Бир кунда беш вақт намозни ўз вақтида адо этинг! Тўғри дастлаб, бир маҳал, кейин икки, уч қилиб кўпайтираётган бўлишингиз мумкин. Бироқ беш маҳал намоз ҳар бир мусулмон зиммасидаги фарздир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Муъоз ибн Жабал розияллоҳу анҳуни Яманга жўнатаётиб: “Аллоҳ таоло беш маҳал намозни ҳар бир банданинг зиммасига фарз қилганини етказгин”, деб алоҳида таъкидлаганлар.
Демак, бир кунда беш маҳал намоз фарздир. Икки ёки уч маҳал эмас.
Барчамизга яхши маълумки, бирорта эшикни очиш учун албатта калит керак. Худди шунингдек, Жаннатга кириш учун ҳам калит талаб этилади. Агар жаннатга киришни истасангиз сизга калит керак бўлади. Ахир бу дунёда ҳам эшикдан кириш учун калит керак бўляптику.
Ҳар бир калитда ўзининг тишлари бўлади. Тасаввур қилиб кўрингчи, калитингизнинг бир тиши бўлмаса нима бўлади? Истасангиз синаб кўринг, калитингиз тишидан биттасини синдириб, очишга уриниб кўрингчи? Эшик очилармикин? Ваҳоланки, калитда биргина синган тишдан бошқа яна бир қанча бутун тишлар бор.
Яна бир мисол. Айтайлик, бир танишингизга қўнғироқ қилмоқчи бўлсангиз, унинг рақамини терасиз. Бордию биргина рақамни нотўғри терсангиз, сиз яқин одамингиз билан гаплаша олмайсиз, тўғрими?
Демак, Жаннатга тушишни истар экансиз сиз беш маҳал намозни ўз вақтида адо этишингиз керак экан.
Намоз вақти кирганда юмшоқ тўшакингизда ётган ёки аёлингиз билан бирга бозорда бўлсангиз ҳам, бирор иш билан банд ёки фарзандларингиз билан бирга ўйнаётган бўлсангиз ҳам дарҳол ҳаммасини четга суриб, намозни адо этишга киришинг!
Қанчалик кўп ишларингиз бўлмасин, сиз намозни ўз вақтида адо этсангиз Аллоҳ таолонинг Ўзи бошқа ишларингизни осон қилиб қўяди. Лекин афсуски, буни кўпчилик тушунмайди.
Одатда биз ўзимиз учун осон бўлган амалларни қиламиз. Лекин қачонки нафсимизга оғир келадиган ишга дучор бўлсак ўзимизни олиб қочамиз.
Бугунги кунда ўзининг гавдаси, мушаклари билан мақтанадиганларнинг видеолавҳаси жуда кўпайиб кетди. Бунинг сабаби ҳозирги ёшлар мушакларини ишириб олишга жуда қизиқадилар. Ўзларини бошқалардан кучли деб ҳисоблайдилар. Лекин аслида ҳақиқий кучли инсон ким? Мушаклари бақувватми? Йўқ, асло ундай эмас. Бомдод намозига туриш учун устидаги кўрпасини кўтара олган ҳақиқий кучли одамдир. Агар ўзингизни кучли деб билсангиз, бомдодга туришда синаб кўринг.
Азиз ота-оналар фарзандларимиздан бирор нарсани талаб қилишда аввало ўзимиз ўрнак бўлайлик. Токи ёшлар бир қўлида оғир тошни кўтарадиган одам кучли инсон эмас, балик, таҳажжуд ва бомдод намозларини турадиган одам ҳақиқий кучли одам эканини яхшилаб англаб етсинлар.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: “Уларнинг ёнбошлари ўрин-жойларидан йироқ бўлур. Улар Парвардигорларига қўрқув ва умидворлик билан дуо-илтижо қилурлар ва Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан инфоқ-эҳсон қилурлар” (Сажда сураси, 16-оят).
Аллоҳ таоло бу оятда кучли мўминлар ҳақида хабар қилади. Улар тунларни ибодат билан ўтказиб, оз ухлайдилар, кечалари Роббул аъламийндан қўрқиб, Унинг раҳматидан умидвор ҳолда бедор бўладилар.
Аллоҳ таоло барчамизни ана шундай гўзал хулқлар билан сифатланган бандаларидан қилсин!
Даврон НУРМУҲАММАД
Дунё шиддат билан ўзгариб, ахборот оқими мисли кўрилмаган даражада тезлашган асрда инсон онги энг катта кураш майдонига айланди. Бу майдонда эса энг хавфли қурол мутаассиблик ва радикаллашувдир. Кўпинча "ҳақиқатни излаш" ниқоби остида бошланган йўл, афсуски, кўплаб инсонларни жамиятдан узилишга, оиласидан кечишга ва охир-оқибат фожиага олиб келмоқда.
Бироқ энг муҳим савол очиқ қолмоқда: Хато қилган, адашган ва мутаассиблик кўчасига кириб қолган инсон учун ортга йўл борми?
Ҳеч ким бир кунда радикал бўлиб қолмайди. Бу жараён одатда билимсизликдан бошланади. Диний ёки дунёвий билимларнинг юзакилиги инсонни манипуляция қуролига айлантиради. Ваҳоланки, ислом дини биринчи навбатда инсонни фикрлашга ва илм олишга чақиради. Қуръони каримда шундай марҳамат қилинади:
«Айтинг: «Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?!» (Зумар сураси, 9-оят)
Бу оят инсонни кўр-кўрона кимгадир эргашишдан эмас, балки ақл ва илм билан фикр юритишга ундайди. Мутаассиб инсон эса изланишдан тўхтаган ва фақат муайян бир гуруҳнинг фикрини мутлақ ҳақиқат деб биладиган кишидир.
Мутаассибликнинг энг катта хавфи дунёни фақат "қора" ва "оқ"қа ажратишдир. Унда бағрикенглик ёки бошқача фикрлашга жой йўқ. Инсон бу гирдобга тушганда, атрофидаги ҳаммани, ҳатто ота-онасини ҳам "осий" сифатида кўра бошлайди.
Аммо тарих ва бугунги кун тажрибаси шуни кўрсатадики, ортга қайтиш нафақат имкон бор, балки зарур ҳамдир.
Адашган инсоннинг ортга қайтишига кўпинча қўрқув ва жамиятнинг нафрати халақит беради. Бу ерда энг катта масъулият яқинлари ва жамият зиммасига тушади. Адашган инсонни жарликка итариб юбориш эмас, балки унга қўл узатиш лозим. Зеро, Пайғамбаримиз алайҳиссалом марҳамат қилганларидек:
«Аллоҳ таоло мулойимдир ва мулойимликни яхши кўради. У Зот мулойимлик учун қаттиққўлликка бермаган ажр-мукофотни беради». (Имом Муслим ривояти)
Тавба ва қайтиш йўлидаги илк қадамлар:
Тўғри йўлга қайтиш имкони ҳар доим бор. Инсон хато қилиши мумкин, лекин хатода оёқ тираб туриш — ҳақиқий мағлубиятдир. Мутаассибликдан қайтиш — бу фақат фикрни ўзгартириш эмас, бу — ҳаётга, оилага ва келажакка қайтишдир.
Шермуҳаммад Болтаев,
Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо
масжиди имом-хатиби