10 Март, 2026, 21 Рамазон, 1447
10 Март, 2026, 21 Рамазон, 1447
Қоҳирада ўтказилган халқаро анжуманда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари илмий маъруза қилиб, анжуманнинг мавзуси ва муҳокама этилаётган масалалар юзасидан нутқ сўзладилар.
Муфтий ҳазратлари ўз чиқишида бугунги кунда сунъий интеллект жуда тез ривожланиб, унинг имкониятларидан иқтисодиёт, таълим, маданият, хизмат кўрсатиш ва медиа соҳаларида самарали фойдаланилаётгани, ўз навбатида унинг афзалликлари билан бирга зарарли томонлари ҳам борлигини, шу боис сунъий идрокни бошқариш, тартибга солиш ва назорат қилиш ҳозирги кунда жуда ҳам муҳимлигига урғу қаратдилар.
Маърузада сунъий интеллект инсон ҳаётига ўзининг ижобий ва салбий таъсирини кўрсатаётгани, жумладан, диний суҳбатлар ва мавъизаларни таъсирли роликлар орқали намойиш этиш ва керакли маълумотларни топишда жуда қўл келаётганини баён қилдилар. Бироқ баъзи инсонлар шаръий савол-жавоб, фатво олишда ҳам сунъий идрокдан фойдаланаётгани, ҳолбуки, бундай масалаларда ундан олинган жавобларга динимизга кўра, таяниб бўлмаслигини ҳужжат-далиллар билан келтириб ўтдилар. Зеро, шариатга кўра, фатво чиқариш фақиҳнинг бевосита иштирокини талаб этиши, қолаверса, масала сўровчининг ҳолатига, замонига, маконига, урф-одатларига ҳамда ижтимоий ва иқтисодий шароитларга қараб жавоб берилиши, бундай жиҳатларни сунъий интеллект мустақил равишда тўлиқ бажара олмаслиги кабилар билан изоҳланди.
Шунингдек, нутқда сунъий интеллектдан фойданиш мумкин бўлган соҳаларга алоҳида тўхталинди, хусусан, савол-жавобларни таҳлил қилиш, зарур маълумотларни топиш, жамоат хавфсизлигини мустаҳкамлаш, “ақлли шаҳар”, “хавфсиз шаҳар” ва “рақамли шаҳар” каби бир қатор йўналишларда унумли фойдаланиш замонавий тараққиёт талаби экани мисоллар билан қайд этилди.
Анжуман иштирокчилари Муфтий ҳазратларининг сунъий идрок борасидаги хулосалари ҳар жиҳатдан асосли эканини эътироф этиб, тақдим этилган маълумотларни юқори баҳоладилар. Миср томони илтимосига кўра, Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари анжуман тафсилотлари ҳақида интервью бердилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ҳасан Басрий розияллоҳу анҳу айтадилар: "Йўлда, дастурхон атрофида, бозорда юрганингизда, қаерда бўлманг истиғфорни кўп айтишни одат қилинг. Чукни Аллоҳнинг мағфирати қаерда нозил бўлишини билмайсиз".
Шунда Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳдан сўрашди: "Биз Роббимизга истиғфор айтамиз. Лекин яна гуноҳ қилаверамиз. Истиғфор айтганидан сўнг, яна гуноҳга қайтса, сўнгра яна истиғфор айтиб кейин яна гуноҳга қайтишдан банда Роббисидан ҳаё қилмайдими?".
Ҳасан Басрий жавоб бердилар: "Шайтон мана шу борада сизни мағлуб этишни истайди. Ҳеч қачон истиғфор айтишдан тўхтаманглар!".
Қисқа истифғор калималари:
أَسْتَغْفِرُ اللهَ
Ўқилиши: “Астағфируллоҳ”.
أَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوبُ
Ўқилиши: “Астағфируллоҳа ва атуубу илайҳ”.
أَستغفِرُ اللهَ الَّذي لا إلَهَ إلَّا هو الحيُّ القيُّومُ وأَتوبُ إليه
Ўқилиши: “Астағфируллоҳаллазий лаа илааҳа иллаа ҳувал ҳайюл қаййум ва атуубу илайҳи”.
رَبِّ اغْفِرْ لِي وَتُبْ عَلَيَّ إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
Ўқилиши: “Роббиғфир лий ва туб ъалаййа иннака антат тавваабур роҳийм”.
سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
Ўқилиши: “Субҳаанака ва биҳамдика астағфирука ва атуубу илайк”.
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
Ўқилиши: “Субҳаанакаллоҳумма ва биҳамдика ашҳаду аллаа илааҳа иллаа анта астағфирука ва атуубу илайк”.
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عُفُوٌّ كَرِيمٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Ўқилиши: “Аллоҳумма иннака афуввун кариймун туҳиббул афва фаъфу ъанний”.
أَللَّهُمَّ مَغْفِرَتُكَ أَوْسَعُ مِنْ ذُنُوبِي وَرَحْمَتُكَ أَرْجَى عِنْدِي مِنْ عَمَلِي
Ўқилиши: “Аллоҳумма мағфиротука авсаъу мин зунуубий ва роҳматука аржаа ъиндий мин ъамалий”.
أسْتغفرالله ربي من كلّ ذنبٍ وأتوبُ إليه
Ўқилиши: “Астағфируллоҳа Роббий мин кулли занбин ва атуубу илайҳ”.
Даврон НУРМУҲАММАД
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 