldan bo‘lsa ham”.

Xalifa yana so‘zini davom ettirib bunday dedi: “Siz guvohi bo‘lgan bu kishi – Qur’on tarjimoni Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhuning merosxo‘ridir. Shunday ekan ilm o‘rganing, ilm o‘rganing”.

 

Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar