Parvardigor bizga yengillik istaydi
Yaratganga beadad shukrlar aytamiz. Alloh taolo ramazon oyida ro‘zani farz qildi va ushbu oyni rahmat va mag‘firat oyi deya atadi. Bu oy bizlarga nafsimizni tarbiya qilishda yordam beradi, sabrni, mehr-shafqatni o‘rganamiz. Barcha payg‘ambarlar nafs tarbiyasida shu ibodatdan foydalanganlar. Agarda inson ana shu ibodat mashaqqatiga sabr qilsa, uni muhabbat bilan ado etsa, ushbu oyda ko‘proq ehson, sadaqalar qilsa, oxirat qiyinchiliklaridan qutiladi. Alloh taolo Qur’oni karimda:
“Alloh sizlarga yengillikni istaydi, og‘irlikni xohlamaydi”, deya marhamat qiladi (Baqara surasining 185-oyati).
Ramazon oyida tutilgan ro‘za orqali vaqtinchalik ochlik va chanqoqlik mashaqqatini totish bilan oxiratdagi og‘ir mashaqqatdan qutilishi Furqon surasining 75-76-oyatlarida quyidagicha ma’lum qilingan:
“Aynan o‘shalar sabr qilganlari sababli (jannatdagi) yuksak darajalari bilan mukofotlanurlar va u joyda (farishtalar tomonidan) salom va omonlik bilan qarshi olinurlar. Ular o‘sha joyda mangu qolurlar. U eng go‘zal qarorgoh va eng go‘zal dargohdir”.
Ro‘za-ochlik va chanqoqlik kabi qiyinchilikdan iborat. Bu esa ro‘zadordan sabr-matonat talab qiladi. Ushbu ochlikka sabr qilgan inson sobir bandalar qatoridan joy oladi. Sobirlarga va’da qilingan mukofot esa abadiy jannatdir. Robbimiz barchamizga ibodatlarni chiroyli ado etishda sabr ato etsin.
Sabr to‘g‘risida Hazrati Abu Hurayra roziyallohu anhu bunday deganlar: «Kimga sabr qilish ne’mati ato qilingan bo‘lsa, u hech qachon savobdan mahrum bo‘lmaydi».
Zumar surasining 10-oyatida:
“…Albatta, sabr qiluvchilarga mukofotlari behisob berilur” deyiladi.
Sabr oyi bo‘lmish ramazoni sharifdan unumli foydalanib, sabr deb atalmish fazilatga erishishga mahkam bel bog‘laylik. Shoyadki, Alloh taolo bizlarni ham o‘zining sobir bandalarining qatoriga qo‘shsa.
Abdulaziz Bobomirzayev,
“Hidoya” o‘rta maxsus islom bilim yurti mudiri
Hijriy yangi yil: Muharram oyini qanday o‘tkazish kerak?
Bismillahir Rohmanir Rohiym
2026 yilning 16 iyun kuni – yangi 1448 hijriy yil – Muharram oyi boshlanishining 1 kunidir. Ashuro kuni 2026 yilning 25 iyun, payshanba kuniga to‘g‘ri keladi.
Muharram oyi qanday oy?
Muharram oyi – musulmonlar taqvimining birinchi oyidir. Bu oy Alloh taolo urush, qon to‘kishni harom qilgan (Zulhijja, Zulqa’da, Muharram, Rajab) to‘rt oyning biri bo‘lib, uning o‘ninchi kuni ya’ni, ashuro kuni alohida fazilatlarga ega.
Ashuro qanday kun?
Bu kun haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bu shunday yaxshi kundirki, bu kunda Alloh Bani Isroilni dushmanlaridan qutqargan. Shu bois Muso alayhissalom bu kunda ro‘za tutgan. Men Musoga ko‘proq (yaqin bo‘lishga) haqliroqman”, dedilar va u kunda ro‘za tutib, odamlarni ham uning ro‘zasini tutishga buyurdilar” (Imom Buxoriy rivoyati).
Ashuro kuni ro‘za tutish o‘tgan bir yillik gunohlarga kafforat bo‘ladi.
Bu haqda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ashuro kunining ro‘zasi – Allohdan umid qilamanki – bir yil oldingi gunohlarga kafforat bo‘ladi”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).
Bu kun yaqinlarga kengchilik qilish, bir yillik kengchilikka sabab bo‘ladi.
Abu Sa’d roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kim Ashuro kuni ahli ayoliga kenglik yaratsa, Alloh unga yil bo‘yi kenglik yaratadi”, dedilar (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Ashuro kunini Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qanday o‘tkazardilar?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu kunni o‘tkazib yubormaslik uchun qattiq harakat qilardilar, uning savobiga erishish uchun bu kunning kelishini intiqlik bilan kutardilar. Bu haqda Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni Ashuro kuni ro‘zasini Ramazon oyi ro‘zasini kutib sog‘ingandek, boshqa kun va oy ro‘zasini kutganlarini ko‘rmadim” (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ashuro kuni ro‘zasini tutib, odamlarni ham bu kunning ro‘zasini tutishga buyurganlarida, sahobalar: “Yo, Rasululloh! Bu kun yahudiy va nasroniylar ulug‘laydigan kun-ku!” deyishdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh xohlasa kelasi yil to‘qqizinchi kuni ham tutamiz”, dedilar. Ammo, kelasi yil kelmasidan Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafot etdilar (Imom Muslim rivoyati).
Ulamolarimiz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ushbu niyatlariga e’tiboran, Ashuro kuniga qo‘shib bir kun oldingi yoki bir kun keyingi kunda ham ro‘za tutmoq afzal deydilar.
Alloh taolo ushbu oyning fazilatlaridan barcha mo‘min-musulmonlarni to‘liq bahramand etsin. O‘zining roziligini topadigan amallarda bardavom qilsin.
Davron NURMUHAMMAD
- «
- »