Sayt test holatida ishlamoqda!
24 Yanvar, 2025   |   24 Rajab, 1446

Toshkent shahri
Tong
06:19
Quyosh
07:41
Peshin
12:40
Asr
15:48
Shom
17:32
Xufton
18:49
Bismillah
24 Yanvar, 2025, 24 Rajab, 1446

Islom dunyosining eng mashhur olimi: Oltmish bir yildan buyon O‘zbekiston zaminiga kelishni intiqib kutaman!

25.09.2018   4361   2 min.
Islom dunyosining eng mashhur olimi: Oltmish bir yildan buyon O‘zbekiston zaminiga kelishni intiqib kutaman!

Bugun 25 sentyabr kuni Islom dunyosining mashhur olimi shayx Muhammad Avvoma hazratlari Toshkent shahridagi “Hazrati Imom” majmuasiga tashrif buyurdi. Martabali mehmon majmuadagi Mo‘yi muborak madrasasida saqlanayotgan “Hazrati Usmon Mufhafi”, alloma Qaffol Shoshiy maqbarasi, Toshkent islom instituti va O‘zbekiston musulmonlari idorasiga tashrif buyurdi.


Dastlab Shayx hazratlari Mo‘yi muborak madrasasida saqlanayotgan “Hazrati Usmon Mufhafi”ni ziyorat qilib, O‘zbekistonda Islom diniga oid ma’naviy meroslar juda ko‘pligi, eng tabarrugi shubhasiz, “Hazrati Usmon Mus'hafi” ekanini e’tirof etdi.

Shundan so‘ng mehmon majmuadagi Abu Bakr Qaffol Shoshiy maqbarasini ziyorat qildi. Ziyorat davomida allomaning hayoti va faoliyatidan lavhalarni so‘zlab berdi. Jumladan, u kishining “Qaffol” degan nomni olishlari, qirq yoshdan keyin ilm olishni boshlaganlari haqidagi nodir ma’lumotlarni gapirib berdi.
Muhammad Avvoma hazratlari peshin namozini Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida mudarris va talabalar bilan birga ado qildilar. Namoz yakunida Oliy Ma’had faoliyati va talabalar haqqiga duoi xayrlar qildilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari ushbu martabali mehmon bilan muloqot o‘tkazdilar. Uchrashuvda muftiy hazratlari O‘zbekistonda din sohasida amalga oshirilayotgan xayrli islohotlar haqida batafsil so‘zlab berdilar.
Shayx hazratlari O‘zbekiston zaminiga kelishni 61 yildan buyon intiqib kutganlari, Alloh taoloning fazli va marhamati ila ushbu xayrli safarni amalga oshirishga muvaffaq bo‘lganlarini bayon qildilar.

Muhammad Avvoma hazratlari oxirgi yillarda O‘zbekistondagi din sohasida amalga oshirilayotgan ishlarga xayrli duolar qilib, eng ezgu tilaklarini bildirdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Hukm chiqarishda hadisning ahamiyati

16.01.2025   6805   2 min.
Hukm chiqarishda hadisning ahamiyati

Hazrat Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam Qur’oni karimning sharhlovchisi sifatida hukm chiqarish vakolatiga ega edilar. Shunga binoan hadis hukm chiqarish bo‘yicha ikki asosiy sohani qamrab oladi.
Birinchi soha: Qur’oni karimda zikr etilgan hukmlarni yoritib berish.
Ikkinchi soha: Qur’oni karimda  ko‘rsatilmagan masalalarni hukm shaklida belgilash.
Birinchi sohada hadis Qur’oni karim oyatlarini tafsir qiladi. Umumiy ma’noga ega bo‘lganini xoslashtiradi, ya’ni unga xususiy ma’no beradi, mutloq, ya’ni, qayd va shartsiz oyatlarni qaydlaydi. 
Shu o‘rinda ba’zi bir misollar keltirib o‘tamiz. Qur’oni karimda “Namoz o‘qinglar” deb amr qilingan. Lekin namozlarning soni, sifati, rak’atlarining soni Payg‘ambarimiz alayxissalom tomonidan belgilangan va amalda ko‘rsatib berilgan. Bu esa mujmal iborani izohlash misoli.
Umumiy mazmunni xos qilish uchun misol. Qur’oni karimda meros tizimi umumiy ma’noda kelgan. Ya’ni meros qoldirish va meros olish huquqi berilgan. Lekin Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam meros olish uchun din birligi, qotil bo‘lmaslik va qul bo‘lmaslikni shart qilib qo‘yib uni xoslashtirganlar. Masalan, o‘z otasini o‘ldirgan yoki nohaq yo‘l bilan uning o‘limiga sabab bo‘lgan farzand otasidan meros olish xuquqidan mahrum bo‘ladi.
Ikkinchi soha bo‘yicha hadisga tegishli masalalar. Zarurat chog‘ida Qur’oni karimda aytilmagan biron bir yangi hukmni hadis hukm qilib belgilab beradi. Bu o‘rinda ayrim hukmlar Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamdan maxfiy vahiy yoki ilhom orqali sodir bo‘lgan va ba’zilari u zotning ijtihodlari va shaxsiy fikrlaridan kelib chiqqan. Albatta, Payg‘ambarimiz alayhissalom ijtihod qilishda ham islom ruhi va falsafasini nazarda tutar edilar.
Bu o‘rinda ko‘p misollar berish mumkin. Masalan, momoga merosdan oltidan bir hissa berish, nikoh bitimining to‘g‘ri bo‘lishi uchun guvohlar shartligi, badan a’zolari xun bahosini belgilash kabi hukmlar kiradi.
Islom shariatida hadislarning o‘rni ahamiyatli ekani ko‘rinib turibdi. Hukmlar faqatgina Qur’oni karimning o‘zidan olinmaydi. Qur’oni karimda kelgan ko‘pgina hukmlar tafsilotini bilish uchun hadislar muhim ahamiyat kasb etadi. Balki shar’iy hukmlarning bir qanchasi hadislar orqali kelib chiqqan ekan.     

Oybek Hoshimov,
Hadis ilmi maktabi o‘qituvchisi.


 

MAQOLA