Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
10 Август, 2026   |   27 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:57
Қуёш
05:27
Пешин
12:30
Аср
17:25
Шом
19:33
Хуфтон
21:02
Bismillah
10 Август, 2026, 27 Сафар, 1448

Ақидада танзиҳ (Аллоҳ таолони айбу нуқсонлардан пок деб билиш) боби

08.05.2024   1599   1 min.
Ақидада танзиҳ (Аллоҳ таолони айбу нуқсонлардан пок деб билиш) боби

Аҳли сунна вал-жамоа ақидасига кўра, мутлақ комиллик Аллоҳ таолога хосдир, У Зотида ҳам, сифатларида ҳам, феълларида ҳам махлуқотларига ҳеч бир жиҳатдан ўхшамайди ва барча айбу нуқсонлардан покдир. Мана шундай эътиқод қилиш ҳар бир мукаллаф (оқил ва балоғатга етган кишига) фарзи айн ҳисобланади.

Аллома Абул Музаффар Тоҳир ибн Муҳаммад ал-Исфиройиний (ваф. 471-ҳижрий.) “Ат-Табсир фид-дин”номли асарида айтади:

“Яна билишингиз лозимки, ал-Қодим (мавжудлигининг бошланиши йўқ бўлган Зот Аллоҳ) субҳанаҳу ва таоло жисм ҳам эмас, жавҳар ҳам эмас. Чунки жисм энг кичик зарраларнинг бириктирилиши ила ҳосил бўлади, (бунда бириктирувчига муҳтожлик бор). Жавҳар эса (ўзи энг кичик зарра бўлиб), уни бир-бирига бириктириш ва ёпиштириш жоиз ҳисобланади. Ҳар бир ана шундай хусусиятга эга бўлган нарсанинг чегараси ва ниҳояси бўлади. Дарҳақиқат, (ҳар бир чегарали ва ниҳояли нарса уни ана шу махсус миқдор билан белгилаган ва хослаган зотга муҳтож бўлиши эътиборидан) Аллоҳ таоло учун чегара ва ниҳоя мумкин бўлмаган муҳол ишдир.

Аллоҳ таоло жисмнинг сифатини зикр қилган оятида у зиёдаликни қабул қилишини айтади:

“Ва (Аллоҳ таоло) уни (яъни Толутни) илмда ва жисмда кенглик жиҳатидан зиёда қилди” (Бақара, 247-оят). Ушбу оятдан нимайики жисм бўлса, унга зиёдалик ва нуқсон жоиз бўлиши аён бўлади. (Бу эса ҳар қандай жисм уни махсус миқдор билан белгиловчи ва хословчи зотга муҳтож бўлишини келтириб чиқаради). Аллоҳ таоло учун зиёдалик ва нуқсон жоиз эмас”. (159-б.) Зеро, Унинг Ўзи махлуқотларини зиёда ва нуқсонли қилувчидир. Акс ҳолда У ҳам махлуқотларга ўхшаш бўлиб қолар эди. Аллоҳ таоло бундан покдир.

Мир Араб олий мадрасаси ўқитувчиси
Асрорхон Маҳмудов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

“Uthaym” газетаси: Маданий меросни асраш Янги Ўзбекистон тараққиётининг муҳим йўналишига айланган

10.08.2026   16787   2 min.
“Uthaym” газетаси: Маданий меросни асраш Янги Ўзбекистон тараққиётининг муҳим йўналишига айланган

Шри-Ланканинг “Uthaym” нашрида Ўзбекистоннинг бой тарихий-маданий мероси, уни асраб-авайлаш ва келажак авлодларга безавол етказиш борасида амалга оширилаётган ишларга бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

Материалда Янги Ўзбекистонда миллий қадриятларни тиклаш, маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш, илм-фан ва маърифатни ривожлантиришга қаратилган ислоҳотлар юксак баҳоланган.

Таъкидланганидек, сўнгги йилларда Ўзбекистонда маънавий-маърифий соҳани тубдан такомиллаштириш, халқнинг кўп асрлик бой илмий-маданий меросини ўрганиш ҳамда уни жаҳон ҳамжамиятига кенг тарғиб этиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланди.

Мамлакатда тарихий обидаларни реставрация қилиш, музейлар ва архивлар фаолиятини модернизация қилиш, қўлёзмаларни асраб-авайлаш ва рақамлаштириш, миллий маданий меросни халқаро миқёсда тарғиб қилишга қаратилган тизимли ишлар амалга оширилаётгани қайд этилган.

Мақолада Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан илгари сурилган Учинчи Ренессанс ғояси мамлакат тараққиётининг муҳим стратегик йўналиши сифатида алоҳида эътироф этилган. Муаллиф фикрича, мазкур ғоя нафақат тарихий меросни асраб-авайлаш, балки илм-фан, таълим, маданият ва инновацияларни уйғун ривожлантириш орқали мамлакатнинг интеллектуал ва маънавий салоҳиятини юксалтиришга хизмат қилмоқда.

Учинчи Ренессанс концепцияси Ўзбекистоннинг буюк илмий анъаналарини қайта тиклаш, ёш авлодни билимли ва ватанпарвар этиб тарбиялаш ҳамда мамлакатнинг халқаро нуфузини янада мустаҳкамлашга қаратилган умуммиллий дастур сифатида баҳоланмоқда.

Газетанинг ёзишича, Ўзбекистонда кечаётган ўзгаришлар фақат маданий соҳадаги ислоҳотлар билан чекланмайди. Улар мамлакатнинг илмий, маънавий ва интеллектуал тараққиётини таъминлашга қаратилган узоқ муддатли стратегиянинг ажралмас қисми ҳисобланади. Илмий муассасалар фаолиятини қўллаб-қувватлаш, тарихий манбаларни тадқиқ этиш, маданий меросни муҳофаза қилиш ва замонавий таълим тизимини ривожлантириш каби йўналишлар ягона мақсад — Янги Ўзбекистоннинг мустаҳкам маънавий пойдеворини яратишга хизмат қилаётгани алоҳида қайд этилган.

Мақолада Тошкент шаҳрида барпо этилган Ўзбекистон Ислом цивилизацияси маркази фаолиятига кенг ўрин ажратилган.

Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси ва ғояси асосида барпо этилган мазкур бетакрор мажмуа Ўзбекистоннинг маданий ва илмий сиёсатидаги энг муҳим истиқболли лойиҳалардан бири бўлди. Марказда VII асрга оид ноёб Усмон Мусҳафи сақланаётгани унинг тарихий аҳамиятини янада оширади.

Шу билан бирга, бу ерда қўлёзмаларни илмий ўрганиш, реставрация қилиш, архив материалларини тизимлаштириш ва замонавий технологиялар асосида рақамлаштириш учун барча зарур шароитлар яратилган.

Газетада Ўзбекистоннинг ЮНЕСКО ва бошқа халқаро ташкилотлар билан маданий меросни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳамкорлиги, тарихий обидаларни асраб-авайлаш, уларни халқаро туризм ва илмий тадқиқотлар билан уйғун ривожлантиришга қаратилган саъй-ҳаракатлари ҳақида сўз юритилган.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

 

Ўзбекистон янгиликлари