Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: «Men va mendan oldingi payg‘ambarlarning Arafot maydonida qilgan eng ko‘p duolari:
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
O‘qilishi: "Laa ilaha illallohu vahdahu laa shariyka lahu. Lahul mulku va lahul hamdu biyadihil xoyru va huva ’alaa kulli shayin qodiyr".
Ma’nosi: "Yagona Allohdan o‘zga iloh yo‘q. Uning sherigi yo‘q. Mulk ham, barcha maqtovlar ham Unga xosdir. Barcha yaxshiliklar Uning qo‘lidadir. U har bir narsaga qodirdir".
اللَّهُمَّ اجْعَل فى قَلبى نُوراً وفى صَدْرى نُوراً وفى سَمْعى نُوراً وفى بَصَرى نُوراً اللَّهُمَّ اشْرَحْ لى صَدْرِى ويَسِّرْ لى أَمْرى وأعُوذُ بِكَ مِنْ وَسْاوسِ الصَّدْرِ وشَتَات الأمْر وفِتْنةِ القَبْرِ اللَّهُمَّ إنى أعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ ما يَلِجُ فى اللَّيْل وشَرِّ ما يَلِجُ فى النَّهارِ وشَرِّ مَا تَهُبُّ بِهِ الرِّياحُ وشَرِّ بَوائِق الدَّهْر.
O‘qilishi: "Allohumma, ij’al fii qolbiy nuron va fiy sodriy nuron va fiy sam’iy nuron va fiy basoriy nuron. Allohumma, ishroh liy sodriy va yassir liy amriy va a’uuzu bika min vasvaasis-sodri va shataatil-amri va fitnatil-qobri. Allohumma, inniy a’uuzu bika min sharri maa yaliju fil-layli va sharri maa yaliju fin-nahaari va sharri maa tahubbu bihir-riyaaahu va sharri bavoiqid-dahr" (G‘uniyatun nosik).
Ma’nosi: "Allohim qalbimni, ko‘ksimni, quloqlarimni va ko‘zlarimni nurga to‘ldir. Allohim! Qalbimni ochgin, har ishimni oson qilgin.Allohim! Sendan ko‘ksimdagi vasvasalardan, ishlarimning parokandaligidan, qabr fitnasidan panoh so‘rayman.
Allohim, tunda va kunduzi bo‘ladigan narsalarning yomonligidan, ustidan shamol esgan narsalarning yomonligidan, zamona halokatining yomonligidan O‘zingdan panoh so‘rayman".
“Robbana atina fid-dunya hasanatan va fil axiroti hasanatan va qina ’azaban-nar”.
“Allohumma aslih li diniyallaziy huva ’ismati amri va aslih li dunyayallati fiha ma’ashiy va aslih liy axirotiyallati fiha ma’adiy, vaj’alil hayata ziyadatalli min kulli xoyrin, vaja’lil mavta rohatalli min kulli sharrin”.
“A’uzu billahi min jahdil balai va darkish-shaqoi va su’il qazoi va shatamatil a’dai”.
“Subhanallohi va bihamdihi. Subhanallohil ’aziym”.
“Laa ilaha illa anta. Subhanaka inni kuntu minaz-zolimiyn”.
“Laa havla va laa quvvata illa billahil ’aliyil ’aziym”.
Davron NURMUHAMMAD
Din ishlari bo‘yicha qo‘mita huzuridagi Diniy-ma’rifiy sohada malaka oshirish va qayta tayyorlash instituti tinglovchilari ishtirokida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi bilan hamkorlikda «Uchinchi Renessans chorrahasi» mavzusida o‘quv-seminar o‘tkazildi, xabar bermoqda iccu.uz .
Unda imom-xatiblarning kasbiy va ilmiy salohiyatini oshirish, diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, jamiyatda kechayotgan jarayonlar hamda zamonaviy yondashuvlar bo‘yicha bilimlarini kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi.
Mashg‘ulotlar davomida tafsir ilmi va zamonaviy tafsir yo‘nalishlari, Qur’oni Karim ma’nolaridan bugungi ijtimoiy hayotda, xususan, yoshlar tarbiyasi va odob-axloq masalalarida samarali foydalanish imkoniyatlari muhokama qilindi.
Navoiy viloyati Navoiy shahri bosh imom-xatibi Dilshod Ergashev bunday mashg‘ulotlar bilimlarni yangilash va kasbiy malakani oshirishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
«Bugun yurtimizda amalga oshirilayotgan islohotlar, diniy sohadagi xayrli ishlar va dunyoda kechayotgan jarayonlar haqida kengroq ma’lumot oldik. Ilmiy saviyamiz va malakamizni yanada oshirish uchun ko‘plab yangi bilimlarga ega bo‘ldik. Albatta, bu yerda olgan bilimlarimizdan o‘z faoliyatimizda foydalanamiz», — dedi u.
Uning qayd etishicha, seminarning Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilishi ham alohida ahamiyatga ega. Markazda jamlangan tarixiy va ilmiy meros imom-xatiblar uchun ham yangi ma’lumotlar va manbalar bilan tanishish imkonini beradi.
Samarqand viloyati Pastdarg‘om tumani bosh imom-xatibi Ozod Nazarov esa ilmni muntazam ravishda yangilab borish zarurligini ta’kidladi.
«Haqiqatdan ham ilm bir joyda turib qolsa, eskirib qolar ekan. Biz bu yerga kelib, ustozlarimiz huzurida ilmimizni yana bir yangilab oldik. Juda ko‘p yangi bilimlarga ega bo‘ldik. Ayniqsa, tafsir ilmi va zamonaviy tafsir yo‘nalishlari haqidagi mashg‘ulotlar biz uchun muhim bo‘ldi. Qur’oni Karim ma’nolaridan bugungi ijtimoiy hayotda, yoshlarimizning odob-axloqi va tarbiyasida qanday samarali foydalanish mumkinligi haqida ko‘plab yangi jihatlarni angladik», — dedi u.
O‘quv-seminar yakunida ishtirokchilar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining muzey qismi bilan ham tanishdilar. Uch ming yillik tarix, buyuk ajdodlarimizning ilmiy merosi va Renessans davrlariga bag‘ishlangan ekspozitsiyalar ularga seminar davomida olingan bilimlarni tarixiy manbalar va madaniy meros bilan uyg‘un holda anglash imkonini berdi.
Bunday o‘quv-seminarlar imom-xatiblarning bilim va malakasini muntazam ravishda yangilab borish, zamonaviy ilmiy yondashuvlarni o‘zlashtirish hamda ulardan diniy-ma’rifiy faoliyatda samarali foydalanishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati