Hurlik
Muhammad degan bir do‘stim tog‘da yashaydi. Yaqinda unikiga mehmonga bordim. U bilan texnikumda birga o‘qiganmiz. Qo‘ylari ko‘p. Ularni tong sahardan qir-adirlarga haydaydi. Musaffo tong havosida qo‘ylarini yaylovda aylantirib boqadi.
Kechki ovqatni tanovul qilish payti bo‘rining uvillagan tovushi o‘tovga yaqin yerdan eshitildi. Do‘stim bo‘rining uvillashidan zarracha tashvish chekmay, bemalol o‘tirardi. Tongda unga qo‘shilib, men ham qo‘y boqishga chiqdim. Qo‘ylarni haydab bir oz yurganimizdan so‘ng, adirda bir bo‘rini ko‘rib qoldim. Qo‘zidek o‘ljasini tishlab, yelkasida ko‘tarib borardi.
– Qarang, qarang, bo‘ri! Uni otish kerak, miltig‘ingizni bering, qochib ketmasin, – dedim. Do‘stim bo‘lsa, xotirjamlik bilan:
– Aslo! Bu bo‘ri qo‘shnim bo‘ladi. Bo‘ri yirtqich bo‘lsa-da, qo‘shnichilik haqini yaxshi biladi. Shu bois, biror marta bo‘lsa-da, qo‘ylarimga hujum qilgani yo‘q. Ovni boshqa joydan qilib, bolalarini boqadi. Hatto qo‘ylarimni boshqa yirtqichlardan himoya qiladi, deb bo‘riga qarab, so‘zida davom etarkan:
– Bir vahshiy yirtqich qo‘shnichilik haqiga shunchalik rioya qilsa-yu, men aqlli inson do‘stlikka nega xiyonat qilishim kerak! Axir biz aqlli jonzotmiz, biz qo‘shnichilik haqini goho mana shunday yirtqichlardan o‘rgansak bo‘ladi.
Ha, azizlar! Qo‘shnichilik haqi ulug‘, chunki qo‘shni yaxshi va yomon kunlaringizda doimo yoningizda yelkadosh bo‘ladi. Ba’zi musibat kunimizda uzoqdagi qarindoshimiz yetib kelgunicha qo‘shnimiz yonimizda bo‘ladi. Moddiy va ma’naviy yordam beradi. Shu bois, qo‘shnichilik haqiga rioya qilishimiz lozim. Qiyomatda yaxshi yoki yomonligimizni qo‘shnidan so‘rashar ekan...
Ozodlik neligin bo‘rida ko‘rgin,
Undan hamiyatu mardlikni so‘rgin.
Ajabki, qo‘shnilik hurmatin qilar,
Yovuz nafs amridan o‘zini tiyar.
“Qasamini buzgan qiz” kitobidan olindi
Imom-xatiblar Islom sivilizatsiyasi markazini ochiq ilmiy platforma sifatida e’tirof etdilar
Jamiyatda sog‘lom ma’naviy muhitni mustahkamlash, aholini, ayniqsa, yoshlarni ishonchli manbalarga asoslangan bilim bilan ta’minlashda imom-xatiblarning o‘rni muhim. Minbarda aytilgan har bir so‘z ilmiy asos va ishonchli manbaga tayanishi uchun esa diniy soha vakillarining muntazam ravishda bilimlarini boyitib borishi talab etiladi. Ana shu maqsadda Namangan viloyatidan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan Markaz bugun uch ming yillik tariximizni namoyish etuvchi muzey sifatidagina emas, balki keng qamrovli ilmiy-tadqiqot maskani sifatida ham faoliyat yuritmoqda. Bu yerda Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ish olib bormoqda. Shuningdek, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi, Imom Buxoriy va Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari bilan yaqin hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan.
Shu kunga qadar ilmiy va innovatsion yo‘nalishda 810 ta loyiha amalga oshirilib, ularda 2 mingga yaqin mahalliy va xorijiy olimlar ishtirok etgan. Bu ko‘rsatkichlar Markazning ilmiy-tadqiqot salohiyatini namoyon etadi.
Tashrif Markaz kutubxonasidan boshlandi. Mehmonlar bu yerda jamlangan mumtoz manbalar, islom tarixi, aqida, fiqh, hadis va tafsir ilmlariga oid nashrlar, tabiiy va aniq fanlar tarixiga oid tadqiqotlar hamda elektron resurslar bilan tanishdilar. Tadqiqotchilar uchun yaratilgan zamonaviy sharoitlar ham ularda katta qiziqish uyg‘otdi.
Shundan so‘ng imom-xatiblar Islomdan avvalgi davr, Birinchi va Ikkinchi Renessans hamda Yangi O‘zbekiston davriga bag‘ishlangan ekspozitsiyalarni tomosha qildilar. Ular orqali yurtimiz hududida asrlar davomida shakllangan ilmiy, ma’naviy va madaniy merosning yaxlit manzarasi bilan tanishdilar.
Namangan viloyati Norin tumani bosh imom-xatibi Zikrillo qori Umurzoqov ekspozitsiyalarda ajdodlarimizning ilmiy va ma’naviy merosi turli yo‘nalishlarda yaxlit holda namoyon etilganiga alohida e’tibor qaratdi.
«Bu maskanga qadam qo‘ygan har bir inson Markaziy Osiyo xalqlari, xususan, o‘zbek millati tarix davomida qanday yuksak marralarni egallaganini o‘z ko‘zi bilan ko‘radi. Ajdodlarimiz nafaqat matematika, astronomiya, tibbiyot kabi dunyoviy ilmlar, balki diniy-ma’rifiy va ilmiy yo‘nalishlarda ham butun jahon tamadduniga beqiyos hissa qo‘shgan. Bu yerda ana shu merosni ko‘rib, o‘z tariximiz bilan haqli ravishda faxrlanish tuyg‘usi yanada kuchayadi», — dedi u.
Namangan viloyati To‘raqo‘rg‘on tumani «Is'hoqxon To‘ra Ibrat» jome masjidi imom-xatibi Jafarxon So‘fiyev esa Markazni mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohaga qaratilayotgan e’tiborning amaliy natijalaridan biri sifatida qayd etdi.
«Bugun yurtimizda muqaddas dinimizga, sivilizatsiyalar tarixiga va umuman, umuminsoniy merosga bo‘lgan e’tibor yuksak darajaga ko‘tarildi. Mana shunday ulkan maskan bunyod etilgani buning yorqin isbotidir. Bu yerda islom tarixi boshqa sivilizatsiyalardan ajratilgan holda emas, balki butun insoniyat taraqqiyotining uzviy qismi sifatida ko‘rsatilgan. Bunday yondashuv har bir tashrif buyuruvchiga tariximizni kengroq anglash, boshqa xalqlar madaniyatini hurmat qilish va bag‘rikenglikni qadrlash imkonini beradi», — dedi u.
Tashrif yakunida imom-xatiblar Markazda olgan bilim va taassurotlarini o‘z hududlaridagi jamoatchilikka, ayniqsa, yoshlarga yetkazish muhimligini ta’kidladilar. Ilmiy resurslardan diniy-ma’rifiy faoliyatda keng foydalanish, ajdodlarimiz merosini ishonchli manbalar asosida targ‘ib etish yosh avlodning tarixiy ongi va ma’naviy dunyoqarashini boyitishga xizmat qilishi qayd etildi.
Zero, tarixiy va ilmiy merosni chuqur o‘rganish, uni ishonchli manbalar asosida keng jamoatchilikka yetkazish hamda yangi avlodga munosib tarzda meros qoldirish Uchinchi Renessans poydevorini mustahkamlashning muhim omillaridan biridir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
