10 Март, 2026, 21 Рамазон, 1447
10 Март, 2026, 21 Рамазон, 1447
بسم الله الرحمن الرحيم
اَلْحَمْدُ للهِ الَّذِي تَكَرَّمَ عَلَى الْعَالَمِيْنَ بِدِيْنِ الْإِسْلاَمْ، وَجَعَلَ السَّمَاحَةَ فِيْهِ مَنْهَجًا لِلْأَنَامْ، وَالصَّلاَةُ وَالسَّلاَمَ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ الَّذِي بَيَّنَ الْأَحْكَامْ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أجْمَعِينَ، أَمَّا بَعْدُ
ИСЛОМДА ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИК ВА ҲАМЖИҲАТЛИК МАСАЛАСИ
Муҳтарам жамоат! Инсоният тарихига назар ташласак, қайси жамиятларда аҳиллик, биродарлик, ўзаро ҳамжиҳатлик жорий бўлса, тараққиёт, равнақ ва эл осойишталиги-ю халқ фаровонлиги ҳукм сурган. Аксинча, қай бир жамиятда муросасизлик, ўзаро хусумат кучайса, бундай жамиятларда уруш ва можаролар авж олган, юрт вайрон, эл пароканда бўлган.
Шукрлар бўлсинки, халқимизнинг қон-қонига миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенглик сингиб, айни пайтда юртимизда 130 дан зиёд турли миллат ва элатларга мансуб кишилар ўзаро ҳурмат, дўстлик ва ҳамжиҳатликда тинч-тотув яшаб келмоқдалар.
Маълумки, Исломда миллат ажратиш йўқ. Кишиларни миллатига қараб ажратиш жоҳиллик ва илмсизлик ҳисобланади. Чунки саҳобаи киромларнинг ҳам ораларида турли миллатга мансуб зотлар бор эдилар. Масалан, машҳур саҳобаи киромлардан Салмони Форсий разияллоҳу анҳу форс, Билол Ҳабаший разияллоҳу анҳу ҳабаш миллатига мансуб бўлганлар. Суҳайб Румий разияллоҳу анҳу эса, румлик бўлганлар.
Исломда барча миллат ва элатларнинг тенг ҳуқуқлилиги, мукаррамлик фақат тақвода экани ҳақида Қуръони каримда шундай марҳамат қилинади:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ
إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ
(سُورَةُ الحُجُرَاتِ/13)
яъни: “Эй инсонлар! Дарҳақиқат, Биз сизларни бир эркак (Одам) ва бир аёл (Ҳавво)дан яратдик ҳамда бир-бирларингиз билан танишишингиз учун сизларни (турли-туман) халқлар ва қабила (элат)лар қилиб қўйдик. Албатта, Аллоҳ наздида (энг азизу) мукаррамроғингиз тақводорроғингиздир. Албатта, Аллоҳ билувчи ва хабардор зотдир” (Ҳужурот сураси, 13-оят).
Демак, биз қайси миллат ва элат вакили бўлишимиздан қатъий назар бир ота-онанинг фарзандлари эканмиз. Мана шу нарсани эсимиздан чиқармаслигимиз лозим.
Суюкли Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам бағрикенгликда ҳам барчага намуна бўлганлар. Қуйида У зотнинг муборак тарихларидан бағрикенгликларига оид баъзи маълумотларни келтирамиз:
"إِنَّ اللهَ لَمْ يَبْعَثْنِي طَعَّانًا وَلاَ لَعَّانًا، وَلَكِنْ بَعَثَنِي دَاعِيًا وَرَحْمَةً اَللَّهُمَّ اهْدِ قَوْمِي فَإِنَّهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ"
(رواه الإمامُ البيهقي)
яъни: “Мен лаънатловчи қилиб эмас, даъват этувчи ва раҳмат қилиб юборилганман. Ё Аллоҳ! Уларни тўғри йўлга бошла, албатта улар билмайдилар”, – дедилар (Имом Байҳақий ривоятлари).
Бағрикенгликни қаранкки, шунча озор берган одамлар ҳаққига дуои хайр қиляптилар. Ваҳоланки, дуолари ижобат эди. Нимани сўрасалар Аллоҳ берадиган Зот эдилар.
"أَليسَتْ نَفْسًا" (رواهُ الإمامُ مسلمٌ عَن سهل بن حنيف وقيس بن سعد رَضِيَ اللهُ عنهُما).
яъни: “У инсон эмасми?!” дедилар (Имом Муслим ривоятлари).
Демак, биз инсонлик ҳурмати сабабли барча билан яхши муносабатда бўлишимиз керак бўлади.
Демак, биз суюкли Пайғамбаримизга ҳар қадамда эргашишга ҳаракат қилар эканмиз, бағрикенгликда ҳам У зоти шарифдан ўрнак ва андоза олишимиз даркор. Шундай экан, мўмин-мусулмонлар нафақат бир-бирларига балки, ўзга дин вакиларига ҳам яхши муомала ва муносабатда бўлиб, Ислом динини гўзаллигини намоён қилишлари керак.
Тарихдан маълумки, машҳур тобиъинлардан Умар ибн Абдулазиз раҳматуллоҳи алайҳ адолатда “Иккинчи Умар” деган унвонга сазовор бўлганлар. Бу кишини адолатларини васфлашга тил ожизлик қилади. Бунга тарих гувоҳ. Умар ибн Абдулазиз раҳбарлик давларида Сурия пойтахти Дамашқда бир масжид кенгайтириладиган бўлди. Умар ибн Абдулазиздан олдинги халифа масжидни кенгайтириш учун масжид олдидаги насронийлар ибодатхонасининг бир қисмини қўшиб олиш ҳақида қарор қабул қилган экан. Шу қарорга мувофиқ мусулмонлар насронийлар ибодатхонасини бузиб, масжидга қўшмоқчи бўлди. Шунда, насронийлар томонидан Умар ибн Абдулазизга “Бизни ибодатхонамизнинг бир қисмини бузиб, масжидга қўшиб олишмоқчи, деган маънода шикоят хати келди. Шунда Умар ибн Абдулазиз: “Масжидга қўшиш учун қанча жой бузилган бўлса, шуни қайтариб бериб, бузилган жойни қайта қуриб қўйилсин”, деган маънода жавоб хати ёздилар. Дамашқнинг баъзи уламоларига бу ёқмади. Уларниг вакиллари бу қарордан қайтишни илтимос қилиб келишди. Шунда Умар ибн Абдулазиз: “Яхши келдингиз. Мен қарорда бир нарсани ёзишни унутибман. Шуни ёзишимга туртки бўлдингиз, унутган нарсам: қайтариб берадиган куннинг санасини ёзмапман”, – деб, қарорни янгилаб ва мустаҳкамроқ қилиб юбордилар.
Демак, динимиз кўрсатмаларига кўра, бошқа дин вакилларининг ибодатхоналарига тажовуз қилиш йўқ.
Азизлар! Бағрикенглик ва ўзгалар билан яхши муомала ва муносабатда бўлишнинг ҳикмати шуки, халқни бирлиги, ўзаро тинч-тотув, иттифоқ бўлиб яшаш, зиддият ва ихтилофдан қочишдир. Мана шунда, жуда кўп ютуқ ва турли соҳаларда катта марраларга эришилади.
Исломда бағрикенг бўлишни бир қанча кўринишлари мавжуд бўлиб, қуйида улардан баъзилари баён қилинади:
"رَحِمَ اللَّهُ رَجُلاً سَمْحًا، إِذا بَاعَ، وإِذا اشْتَرَى، وَإِذا اقْتَضَى"
(رواهُ الإمامُ البخاريُّ عن جابرٍ بن عَبْدِ اللهِ رَضِي اللهُ عنه)
яъни: “Сотганда ҳам, олганда ҳам, қарзни талаб қилганда ҳам бағрикенг бўлган кишини Аллоҳ таоло раҳм қилсин!” (Имом Бухорий ривоятлари).
"مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُنْجِيَهُ اللَّهُ مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلْيُنَفِّسْ عَنْ مُعْسِرٍ أَوْ يَضَعْ عَنْهُ"
(رواهُ الإمامُ مسلمٌ عَن عَبدِ اللهِ بنِ أبي قَتَادَةَ رَضِيَ اللهُ عنهُ)
яъни: “Аллоҳ таоло Қиёмат кунидаги машаққатлардан қутқариши кимни хурсанд қилса, камбағал бўлиб қолган қарздордан қарзининг барчасини ёки бир қисмини кечсин!” (Имом Муслим ривоятлари).
أَنَّ رَجُلًا قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي قَرَابَةً أَصِلـُهُمْ وَيَقْطَعُونِي، وَأُحْسِنُ إِلَيْهِمْ وَيُسِيئونَ إِلَىَّ، وَأَحْلُمُ عَنْهُمْ وَيَجْهَلُونَ عَلَىَّ. فَقَالَ:"لَئِنْ كُنْتَ كَمَا قُلْتَ، فَكَأَنَّمَا تُسِفـُّهُمُ الْمَلَّ، وَلاَ يَزَالُ مَعَكَ مِنَ اللَّهِ ظَهِيرٌ عَلَيْهِمْ مَا دُمْتَ عَلَى ذَلِكَ
(رواهُ الإمامُ مسلمٌ عَنْ أبي هريرةَ رضِي اللهُ عنه)
яъни: “Бир киши: “Эй Аллоҳнинг Расули! Менинг қариндошларим бор. Мен уларга силаи раҳм қиламан, улар уни узадилар. Мен уларга яхшилик қиламан, улар менга ёмонлик қиладилар. Мен уларга ҳалимлик қиламан, улар менга жоҳиллик қиладилар”, – деди. Шунда Расулуллоҳ алайҳиссалом: “Агар сиз ўзингиз айтганингиздек бўлсангиз, худди уларга иссиқ кулни едираётгандексиз (яъни, яхшилигингизни муқобилига ёмонлик қилишлари билан катта гуноҳ қилаётган бўладилар). Модомики, шу ҳолда бардавом бўлар экансиз, Аллоҳ томонидан сиз билан бирга уларнинг қаршисига бир ёрдамчи бўлади”, – дедилар” (Имом Муслим ривоятлари).
Бу ҳадиси шарифда қариндошлар ёмонлик қилсалар ҳам, уларга яхшилик қилишда бардавом бўлишга қаттиқ тарғиб бор.
Хулоса шуки, Ислом бу – бағрикенглик дини. Нафақат мусулмонлар ўзаро, балки ўзга дин вакиллари билан ҳам чиройли муносабатда бўлишга чақиради. Мана шуни биз ўзгаларга кўрсатиб, динимиз нақадар гўзал эканини яна бир бор намоён қилайлик! Афсуски, шуни кўрсата олмаяпмиз. Баъзида бошқа дин вакиллари биз мусулмонларни ҳатти-ҳаракатларимизни кўриб, ҳайрон бўлиб, булар қанақа одамлар экан деб қолишига сабабчи бўляпмиз.
Муҳтарам азизлар! Маълумки, инсон умри тугагач унинг дунёдаги сўнги манзилгоҳи қабр ҳисобланади. Ҳозирда масжидиларимизга туташ қабристонларда жума намозига келиш ёки жума намозини адо этиш асносида қабрларни устидан босиб ўтиш ҳолатлари ҳам кузатилмоқда экан. Бу ачинарли ҳолатдир. Шариатимизда вафот этган кишининг ҳурмати, худди тирик инсоннинг ҳурмати каби қаралади. Шунинг учун мўмин-мусулмон киши қабрларни устини босмасдан, белгиланган йўлакларда юриши лозим. Қабрни устини босиб юриш гуноҳ ҳисобланиб, шариатимизда бундан қайтарилгандир. Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Бирор чўғ ёки қилич устида юришим ёҳуд ковушимни кийиб турган ҳолатимда ямашим мен учун бирор қабрни устида юрганимдан яхшироқдир”, деганлар (Имом Ибн Можа ривоятлари).
Аллоҳ таоло азиз ва мустақил юртимизда яшаётган барча миллат ва элатларни, тинч-тотув, ўзаро ҳурмат ва эътиборда истиқомат қилишларида мададкор бўлиб, она-Ватанимизни турли бало ва офатлардан ҳифзу ҳимоясида сақласин! Омин!
Ҳурматли имом-домла! Келаси жума маърузаси “Ҳадислардан ҳукм олишга кимлар ҳақли” ҳақида бўлади, иншааллоҳ.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Каҳф сураси Қуръони Каримнинг ўн саккизинчи сураси бўлиб, у Маккада нозил бўлган, бир юз ўн оятдан иборат. Суранинг етмиш бир ояти қиссалардан иборат. Каҳф сўзи «ғор» маъносини англатади. Суранинг бундай номланишига сабаб, ундаги асосий қисса қаҳрамонлари ёш йигитлар ўз замонидаги золим подшоҳ барча иймонли кишиларни бутпараст бўлишига мажбур қилган вақтда унинг зулмидан қочиб, иймонларини сақлаш мақсадида ғорга кириб олади ва ўша ерда илоҳий мўжиза содир бўлади.
Улар Аллоҳга таваккул қилиб «Эй, Роббимиз! Бизларга ўз ҳузурингдан раҳмат ато этгин ва бизларнинг ишимизни Ўзинг тўғрилагин!» деб дуо қилишади. Уларнинг дуоси ижобат бўлиб, улар ғорда уч юз йил ухлатиб қўйилади ва муҳофаза қилинади.
«(Улар) ғорларида уч юз йил турдилар ва яна тўққиз (йил)ни зиёда қилдилар». (25-оят). Олимлар оятда ишора қилинган вақтни шундай изоҳлайди: 300 йил х 11 кун (ҳар йили юзага келадиган ҳижрий йилнинг милодий йилдан фарқи) = 3300 кун. Бир қуёш йили 365 кун, 5 соат, 48 дақиқа ва 45,5 сониядан иборат бўлиб, 3300 кун : 365,24 кун = 9 йил. Буни шундай ифодалаш мумкин, Георгий тақвимига кўра 300 йил ҳижрий тақвими бўйича 300+9=309 йилга тенгдир. Гувоҳ бўлганимиздек, бу оят аниқ ҳисоблаб чиқилган 9 йил фарқни назарда тутмоқда. Вақт тўғрисидаги бундай аниқ маълумотларни ўз ичига олган Қуръони Карим илоҳий китоблигига яққол бир мисолдир.
Бу вақт мобайнида қуёш нури ҳам уларга манфаатли қилиб қўйилди. Қуёш нури чиқишида ғорнинг ўнг томонидан, ботишида эса чап томонидан тушиши, ғор уларнинг уйқуда ором олишига жуда қулай шароит қилиб қўйилди. Уйқу вақтида улар чириб кетмаслиги учун гоҳ ўнг томонга, гоҳ чап томонга айлантирилиб, ҳудди уйғоқ одамлардек ҳаракатга келтириб қўйилди. Уларнинг ити эса остонада икки олд оёқларини узатиб ётарди. Уларнинг ушбу ҳолатини кўрган ҳар қандай одам, уларни ҳаракатидан қўрқувга тушиб, улардан юз ўгириб кетарди. Улар уйғонгаларида бир бирларидан ўзаро қанча ухлаганини сўрашди, улардан бири бир ёки ярим кун ухладик холос деб жавоб берди. Сўнгра улардан бири егулик олиш учун шаҳарга тушади, у ердаги ўзгаришларни кўриб орадан уч юз йил ўтганини билади. Бу вақтга келиб халқ устига иймонли подшох келганидан хабардор бўлишади. Шу билан улар иймонли ҳолда омон қолишади.
Аллоҳ таоло сурада ғор эгаларини узоқ йиллик уйқудан тургизганидек, қиёмат кунида ҳам барчани қайта тирилтириши ҳақ эканлигини одамларга хабарини бериш учун ушбу қиссани ибрат қилиб келтирди. Шу билан бирга, ҳар бир замонда иймон аҳли бардоши етадиган синовга учраши, кофирлар эса вақтинча улардан устун келиши мумкинлигини тушунтиради. Бу қисса орқали иймон аҳлининг иймони зиёда бўлиши, Аллоҳдан ўзгага ибодат қилмаслиги, ҳаётида дуч келадиган қийинчиликларга бардош берса, Аллоҳ унга нусрат бериши ва нажот топиши хабари берилади.
Қуръони Карим сура ва оятлари мазмуни жиҳатидан учга бўлинади: тавҳид – Аллоҳнинг ягона илоҳлиги, шариат ҳукмлари ва тарихий қиссалар. Бу сурада ислом ақидаси асослари, одоб-ахлоқ ва қадриятларни қиссалар орқали ўрганиш, дунё ишқи, ҳаёт моҳиятини англашга диор маълумотлар баён қилинади.
Сурада яна ибрат олиш учун икки боғ эгаси ҳаётидан намуна келтирилади. Қиссада Аллоҳ таоло бир кишига ўртасидан анҳор оқиб ўтган икки боғ, бойлик ва куч-қудратни ризқ қилиб беради. У биродарига: «Менинг бойлигим сеникидан кўпроқ ва одамларим кучлироқ. Бу боғ ва бойлигим ҳеч қачон йўқ бўлмайди. Қиёмат қоим бўлмайди деб ўйлайман. Қасамки, агар мабодо мен Роббимга қайтарилсам, яъни қайта тирилсам, албатта, бундан ҳам яхшироқ оқибат (бахт)ни топаман» деди.
Иймонли биродари унга хитоб қилиб: «Сени (Одамни) тупроқдан, сўнг бир томчи сувдан яратиб, сўнгра инсон қилиб ростлаган зот (Аллоҳ)га кофир бўлдингми?, деди. У яна: «У Аллоҳ Роббимдир ва Раббимга ҳеч кимни шерик қилмайман. Қани эди, сен ҳам Аллоҳ ҳоҳлаган нарсагина бўлур ва куч-қувват ёлғиз Аллоҳдандир десанг ўзингга манфаатли бўларди» деди. Куфр келтирган киши бу боғлар ва мол-мулк менга Аллоҳнинг фазли билан берилди демагани ва куфр келтиргани учун барчаси ҳалок қилинди. У эса сарф қилган харажатларини ўйлаб, афсус-надомат чекиб “Қани эди, мен ҳам Парвардигоримга ҳеч кимни шерик қилмаганимда эди!” деб қолаверди. Бу қиссадан ибрат шуки, бизга берилган ҳар бир неъмат учун Аллоҳ таолога доимо ҳамд айтишимиз, унга шукр қилишимиз, берилган неъматлар Аллоҳнинг фазли эканлиги ва ҳар бир иш Аллоҳнинг ҳоҳиши билан амалга ошишишини англаб етмоғимиз лозим.
Кейинги қиссада Мусо алайҳиссалом ва солиҳ банда (Ҳизр) ҳақида баён қилинади. Унда Мусо алайҳиссалом Аллоҳ таолодан “Бандаларинг орасида мендан ҳам илмлироқ банданг борми?” деб сўради. Аллоҳ таоло: “Ҳа, солиҳ бандам, Ҳизр алайҳиссалом сендан олимроқ” деди. Шунда Мусо алайҳиссалом илмини бойитиш учун Ҳизр алайҳиссаломни қидириб топади. Унга бошқаларга берилмаган неъмат – ғойибдан огоҳлик неъмати берилган бўлиб, ҳар бир ишни ҳикмат ила амалга оширади. Мусо алайҳиссалом унга “Сенга берилган илмдан менга ҳам ўргатгин, сенга эргашсам майлими?” деб сўради. Шунда Ҳизр алайҳиссалом: “Сени мен билан юришга сабринг етмайди, Сенда бу илм йўқ” деди. Мусо алайҳиссалом ундан илм ўргатиши ва бирга ҳамроҳлик қилишини сўради.
Ҳизр алайҳиссалом билан Мусо алайҳиссалом бирга кемага чиқишади ва Ҳизр алайҳиссалом йўлда кемани тешиб қўяди. Мусо алайҳиссалом унга эътироз билдиради. “Бизга яхшилик қилиб кемасидан жой берсаю, сен нега уларга ёмонлик қиласан”, деди.
Яна йўлга чиқиб бир қишлоққа борганда, кўчада ўйнаб юрган ёш болани Ҳизр алайҳиссалом ўлдиради. Шунда Мусо алайҳиссалом унга яна эътироз билдиради. “Нега сен ёш, бегуноҳ болани ўлдирдинг”? деди.
Улар яна йўлга тушиб бир қишлоққа етганда, халқдан егулик сўрайдилар, уларга ҳеч ким егулик бермайди, оч бўлишига қарамай Ҳизр алайҳиссалом бир уйни олдидаги эски деворни бузиб, уни янгидан қуради, лекин эвазига эгаларидан ҳеч нарса сўрамайди. Мусо алайҳиссалом яна сабри етмай унга эътироз билдириб, шу иш учун эгаларидан егулик талаб қилсак бўларди, деди. Шунда Ҳизр алайҳиссалом бу ишларни уларнинг соҳибларига хайрли бўлиши учун бажарганини айтиб, ҳикматини шундай келтиради: “Кема мискин-бечораларнинг мулки бўлиб, уни айбли қилиб қўйдим. Айбли бўлмаган кемаларни золим подшоҳ талон-тарож қилиб, тортиб олаётган эди. Энди уларни кемасига тегмайди ва тирикчилиги ўтаверади. Болага келсак, унинг ота-онаси мўмин кишилар бўлиб, у келажакда уларга озор берадиган ва куфр аҳлидан бўлган фарзанд бўлар эди. Уни ўрнига Аллоҳ таоло солиҳ фарзанд беришини ирода қилди. Эски девор тагида эса икки етим боланинг мероси бўлиб ота-оналари солиҳ инсонлар бўлган эди. Улар вояга етгунга қадар девор қуламайди ва меросини ҳеч ким ўзлаштира олмайди. Сени мен билан юришга сабринг етмайди деган эдимку, энди сен билан ажрашиш вақтимиз келди”, деди.
Бу қиссадан бизга энг гўзал фазилатлардан бири сабрли бўлиш нақадар улуғ ҳикмат эканлиги, шунингдек, илм олиш ва маърифатли бўлишга доимо интилиш, бу йўлда бор имкониятни ишга солиш лозимлигини ўргатади. Ҳар бир инсон бу дунёда ўзидан афзал бўлган бошқа илмли, тажрибали, қувватли, тақводор, Аллоҳнинг хос бандалари борлигинини англаши лозим.
Кейинги қиссада Аллоҳ таолонинг марҳамати билан бутун дунёни ўз ҳукмида тутиш шарафига муяссар бўлган , шарқ ва ғарбга ҳукмронлик қилган одил ва оқил подшоҳ Зул-қарнайн қиссаси баён қилиниб, унга бутун ер юзига ҳукмронлик, илм ва ҳикмат берилгани, барча нарсага эришиш учун сабаб йўллари бериб қўйилгани, унинг фатҳ юришлари, золимларни жазолаб, иймонли халқларга ёрдам бергани, Яъжуж ва Маъжуж қавми ер юзида бузғунчилик қилмаслиги ҳамда уларни йўлини тўсиш учун темир ва мис қоришмасидан иборат улкан девор қургани зикр қилинган. Бу қиссада ҳар бир раҳбар ва амалдорлар қандай сифатга эга бўлиши кераклигига жавоб берилади.
Каҳф сурасининг фазилати тўғрисида ҳадисларда шундай баён қилинган:
Абу Дардо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Набий алайҳиссалом бундай деганлар: «Ким Каҳф сурасининг аввалидан ўн оятини ёдласа, Дажжол (ёмонлиги, фитнаси)дан сақланади», (Имом Муслим, Имом Абу Довуд, Имом Термизийлар ривояти).
Бошқа бир ривоятда:
«Ким «Каҳф» сурасининг охиридан ёдласа, Дажжолдан сақланади», дейилган.
Саҳл ибн Муоз ибн Анас Жуҳанийдан, у киши отасидан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким Каҳф сурасининг аввали ва охирини ўқиса, оёғидан бошигача нурга кўмилади (нурли бўлади). Ким уни тўлиқ ўқиса, унинг учун осмон билан ер масофасича нур пайдо бўлади (порлайди)», дедилар. (Имом Аҳмад, Имом Табароний ривояти).
Абу Саъийд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда эса Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким «Каҳф» сурасини Жумъа кечасида қироат қилса, унга икки жума орасича нур зиё сочади», дедилар (Имом Ҳоким, Имом Байҳақий ривояти).
Бошқа ривоятда: «У билан Байтул Атийқ орасича нур зиё сочади», дейилган.
Имом Бухорий, Имом Муслим ва Имом Аҳмадлар ривоят қилган ҳадисда Абу Исҳоқ қуйидагиларни айтади: Ал-Барроснинг қуйидагиларни айтаётганини эшитдим:
«Бир киши Каҳф сурасини ўқиди. Ҳовлида ҳайвон бор эди. Ҳайвон безовта бўла бошлади. Одам қараса, уни булут ўраб турибди. Бўлган ҳодисани Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб берган эдик, у зот: «Эй фалончи, ўқийвер, у Қуръон тиловати учун тушган сакийнадир», дедилар.
Ҳофиз Абу Бакр ибн Мурдавайҳ Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким Каҳф сурасини жума куни ўқиса, қиёмат куни унинг қадами остидан нур чиқиб, осмону фалакни ёритади ва унинг икки жума орасидаги хатолари кечирилади», дедилар. Ким ҳар жума куни Каҳф сурасини тадаббур билан ўқиса, унга амал қилса дунё ва охират яхшилигига мушарраф бўлади.
«Каҳф» сурасини тез-тез ўқиб туриш ва оятлари маъносини тафаккур қилиш орқали ҳар бир инсон ҳаёти давомида учраши мумкин бўлган турли хил фитналардан четда бўлади, берилган барча неъматларни Аллоҳнинг фазлидан деб билади. Ушбу неъматлар шукрини банда Аллоҳ таолога доимий ҳамд айтиш ва унга ибодат қилиш билан адо этиши мумкин. Аллоҳ таоло яна бир оятда “Агар берилган неъматларга шукр қилсангиз, неъматларимни зиёда қилиб бераман” деб марҳамат қилади. Сурадаги ибратли қиссаларни ўрганиб чиққанимиздан кейин Аллоҳ таоло сурани бежизга ҳамд айтиш билан бошламагани ҳикмати аён бўлади.
“Тафсири ҳилол”, “Қуръони карим маъноларининг таржима ва тафсири”, “Қуръони азим мухтасар тафсири”
ва бошқа манабалар асосида Дилшоджон Мамадалиев тайёрлади.
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 