Шу йил 2 сентябрь куни Париж шаҳрида 2015 йилнинг 7 январида “Шарли Эбдо” журнали таҳририятига уюштирилган ҳужумга алоқадорликда айбланаётган 14 киши устидан суд иши бошланди. Шу муносабат билан мазкур журнал таҳририяти Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга оид карикатурани қайтадан босиб чиқарди.
Ушбу карикатура чоп этилиши мусулмон оламида турли эътироз ва норозиликларга сабаб бўлмоқда. Жумладан, Мисрдаги Ал-Азҳар университети ушбу карикатурани чоп этгани учун “Шарли Эбдо” таҳририятини қоралаб баёнот билан чиқди. Баёнотда бундай карикатураларни атайин қайтадан чоп этиш мўмин-мусулмонларнинг ҳиссиётларини қўзғаш, фитна чиқариш ва мусулмонларнинг диний қадриятлари, тимсолларига нисбатан тажовуз экани айтилади ҳамда бу ҳолат мусулмонлар томонидан қаттиқ қораланиши билдирилади.
Шу ўринда, Ўзбекистон мусулмонлари идораси ушбу хатти-ҳаракатни қоралаб, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламни обрўсизлантиришга қаратилган ҳолатни халқлар ўртасидаги ўзаро тотувликни бузишга қаратилган фитна, ўз навбатида, одамларнинг диний эътиқоди билан боғлиқ ҳис-туйғуларини ҳақоратлаш, диний қадриятларни оёқ ости қилиш, миллатлараро ва динлараро адоват уйғотиш, деб баҳолайди.
Шуни таъкидлаш зарурки, ким бўлишидан қатъий назар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳар қанча камситишга уринмасин, бу иши билан муборак динимизга ёки У зотнинг сийратларига заррача ҳам зиён етказа олмайди. Ислом тарихидан кўриш мумкинки, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўзларига ҳатто суиқасд қилишга интилган Ҳаким ибн Ҳизомни бағрикенглик ила кечириб юборганлар. Суюкли амакилари бўлган Ҳамза ибн Абдулмутталибни ўлдирган Ваҳшийни бир умр қалбларида қайғули хотира сифатида муҳрланган бўлишига қарамай, уни афв қилганлар. Булар шубҳасиз, Қуръони каримдаги: “Афвни (қабул қилиб) олинг, яхшиликка буюринг! Жоҳиллардан юз ўгиринг!” (Аъроф, 199) кўрсатмасининг амалдаги исботидир.
Шундай экан, бундай ҳаракатларга нисбатан тажовузкорона эмас, балки Набий алайҳиссаломга хос ҳалимлик, босиқлик ва зукколик билан муносабат билдириш керак. Шунда ёмон ниятли кимсалар томонидан халқлар, миллатлар, динлар ўртасига низо уруғини сочиш мақсадида уюштирилаётган ҳар хил кўринишдаги фитналар, турли найрангларга Пайғамбаримиз алайҳиссаломга хос ва мос йўл тутган бўламиз.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Баъзида дунёнинг турли минтақаларида чигирткалар кўпайиб, шаҳар ва қишлоқларни, экин майдонларини қоплайди. Сонини аниқлаб бўлмайдиган даражада кўп бўлган чигирткалар галаси одамлар онгида турли фикрларни пайдо қилади.
Чигирткалар Аллоҳ таоло томонидан юборилган “аламли азоб” ёки Қиёмат аломати” эмасми деган фикрлар ҳам бўлади. Табиатнинг бундай ҳодисаси тарихда кўплаб кузатилган бўлса-да, бугунги авлод учун янгилик бўлиши мумкин. Маълумки, аввалги қавмларнинг баъзилари “чигиртка балоси” билан жазоланган.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда чигирткалар ҳақида шундай марҳамат қилади:
“...Қабрлардан кўзлари қўрқинчга тўлган ҳолда, худди ёйилган чигирткага ўхшаб чиқиб келурлар.” (Қамар сураси, 7-оят).
Бундан ташқари, уларнинг ҳаракат йўналиши кейинги оятда баён қилинган:
“Чақирувчига қараб бўйинларини чўзиб, шошилиб борурлар...” (Қамар сураси, 8-оят).
Қиёмат кунидаги қайта тирилишни тушунтириш учун Аллоҳ таоло томонидан чигиртка мисолининг келтирилиши бежиз эмас. Зеро, бу ҳашаротлар ердан кўтарилганда сўнг улкан галаларга айлана бошлайдилар. Биргина чигиртка тўдаси 1200 квадрат километр майдонга ёйилиш хусусиятига эга. Шундан сўнг, улар ягона бир йўналишни танлаб, биргаликда уча бошлайдилар.
Уларнинг улкан жамоаси бутун осмонни қоплаб олишга қодир. Бу ҳолат Қиёмат кунидаги манзарани эслатади. Ўша куни вафот этган беҳисоб инсонлар худди шу каби ер остидан чиқиб келадилар ва муайян бир йўналиш бўйлаб гала-гала бўлиб югурадилар.
Хулоса қилиб айтганда, бу воқеани Қиёматнинг кўринишларидан бир лаҳза деб тафаккур қилиш мумкин.
Мўминлар учун Қиёмат қоим бўлмасдан аввал ўз амалларини қайта тарозига тортиб кўриш учун Аллоҳ таолодан берилган бир ибратдир. Гарчи чигиртка бир ҳашорат бўлса-да, ақлли одамларни тафаккурга чорлайди.
Тошкент ислом институти
катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев