Buvilarimiz qizlarni bekalikka tayyorlash, diniy ma’rifat tarqatish, yoshlarga odob-axloq berish borasida otinoyilarga murojaat qilib kelgan. El ardoqlagan otinoyilar Qur’onni tajvid bilan o‘qish, tafsir, islom dini arkonlarini bilish bilan bir qatorda yuksak odob-axloq sohibasi ham bo‘lgan.
Ilm-fan jadallik bilan rivojlanib borayotgan hozirgi zamonda otinoyilarning bilimiga bo‘lgan talab ham ortib bormoqda. Zamon talabiga javob bera oladigan ma’rifatli otinoyi dunyoviy va diniy bilimlarni o‘zlashtirishi, shuningdek, mazhablar haqida ham puxta ma’lumotga ega bo‘lishi g‘oyat ahamiyatlidir.
Otinoyi nomiga munosib bo‘lish uchun xalq ishonchini oqlashi, ma’naviy yordamga muhtoj insonlarga husni xulqda bo‘lishi, turli marosimlarga borganda riyo, manmanlik va ta’magirlik qilmasligi kerak. Otinoyilar bir-birini hurmat qilishi, turli masalalarda maslakdosh bo‘lib ish olib borishlari lozim.
Insonlar hayotiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan, dinimiz ta’limotiga zid bo‘lgan folbinlik, sehr-jodu, mushkulkushod, bibiseshanba va boshqa bid’at-xurofotlarga barham berish otinoyilarning muhim vazifalaridandir.
Otinoyilar o‘zlariga murojaat qilgan oilalarga to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatib, baxtli oilalar sonini ko‘paytirsa jamiyatimiz va davlatimiz rivojiga katta hissa qo‘shgan bo‘ladi.
Quyida hurmatli otinoyilarimizga ba’zi tavsiyalarimiz borki, ularga amal qilishsa, ish faoliyatlari samarali, bilim saviyalari yanada oshadi, inshoalloh:
1. Uyingizda alohida kutubxona bo‘lishiga e’tibor bering. Har oy yangi kitob sotib olishga harakat qiling;
2. Fikr doirangizni kengaytirib boring. Zamon talabiga muvofiq keladigan ilmlarni egallashga g‘ayrat qiling;
3. Ilm olishda va din yo‘lida eng so‘ngi zamonaviy vositalardan (kompyuter, audio-video materiallar, internet, kitob va elektron kitoblar) unumli foydalaning;
4. So‘zlashish va muomala uslubingizni go‘zallashtiring. Ushbu mavzuga oid manbalar bilan tanishib boring;
5. Ishingizni reja asosida olib boring, bir xillikdan qoching;
6. O‘zingizga har kecha o‘tgan kuningiz yuzasidan hisobot bering;
7. Turli davrada bo‘lasiz, davra va vaziyatga mos uslubda gapiring. So‘zingiz va amalingiz bir bo‘lsin;
8. Hammaga e’tiborli bo‘lishga harakat qiling, insonlarda doimo yaxshilikka intilish tuyg‘usini uyg‘otishga harakat qiling;
9. Siz tufayli bir insonning to‘g‘ri yo‘lga kirishi dunyo va undagi barcha narsadan yaxshiligini esda saqlang;
10. Boshqa otinoyilar bilan munosabatingiz go‘zal bo‘lsin, ularni hurmat qiling. O‘rgangan bilimingizni boshqalar bilan baham ko‘rishga intiling;
11. Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning: “Buyuk axloqlarni kamoliga yetkazish uchun yuborildim” degan hadislarini o‘zingizga shior qilib oling.
Xalq hurmatiga sazovor bo‘lgan otinoyilarimiz elu yurtning suyanchig‘i hisoblanadi. Yuksak ma’naviyat va madaniyatga ega ma’rifatli otinoyilarimiz xalqimizning ziynatidir. Mas’uliyati yuksak, sifatlari ibrat, har sohada amali bilan o‘rnak bo‘ladigan ilmli otinoyilarimizning faoliyatlarini olib borishda Alloh taolodan madad so‘raymiz.
Munira ABUBAKIROVA,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi mutaxassisi
Bir g‘amgin kishi donishmandning huzuriga kelib: “Ayting-chi, meni qiynayotgan bu g‘am–tashvishlardan qutilishning biror chorasi bormi? deya dardini doston qildi. Shunda donishmand: “Avval mening ikki savolimga javob ber”, dedi. Birinchidan: “Sen dunyoga kelgan vaqtingda seni qiynayotgan shu muammolar bor edimi?”. Haligi kishi: “Yo‘q”, deb javob berdi.
“Dunyodan ketar vaqtingda shu g‘am-tashvishlarni o‘zing bilan olib ketasanmi?” deb ikkinchi savolni so‘radi donishmand. U yana: “Yo‘q”, dedi.
“Sen bilan kelmagan va sen bilan ketmaydigan, narsa uchun nimaga g‘am chekasan?! Dunyo ishlarida sabrli bo‘l! Nazaringni yerga emas, samoga qarat! Shunda muroding hosil bo‘ladi.
Tabassum qil! Rizqing o‘lchab qo‘yilgan. Taqdiring belgilangan. Dunyo ishlari g‘am chekishga arzimaydi. Chunki u mudom Tirik va Abadiy Zotning iznidadir”, deya nasihat qildi donishmand.
Ulamolarimiz: “Mo‘min ikki holatning orasida yashaydi. Biri yengillik, ikkinchisi qiyinchilik. Agar bilsa, ularning har ikkisi ham “ne’mat”dir. Chunki yengillikda shukr qilish ajru mukofotlarga sabab bo‘ladi: «Alloh shukr qiluvchilarni, albatta, mukofotlagay» (Oli Imron surasi, 144-oyat).
Qiyinchilikda esa sabr qilish imkoni bor. Alloh taolo sabr qiluvchilarga dunyoyu oxirat mukofotlarini beradi: «Albatta, sabr qiluvchilarga (oxiratda) mukofotlari behisob berilur» (Zumar surasi, 10-oyat).
Agar baxtli hayot kechirishni istasang, hamma narsani taftish qilaverma. Chunki qimmatbaho toshlar bilan shug‘ullanuvchilar olmosni hadeb tahlil qilavergach, uning asli ko‘mir ekanini aniqladilar.