12 Март, 2026, 23 Рамазон, 1447
12 Март, 2026, 23 Рамазон, 1447
Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳазрати Хадича (розияллоҳу анҳо) онамиз вафотидан сўнг ҳазрати Савда бинти Замъа онамизга уйланганлар.
Савда онамизнинг оталари Замъа ибн Қайс ибн Абдуш Шамс ибн Абд Вудд ибн Амир ибн Луай ибн Ғолиб, оналари эса аш-Шамус бинти Қайс ибн Амр ибн Зайд ибн Лабид ибн Хидаш ибн Амира бану Ади ибн ан-Нажжар қабиласидан эди.
Савда онамиз дастлаб амакиларининг ўғли Сакрон ибн Амрга турмушга чиққан. Икковлари исломни қабул қилиб, Ҳабашистонга ҳижрат қилганлар ва саккиз муҳожирнинг сафидан жой олган. Савда онамизнинг биринчи эрлари Сакрон ибн Амр касал бўлиб вафот этган.
Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Хадича онамизнинг вафотларидан бир неча йил кейин, Тоифдан ниҳоятда маҳзун бўлиб қайтган эдилар. Савда онамизга уйланишлари ана шундай вақтга тўғри келган.
Мўмина аёллар орасида Хавла бинти Ҳаким (розияллоҳу анҳо), Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг номларидан Савда онамизга совчи бўлиб борганлар. Савда онамиз оталарининг розиликлари билан Пайғамбаримизга турмушга чиқиб, 400 дирҳам маҳр олган. Шу вақтда Рамазон ойи бўлиб, пайғамбарликнинг ўнинчи йили эди. Бу никоҳ маккаликларни таажжублантирган. Чунки Савда онамиз ёш ҳам эмас, унчалик чиройли ҳам эмасди.
Лекин Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) қийинчиликда қолган кимсасиз аёлни ҳимоя этганлар. Савда (розияллоҳу анҳо) мўминларнинг онаси, зиммаларидаги масъулиятни адо этишга сидқидилдан киришиб, етим қолган фарзандларининг тарбияси билан шуғулланган. Савда онамиз итоатли, севимли ва ҳазилкаш аёл эди.
Бир куни Савда (розияллоҳу анҳо) Пайғамбаримиз (алайҳиссалом)га: «Эй Аллоҳнинг Расули, кеча ортингиздан намоз ўқидим. Жуда узоқ вақт руку қилдингизки, қон оқиб кетмасин деб бурнимни ушлаб турдим», дедилар. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) кулдилар. Шу тариқа орадан уч йил ўтди.
Савда бинти Замъа Оиша онамиз келин бўлиб тушганидан кейин ҳам ҳазил-мутойибани тарк этмади. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) хонадонларига бошқа аёллари бирин-кетин кириб кела бошлади. Бироқ бу ҳол уларни ўз ўрниларини йўқотишга олиб келмади. Суюкли пайғамбаримиз ҳар қайсисига яраша муомала қилдилар.
Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Савдадан бошқа тутими ва сийратида ўзимга ёқадиган, унга ўхшаш аёлни кўрмадим. У ёши катта бўлганда: «Эй Аллоҳнинг Расули (соллаллоҳу алайҳи ва саллам), сиздаги ҳақим бор кунимни Оишага бердим», деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Оишага икки кун – ўз кунини ва Савданинг кунини тақсим қилар эдилар».
Аллоҳ таолонинг изни ила Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳижрат қилганларида, Савда бинти Замъа онамиз ҳам у зотнинг ортларидан қизларини олиб ҳижрат қилган. У ерда ҳам Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) хонадонларини бошқариб турган.
Бадр жангида қариндошлари Суҳайл ибн Амр асир тушганида, соддадиллик билан Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га қилган ишоралари туфайли асирларга яхшилик қилиш бўйича шаръий қоидаларга яна бири қўшилган.
Савда бинти Замъа онамиз «Батаҳқиқ, сизларга ҳожатларингиз учун чиқишга изн берилди» ояти нозил этилишига сабабчи бўлган. Савда онамиз бетакрор хислатлари, тақво, сахийлиги билан ажралиб турарди.
Умар (розияллоҳу анҳу) уларга бир хуржун дирҳам юборганларида, уларнинг ҳаммасини тарқатиб юборган. Ғазотда иштирок этиб, Хайбарни фатҳ қилинишига гувоҳ бўлган.
Ҳазрат Савда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан кейин, ҳазрати Умар(розияллоҳу анҳу)нинг халифалик даврида вафот этган. Бу пайтда у чамаси саксон ёшда бўлган.
Савда онамиз Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан бешта ҳадис ривоят қилган. Улардан бирини Имом Бухорий ривоят қилган.
Марям АБДУЛЛАЕВА,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Хотин-қизлар масалалари бўйича
бўлим мутахассиси
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Рамазон ойи — нафақат руҳий покланиш, балки соғлом турмуш тарзини йўлга қўйиш, танани тартибга солиш ва умумий соғлиқни яхшилаш учун айни вақтда яхши имкониятдир. Бу ойда рўза тутиш орқали нафсни тийиш, сабр ва шукр қилиш муҳим бўлса, соғлом овқатланишнинг аҳамиятини ҳам унутмаслик керак. Саҳарлик ва ифторликда тўғри овқатланиш рўзани енгил тутиш, ҳолсизлик, қон шакарининг пасайиши ва ошқозон муаммоларининг олдини олишда муҳим роль ўйнайди.
Саҳарлик – рўзага қувват
Саҳарлик – кун давомидаги энергия манбаи, рўзадор учун кун бўйи қувват бериб, рўзани енгил тутишга ёрдам беради. Шунинг учун саҳарликни ўтказиб юбориш организмга жуда катта салбий таъсир кўрсатади.
Саҳарликда тавсия этиладиган маҳсулотлар:
Саҳарликда тавсия этилмайдиган маҳсулотлар:
Саҳарликни бомдод намозига яқин вақтда, иложи борича кечиктириб истеъмол қилиш суннат ҳисобланади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Саҳарликда барака бор”, деганлар.
Ифторликни қандай бошлаш керак?
Ифторликда қўлланиладиган қоидалар:
Сув ичиш тартиби
Рамазон ойида сув ичиш режасига эътибор бериш жуда муҳим. Сувсизланишнинг олдини олиш учун, ифтор ва саҳарлик оралиғида 1,5–2 литр сув ичиш тавсия этилади. Сувни бир йўла эмас, балки бўлиб-бўлиб ичиш фойдали. Чунки бир вақтда кўп сув ичиш ошқозонга оғирлик қилади.
Тўғри саҳарлик ва ифторликнинг фойдали таъсири
Тўғри ташкил этилган саҳарлик ва ифторлик:
Хулоса
Рамазон – нафсни тийиш, сабр ва шукр ойидир. Лекин бу ойда соғлиқни асраш ҳам муҳим ибодат ҳисобланади. Саҳарликни тарк этмаслик, ифторликда меъёрни сақлаш ва фойдали маҳсулотларни танлаш орқали рўзани енгил ўтказиш мумкин.
Шундай экан, ҳар бир мусулмон саодатга эришиш учун нафсни тарбиялаш ва соғлом турмуш тарзига ҳаракат қилиши керак.
Аллоҳ таоло, ҳар биримизга рўзаларимизни қабул қилсин ва бизни соғлом ҳолда ибодат қилишга муваффақ айласин!
Наргиза ТУЙЧИЕВА,
ЎМИ ҳамшираси.
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 