Savol: Musulmon kishi tobut ko‘tarib ketilayotganini ko‘rsa, uni ko‘tarib, savob olishga shoshiladi, marhumni tanisa-tanimasa ham janoza namoziga qo‘shiladi. Tobutni ko‘tarish tartibi borasida dinimiz, mazhabimiz olimlari nima deyishgan?
Javob: Tobutni to‘rtta er kishi to‘rt tomonidan ko‘tarishi sunnatdir (Abul Makorim, “Sharhi Nuqoya”, “Javharatun Nayyira”).
Tobut ko‘tarishning o‘zi sunnat, ammo uning kamoli ham bor. Uning to‘rt tomonidan ketma-ket ushlab, har tomonidan o‘n qadamdan ko‘tarib borgan kishi sunnatni bajargan hisoblanadi.
Joyning torligi va shunga o‘xshash zaruriy holatlardan tashqari ikki kishi tobutni orqama-ketin turib ko‘tarishi makruh. Tobutni qo‘lda yoki yelkada ko‘tarishning zarari yo‘q (“Sharhi Tahoviy”).
Tobutni eltishda u yon, bu yonga chayqalmaydigan darajada tez yurish (“Tabyin”), mayitning bosh tomoni oldinda bo‘lishi kerak (“Muzmarot”).
Tobutning ortida va mayit chiqqan xonadonda baland ovozda yig‘i-sig‘i qilish, baqirib-chaqirish va yoqa yirtish makruhdir. Unsiz yig‘lashning zarari bo‘lmasa ham, sabr qilish yaxshidir (“Tatarxoniya”).
O‘MI Matbuot xizmati
#xabar #haj2026 #ellikboshi #vazifa
Joriy yilning 13 aprel kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ishtiroklarida “Haj – 2026” mavsumida hojilar ibodatiga boshchilik qiluvchi guruh rahbarlarining yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Muftiy hazratlari haj qiluvchi inson Haq taoloning mehmoni ekani, shu bois haj amalini bajarayotgan kishiga ko‘mak bergan, uning og‘irini yengil qilgan inson ulug‘ ajru savoblarga noil bo‘lishini so‘zlab, har bir ellikboshi Rahmonning mehmonlariga O‘zi rozi bo‘ladigan darajada sidqidildan xizmat qilishi lozimligini alohida qayd etdilar.
Yig‘ilishda joriy mavsumni namunali o‘tkazish uchun amalga oshirilayotgan ishlar, jumladan, 300 nafardan ziyod ellikboshi saralab olingani, o‘quv-seminar mashg‘ulotlari o‘tkazilgani, ziyoratchilar bilan uchrashuvlarda e’tibor qilinishi zarur bo‘lgan masalalarga urg‘u qaratildi.
Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari o‘z so‘zlari davomida muborak safarga qadar ziyoratchilar bilan muntazam suhbatlar tashkil etish va ularda hajning tartib-qoidalari, ahkomlari, o‘ziga xos mashaqqatlarini tushuntirish hamda zikru duolar qilish va yurtdoshlarimizning barcha savollariga javob berish zarurligini ta’kidladilar.
Shuningdek, haj amaliga oid shar’iy masalalarda faqat Fatvo markazi fatvolariga rioya etish, haj safariga doir qonunchilik va me’yoriy hujjatlarni puxta bilish, o‘zaro yordam muhitini shakllantirish, zikru ibodatlarni ko‘paytirib, safarni mazmunli o‘tkazish bo‘yicha zarur tavsiyalar berildi.
Tadbir yakunida Haq taolodan bu yilgi haj mavsumi muvaffaqiyatli o‘tishini so‘rab xayrli duolar qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati