Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Avgust, 2026   |   27 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:57
Quyosh
05:27
Peshin
12:30
Asr
17:25
Shom
19:33
Xufton
21:02
Bismillah
10 Avgust, 2026, 27 Safar, 1448
Maqolalar

Hazrat Hizr alayhissalom kim?

11.11.2024   14400   3 min.
Hazrat Hizr alayhissalom kim?

Sizning ko‘nglingizga Hazrat Hizr alayhissalom kim? degan savol kelganmi?

U payg‘ambarmi yoki valiymi yoki olimmi?

U nima uchun Muso alayhissalomdan ko‘proq bilim, hikmat va rahm-shafqat sohibidir?

Nega Alloh taolo faqat Muso alayhissalomni Hazrat Hizr alayhissalom bilan uchrashish uchun tayinlagan?

Mazkur hikoya boshqalardan farq qiladi, chunki u ilm borasida mutlaqo o‘zgacha hikmatni ochib beradi.

 

Bu ilm – bu dunyodagi sabablar va payg‘ambarlarga berilgan vahiyga asoslangan ilm emas. Bu Allohning oliy taqdiri bilan bog‘liq bo‘lgan bir ilm, ko‘zdan yopiq, pinhona. Bu hikoya inson qalbidagi eng murakkab savollarga javob beradi: Alloh taolo nega yomonlik, qashshoqlik, azob-uqubat, urushayotgan janglar va kasalliklarni yaratdi? Nega bolalar vafot etadi? Taqdir qanday ishlaydi?

Ba’zilar Hazrat Hizrni suhbatda gapiruvchi taqdir deb atashadi va u bizga rahmat va ilmdan iborat bo‘lgan taqdirning vazifalarini ko‘rsatib beradi: Bas, bandalarimizdan bir bandani topdilar. Biz unga O‘z dargohimizdan rahmat va O‘z tarafimizdan ilm o‘rgatgan edik(Kahf surasi, 65-oyat).

Muso alayhissalom rahmat va ilmga ega bo‘lgan bu bandadan “Men sizdan o‘rganaymi?” deb so‘raydi. Hazrat Hizr: Sen men bilan birga bo‘lishga sabr qila olmaysan”, deya javob beradi. Chunki inson aqli uchun Allohning taqdirini tushunish og‘irdir. Ammo Muso alayhissalom: Albatta, sabr qilaman va sizga bo‘ysinaman, deb va’da beradi.

 

Ikkovi bir qayiqqa chiqadi va Hazrat Hizr uni teshib yuboradi. Muso alayhissalom: Sen qayiqni teshib, uni g‘arq qilmoqchimisan? Sen nozik ish qilding! deydi. Bunga Hazrat Hizr: Sen men bilan sabr qila olmaysan”, deb eslatadi. Bu yerda Allohning taqdirini tushunish inson aqli uchun og‘irligini ko‘ramiz.

Keyin Hazrat Hizr bir bolani o‘ldiradi. Bu gal Muso alayhissalom qattiq g‘azablanib: Sen begunoh bolani o‘ldirding, bu ayanchli ish! deya e’tiroz qiladi. Bunga Hazrat Hizr yana eslatadi: Sen sabr qila olmaysan.

So‘ng ular bir shaharga kelib, Hazrat Hizr yetimlarning devorini tiklaydi. Muso alayhissalom yana sabr qilolmaydi va so‘z ochadi. Shunda Hazrat Xizr Bu bizning ajralishimiz deb hikmat sirini tushuntirishni boshlaydi.

Bu hikoya bizga uch turdagi taqdirni anglatadi:

1. Birinchisi – siz yomonlik deb bilgan narsa yaxshi natijalar keltirishi mumkin.

2. Ikkinchisi – yomonlikka o‘xshagan voqealarning foydasi, lekin bu dunyoda sirligicha qoladi.

3. Uchinchisi – yomonlikdan himoya qilinadigan taqdir bo‘lib, Allohning lutfi bilan sizdan yashirinadi.

Hazrat Xizr aytganidek: Sen Allohning taqdirini tushuna olmaysan. Shuning uchun har qanday vaziyatda sabr qil. Agar siz Allohga ishonchli bo‘lsangiz, har bir voqeada xayr bor.

Allohning rahmati barchaga bo‘lsin!

 

Homidjon domla ISHMATBЕKOV

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

10.08.2026   4453   2 min.
“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.

Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.

Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.

Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.

Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.

Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.

Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.

Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.

Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari