Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Avgust, 2026   |   27 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:57
Quyosh
05:27
Peshin
12:30
Asr
17:25
Shom
19:33
Xufton
21:02
Bismillah
10 Avgust, 2026, 27 Safar, 1448

Aqidada tanzih (Alloh taoloni aybu nuqsonlardan pok deb bilish) bobi

08.05.2024   1598   2 min.
Aqidada tanzih (Alloh taoloni aybu nuqsonlardan pok deb bilish) bobi

Ahli sunna val-jamoa aqidasiga ko'ra, mutlaq komillik Alloh taologa xosdir, U Zotida ham, sifatlarida ham, fe'llarida ham maxluqotlariga hech bir jihatdan o'xshamaydi va barcha aybu nuqsonlardan pokdir. Mana shunday e'tiqod qilish har bir mukallaf (oqil va balog'atga etgan kishiga) farzi ayn hisoblanadi.

Alloma Abul Muzaffar Tohir ibn Muhammad al-Isfiroyiniy (vaf. 471-hijriy.) “At-Tabsir fid-din”nomli asarida aytadi:

“Yana bilishingiz lozimki, al-Qodim (mavjudligining boshlanishi yo'q bo'lgan Zot Alloh) subhanahu va taolo jism ham emas, javhar ham emas. Chunki jism eng kichik zarralarning biriktirilishi ila hosil bo'ladi, (bunda biriktiruvchiga muhtojlik bor). Javhar esa (o'zi eng kichik zarra bo'lib), uni bir-biriga biriktirish va yopishtirish joiz hisoblanadi. Har bir ana shunday xususiyatga ega bo'lgan narsaning chegarasi va nihoyasi bo'ladi. Darhaqiqat, (har bir chegarali va nihoyali narsa uni ana shu maxsus miqdor bilan belgilagan va xoslagan zotga muhtoj bo'lishi e'tiboridan) Alloh taolo uchun chegara va nihoya mumkin bo'lmagan muhol ishdir.

Alloh taolo jismning sifatini zikr qilgan oyatida u ziyodalikni qabul qilishini aytadi:

“Va (Alloh taolo) uni (ya'ni Tolutni) ilmda va jismda kenglik jihatidan ziyoda qildi” (Baqara, 247-oyat). Ushbu oyatdan nimayiki jism bo'lsa, unga ziyodalik va nuqson joiz bo'lishi ayon bo'ladi. (Bu esa har qanday jism uni maxsus miqdor bilan belgilovchi va xoslovchi zotga muhtoj bo'lishini keltirib chiqaradi). Alloh taolo uchun ziyodalik va nuqson joiz emas”. (159-b.) Zero, Uning O'zi maxluqotlarini ziyoda va nuqsonli qiluvchidir. Aks holda U ham maxluqotlarga o'xshash bo'lib qolar edi. Alloh taolo bundan pokdir.

Mir Arab oliy madrasasi o'qituvchisi
Asrorxon Mahmudov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

10.08.2026   15345   2 min.
“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.

Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.

Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.

Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.

Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.

Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.

Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.

Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.

Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari